Кіріспе

1981 жылдың маусым айында мына оқиғалар болды:

1981 жылдың 3 маусымы (сәрсенбі)

23 жастағы Уэйн Уильямс ФБР агенттерімен Атлантадағы 1817 Пенелопа көшесіндегі үйінде ұсталды. Уильямс қамауға алынбаса да, 28 жасөсперімнің, олардың көп бөлігі балалардың қанына батқан "Атланта балалар қырқыны" ісін тергеп жатқан агенттер оны шамамен 12 сағат бойы сұраққа тарды. Келесі күні таңертең босатылған Уильямс журналистерге сұхбат берді және оның аты бүкіл әлемге мәлім болды. 21 маусымда 27 жасар Натаниел Кэтерді өлтіргені үшін айыпталарша, ол бақылауда болғанымен бостандыққа шықты. Қайтыс болды: Карлтон С. Кун, 76 жас, американдық антрополог және археолог.

1981 жылғы 4 маусым (сәрсенбі)

Мартин Лютер Кингті өлтірген Джеймс Эрл Рейді Теннесси штатының Петрос қаласына жақын жердегі Бруши-Маунтин мемлекеттік түрмесінде төрт түрме тұтқыны 22 рет пышақтап жарақаттады. Рей бұл қастандықтан аман қалды және Кингті өлтіргеннен кейін отыз жыл өткен соң, 1998 жылдың 23 сәуірінде қайтыс болды. Рей шабуыл жасағандарды анықтаудан бас тартса да, кейіннен үш афроамерикалық тұтқын қастандық жасағаны үшін сотталды және олардың түрме жазасына кемінде 20 жыл қосылды.

1981 жылдың 5 маусымы (жұма)

Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары Лос-Анджелесте (Калифорния штаты) 5 гомосексуал ер адамда иммундық жүйесі нашарлаған науқастарда ғана кездесетін сирек пневмонияның түрі анықталғанын хабарлады (алғаш рет СПИД жағдайлары ретінде танылған).

1981 жылдың 6 маусымы (сенбі)

Үндістанның Бихар штатында тығыз жолаушылармен толы пойыздың жеті вагоны рельстен шығып, Багмати өзеніне құлағанда жүздеген адам қаза тапты. Бастапқы есептерде қаза болғандардың саны 3000-ға жуық деп хабарланған, бірақ кейін бұл көрсеткіш 800-ге түзетілді. Пойыз Банманхиден Самастипурға қарай жол тартқанда, вагондардың ішінде де, үстінде де жолаушылар болған. Машинист жолға сиыр шыққаннан кейін көпірде тоқтағанын мәлімдеді. Сонымен қатар, күшті жел салдарынан вагондар құлап, олардың бесеуі өзенге ағызылды.

1981 жылдың 8 маусымы (дүшәмбе)

Иран президенті Әбульхасан Банисадр Шираздағы Иран әуе күштері базасында сөйлеген сөзінде офицерлер мен ұшқыштарды "диктатураға қарсы тұруға" шақырды. Бұл сөз Иранның іс жүзіндегі көшбасшысы аятолла Хомейниді ашуландырып, екі күннен кейін Банисадрды қарулы күштердің бас қолбасшылығынан шеттетуге мәжбүр етті. Банисадр 12 маусымда қарсыластары оның өлім жазасын талап еткен кезде жасырынды, ал 29 шілдеде Францияға қашып кетті. Оның көптеген жақтастары сол сөзден кейінгі айларда тұтқынға алынып, өлім жазасына кесілді. Иллинойс штаты Мортон Гроув қаласының кеңесі 4–2 дауыспен No. 81-11 жарлықты қабылдады, ол қала шегінде қолға ұсталатын тапаншаларды тиымдайды және тұрғындар қаруларын полицияға тапсыруын міндеттейді.

1981 жылғы 11 маусым (сәрсенбі)

Иранның Керман провинциясында жергілікті уақыт бойынша сағат 10:56-да 6,8 балдық жер сілкінісі болды, ол Голбаф қаласын қиратып, 1027 адамның қаза табуына әкелді. 1981 жылғы Ирландияның жалпы сайлауы: Таоиши (Премьер-министр) Чарльз Хоги басқаратын Fianna Fáil саяси партиясы 166 орындық Dáil Éireann-де көпшілігін жоғалтты. Fine Gael коалиция құрды, және оның басшысы Гаррет Фицджеральд 30 маусымда Dáil-де жаңа Таоишик болып сайланды, Хогиді 81 дауысқа 78 дауыспен шамалы айырмамен жеңіп алды.

1981 жылдың 14 маусымы (жексенбі)

Калифорниялық Medfly дағдарысы, жәндіктер популяциясын бақылаудың стерильдік әдісін қолдануда жасалған қателікпен басталды. Бұл әдіс көбейтілу маусымында бір текті, бірақ өнімді жәндіктермен араласу үшін стерильді жәндіктерді босату арқылы жаңа дернәсілдердің санын азайтуға бағытталған болатын. Штаттың бүкіл аумабындағы егістерді миллиондаған Орта теңіз жеміс шыбығының шаруашылыққа зиян келтіруіне байланысты, Калифорния Азық-түлік және Ауыл шаруашылығы департаменті 14 маусымда босатылған шыбықтардың стерильді емес екенін және популяцияны азайтуға жасалған күш-жігердің керісінше оны көбейткенін анықтады. 1971 жылға дейін ұлттық сайлауда дауыс беруге әйелдерге рұқсат берілмеген Швейцариядағы сайлаушылар осы елдің Конституциясына тең құқықтарды енгізетін түзетутін мақұлдады.

1981 жылдың 15 маусымы (дүшәмбе)

Оклахома штаты кісі өлтіргені үшін айыпталған Джеймс Уильям Уайтты өлім жазасына кесуді ұмытып кетті, бұл АҚШ-та осы түріндегі өлім жазасын алғаш рет қолдануы тиіс еді. UPI тілшісі келесі күні Уайттың жағдайы туралы білу үшін Оклахома қылмыстық апелляциялық сотына телефон соқты. Сотта ешкімнің штаттық заңмен талап етілетін шағымдама бермегені және мемлекеттік түзеу департаменті Уайттың жазасын өлім жазасы емес, 999 жыл деп қате енгізгені анықталды. 8–1 дауыспен АҚШ Жоғарғы Соты Родс және Чэпман (452 U. S. 337) ісі бойынша екі тұтқынды біреуге арналған камераға орналастыру, түрмедегі жалпы жағдайлар қанағаттанарлық болса, Сегізінші түзетуге сәйкес қатыгез және ерекше жазадан қорғалу құқығын бұзбайды деп шешті. Сот Огайо штатының Лукасвилл қаласындағы Оңтүстік Огайо түзеу мекемесінің тұтқындары ұсынған топтық сот процесіндегі аудандық және апелляциялық сот шешімдерін қайта қарады.

1981 жылдың 21 маусымы (жексенбі)

Франция Социалистік партиясы 491 мүшелі Ұлттық Ассамблеядағы сайлауда жеңіске жетіп, көпшілік құру үшін өкілдер санын 117-ден 285-ке дейін екі еседен астам арттырды. 23 жылдық биліктен кейін консервативтік партиялар коалициясы өзінің үлесін 274-тен 147-ге дейін азайтты. Сайлау өтіп жатқан кезде уақытша үкімет құрған Пьер Морой Франция президенті Франсуа Миттеран тарапынан премьер-министр болып тағайындалды. Вашингтон штатының Рейнер тауы ұлттық паркінде болған ең ауыр апатта, ескертусіз құлаған тонналар мұз 10 альпинисті мен олардың жетекшісін 30 метрлік жарыққа апарып, 70 метр мұздың астына көмді. Сол күні түстен кейін Орегон штатының Худ тауында болған ең қайғылы оқиғада, қауіпсіздік үшін арқанмен байланысқан 16 альпинистінің тобы тау бетінен 762 метрге құлап, 5 альпинист қаза тапты. Оңтүстік Африка полициясы Оңтүстік Африка Жастар Революциялық Кеңесінің сегіз жетекшісін қамауға алғанын хабарлады. Туған: Симон Делестре, француз ат спорты шебері, ФЭИ Rolex рейтингінде отыз алтыншы орында.

1981 жылдың 22 маусымы (дүшәмбе)

Уимблдон теннис турнирінің ашылу күні әлемнің екінші ракеткасы америкалық Джон МакЭнроу, бұрын-соңды көрілмеген ашумен көрершілерді таң қалдырды. Бірінші раундта Том Гулликсонмен өткен матчының 12-ші геймінен бастап, МакЭнроу төреші Эдвард Джеймске қарсы наразылық білдіріп, оны сөкпекке алды. Екінші сеттің 9-шы геймінде МакЭнроу Джеймске "Осыны қалай айта аласың? Сен – құзырсыз, әлемге зиян келтіретін ақымақсың!" деді. МакЭнроудың осы тәртіпсіздігі чемпионатта жеңіске жеткенге дейін жалғасты. Иран Парламенті, Маджлис, 177-1 дауыспен президент Аболхасан Банисадрдың лауазымды атқаруға қабілетсіз деп тану туралы резолюцияны қабылдағаннан кейін бір күн өткен соң, Иранның де-факто басшысы аятолла Хомейни оны қызметтен босатты. "Бүгін осылай болады деп мен қалаған жоқпын", - деп жазды Хомейни Банисадрға жолданған ресми мәлімдемесінде, "бірақ сіз менің кеңесімді тыңдаған жоқсыз. Сіз бұл сыбайлас жемқорлық және қылмыстық топтарға деген қызығушылығыңызды тоқтатпадыңыз, және олар сізді құртуға жетеледі". Президенттің орнына аятоллалар Мұхаммед Бехешти мен Хашеми Рафсанджани, және премьер-министр Мұхаммед Али Раджаидан тұратын үштік басшылық етті.

1981 жылдың 24 маусымы (сәрсенбі)

Меджугорьедегі Біздің Ханымның құбылысы алғаш рет Югославиядағы алты жас адам Қыз Марияның көрінісін көргендерін хабарлаған кезде тіркелді. Бірінші көріп қалғаны айтылатын Іванка Иванковичке оның қарындасы Вика Иванкович, Миряна және Иван Драгичевич, Мария Павлович және Яков Коло қосылды. Жергілікті католик епископы Паво Занич бұл көріністерді "жаппай галлюцинация" деп есептесе де, 1986 жылы Папа Иоанн Павел II аталған аймаққа паломничество жасауға рұқсат берді. Содан бері ондаған мыңдаған сенушілер Меджугорьеге (қазір Босния және Герцеговинаның бөлігі) сапар шекті. Уганда армиясының әскерлері Аруа қаласында, көбінесе әйелдер мен балалардың арасында 86 адамды қырғынмен өлтірді. Қайтыс болды: 89 жастағы Пол Батлер, Butler Aviation Company компаниясын құрған және Иллинойс штатындағы Оук Брук қаласының құрылуына үлкен үлес қоскан миллионер. 50-125 миллион долларға жуық жеке капиталы бар Батлер үйінің алдындағы көшеде сурет түсіру үшін тұрғанда көлік қағып кеткен.

1981 жылғы 26 маусым (Жума)

Хуа Гуофенг Мао Цзэдунның 1976 жылы қайтыс болғаннан бері иеленген Қытай Коммунистік партиясының төрағасы лауазымынан ресми түрде кетті. Билл Мюррей және Гарольд Рамис бас рөлдерде ойнаған "Стрипс" фильмі АҚШ-та тұңғыш рет көрсетілді, содан кейін әлем бойынша көрсетілді.

1981 жылдың 29 маусымы (дүшәмбе)

Ху Яобан Хуа Гуофенгтің орнын басып, Қытай Коммунистік партиясының төрағасы болып сайланды. Келесі жылы төраға лауазымы жойылғаннан кейін Ху Бас хатшы қызметін атқаруын жалғастырды, бірақ 1987 жылдың 16 қаңтарында қызметтен босатылып, оның орнына Чжао Цзыян тағайындалды.

1981 жылдың 30 маусымы (сексенбі)

Израиль тарихындағы ең шамалы айырмамен өткен сайлауда Менахем Бегиннің Ликуд партиясы 48 мандатқа ие болды, ал Шимон Перес басқаратын Еңбек партиясы 47 мандатқа ие болды, екеуі де 120 орындық Кнессетте көпшілікті құра алмады. Ликуд партиясы соңында Ұлттық діни партиясымен (6 мандат), Агудат Израильмен (4 мандат) және ТАМИмен (3 мандат) коалиция құрып, 61 мандатқа жетті. 1974 жылдың 24 қарашасында басталған сот процесі аяқталды, Батыс Германия соты Майданек концлагерінің бұрынғы сегіз күзетшісін соғыс қылмыстары жасағаны үшін кінәлі деп тапты.