Кіріспе

Ғимараттарға арналған пластикалық сыртқы қаптама

Винилдік қаптама – үйлер мен шағын пәтер үйлері үшін қолданылатын пластикалық сыртқы қаптама, декоративтік мақсатта және ауа райынан қорғау үшін пайдаланылады. Ол ағаш жапсырмасы, тақта және тілімшелерді еске түсіреді және алюминий немесе талшықты цемент қаптамасы сияқты басқа материалдардың орнына қолданылады. Бұл негізінен поливинилхлорид (ПВХ) шайырынан жасалған инженерлік өнім. Ұлыбритания мен Жаңа Зеландияда ұқсас материал uPVC weatherboarding деп аталады. Оның салмағының шамамен 80 пайызы ПВХ шайырынан, ал қалған 20 пайызы түс, мөлдірлік, жылтырлық, соққыға төзімділік, икемділік және беріктік қасиеттерін беретін ингредиенттерден тұрады. Бұл АҚШ және Канадада тұрғын үй құрылысында ең көп орнатылатын сыртқы қаптама. Алғашқыда түстерді қолмен араластыру қағидасы қолданылған. Бұл бастапқы процесс сапалы және тұрақты өнімді өндіру мен орнатуды қиындатты. 1970 жылдардан бастап, өндіріс өнімнің өндіріс жылдамдығын, соққыға төзімділігін және түстердің ассортиментін жақсарту үшін құрамын өзгертті. Келесі онжылдықта винилдік қаптаманың танымалдығы оның беріктігі, әмбебаптығы және күтімнің қарапайымдығы арқасында тұрақты түрде өсті.

Заманауи өндіріс

Бүгінде винил қаптамалары коэкструзия арқылы өндіріледі. ПВХ-тың екі қабаты үздіксіз экструзия процесінде жатады; жоғарғы қабат ауа райына төзімді және берік материал болып табылады, ол қаптама қалыңдығының 25%-ға дейін құрайды. Бұл қаптамаға түсіне байланысты 10%-ға жуық титан диоксиді қосылуы мүмкін, ол пигмент болып табылады және ультракүлгін сәулелерден ыдырауға қарсы тұрады. Күнге ұшыраған винил қаптамалары уақыт өте келе солғына бастайды. Дегенмен, винилдің солғу жылдамдығы көптеген басқа қаптама материалдарына қарағанда баяу. Көптеген өндірушілер өз өнімдерінің осы кезең ішінде көп солмайтынына 50 жылдық кепілдік береді. Бұрынғыда қара түстер ақ түстерге қарағанда көбірек солғыған, бірақ технология мен материалдардың жетістіктері бұл қазірде олай емес. Төменгі қабат, субстрат деп аталады, әдетте 15%-ға жуық ұнтақталған әктас (көбінесе кальций карбонаты) құрайды. Әктас өндіріс құнын төмендетеді, сонымен қатар титан диоксидін теңдестіреді, өндіріс кезінде екі экструзия ағынының сұйықтығын бірдей сақтайды. ПВХ материалға қаптама қартайғанда бөлінетін хлорлы қышқылды химиялық тұрғыдан байланыстыру үшін тұрақтандырғыш ретінде аздаған мөлшерде қалайы меркаптаны немесе бутадиен қосылады. Сондай-ақ, өндіріс процесіне көмектесу үшін майлау материалдары да қосылады.

Өндіріс ерекшеліктері мен айнымалылары

Винилдік сайдингтің өнім сапасының кең ауқымында айқын байқалатын айырмашылық – қалыңдығы мен беріктігі. Арзан сайдинг өнімдерінің қалыңдығы 0,035 дюйм болса, ең жоғары сапалы өнімдерде 0,052 дюймға дейін жетеді, бұл көрсеткіш өндірушіден өндірушіге өзгереді. Бүгінде қолданылатын ең жұқа винилдік сайдингтің қалыңдығы 0,040 дюймды құрайды, ол «құрылысшы класы» деп аталады. Винил өнімдерінің қалыңдығы тіпті бір өндірушінің өнімдері арасында да, негізгінен премиум класты өнімдерге дейін 0,010 дюймға дейін өзгеруі мүмкін. Қалың винил өнімдері, әдетте, қымбатқа түседі, олардың қаттылығы артық, бұл орнатылған, икемді өнімнің эстетикалық көрінісін жақсартады, сонымен қатар беріктігі мен қызмет ету мерзімін ұзартады. Кейбір мамандардың пікірінше, қалың винилдік сайдинг қысқы суықта қатты заттың соққысынан жарылуға қарсы тұру қабілетін арттырады, ал басқалары жұқа өнімнің жарылуға дейін көбірек иілуге мүмкіндігі бар екенін айтады, бұл мәселе талқылауда. Алайда, «This Old House» сайтында қалыңдық пен жарылуға төзімділік арасындағы байланыс күмәнді деп есептеледі. Олар химиялық құрамының, қалыңдықтан гөрі, соққыға төзімділікке көбірек әсер ететінін көрсететін сынақ нәтижелері бар екенін мәлімдейді. Химиялық формулалар да өндірушіден өндірушіге өзгеше болуы мүмкін, бұл өнімнің сапасы мен беріктігіне әсер етеді, себебі формула және өндіріс процесі өнімнің сапасы мен беріктігін анықтайтын маңызды факторлардың бірі болып табылады. Маңызды жаңалықтардың бірі – кейбір өндірушілер қолданатын УФ-қаптама, ол күн сәулесінен келетін УФ-сәулелерді сүзіп, ПВХ-тың тез бұзылуын болдырмайды. Винилдік сайдинг өзінің ішінара бекіту немесе құлыптау жүйесімен шығарылады, ол қабырғаға «бос» бекітілетін шегелермен біріктіріледі. Бұл құлыптау жүйесі өндіріс процесіне байланысты роллды немесе экструзияланған құлыптау түрінде болуы мүмкін, олардың әрқайсысының ерекше конструкциялық ерекшеліктері бар. Экструзияланған немесе роллды құлыптау жүйесі төменгі құлыптаумен жабдықталған, ол бастау тілігіне немесе төмендегі панельдің жоғарғы құлыптауына бекітіледі. Жоғарғы құлыптау панельді қабырғаға бекіту үшін «бос» бекітіледі. Бұл «бос» бекіту температура мен ауа райының өзгеруінен туындайтын кеңею мен жиырылуға мүмкіндік береді. Дұрыс жобаланған сайдинг пен дұрыс «бос» бекіту орнату арқылы сайдинг кез келген бағытта – жоғары, төмен, ішке, сыртқа, солға және оңға шектеусіз кеңейе алады. Винилдік сайдинг, табиғаты бойынша, басқа кең таралған қаптама түрлеріне қарағанда температураның өзгеруіне байланысты көбірек кеңейеді және жиырылады.

Қоршаған орта аспектілері

Винилдік сайдинг хлор негізінен жасалған, сондықтан ол табиғи түрде қиын тұтанады және отты кешіктіреді. Барлық органикалық материалдар (яғни, көміртегі бар заттар) тұтанады, бірақ материал жалындану үшін қаншалықты жоғары температураға жетуі керек болса, соғұрлым қауіпсіз. ПВХ шамамен 387°C (730°F) температураға жеткенше тіпті басқа оттан да тұтанбайды және шамамен 454°C (850°F) температурада ғана өздігінен тұтанады. Бұл тұтану температуралары, 260°C (500°F) температурада жалынданатын және 410°C (770°F) температурада өздігінен тұтанатын қарапайым ағаш каркасқа қарағанда едәуір жоғары. Сонымен қатар, ASTM D2863 сынақтарының нәтижесінде қатаң ПВХ-тың жоғары шекті оттегі индексі, оның жануы және жануын жалғастыруы үшін қалыптыдан гөрі көп мөлшерде оттегі қажет екенін көрсетеді. Қатты ПВХ (винилдік сайдинг) ауадағы нормативтік оттегі концентрациясымен (шамамен 21 процент) өздігінен жануын жалғастыра алмайды, сондықтан ол оңай сөндіріледі.

Ұйымдардың уайымдары

Оның жұқа профиліне байланысты винил сайдинг сыртқы өрттен тұтануға бейім болуы мүмкін; мысалы, Ұлттық Стандарттар және Технология Институты винилмен қапталған құрылыстардың жақын жердегі сынақтарында, екі винилмен қапталған сынақ құрылысы арасында алты фут қашықтықта орналасқан оттың бес минуттан кем уақытта таралып кеткенін анықтады. Ұлттық Үй Салушылар Ассоциациясы (NAHB) жасыл үй салушылар үшін "қолдану үшін қосымша материалдарды қажет етпейтін" құрылыс материалдарын пайдалануды ұсынады, себебі бұл қалдықтар мен қолданылатын материалдарды азайтады. Винил сайдингті орнату кезінде бояу, лак немесе герметик қажет болмайды, сондықтан ол NAHB талаптарына сәйкес келеді. Дегенмен, винил сайдингтің J-тәрізді жиегінен (сайдингтің жылғыш бөлігі кіретін жиек) терезелер мен есіктердің арасындағы тігістерді герметиктеу үшін герметик қажет. Environmental Building News Greenpeace көтерген мәселелерді растады және винилге қатысты экологиялық және денсаулық сауалдарын білдірген жалғыз ұйым емес екенін мәлімдеді. Олар DEHP пластификаторы сияқты қоспалардың қауіптілігін атап өтті. АҚШ және Канададағы өрт сөндірушілерді білдіретін Халықаралық Өрт Сөндірушілер Ассоциациясының позициясы: "Өзіндік қауіптеріне байланысты, біз өрт сөндірушілерге, ғимараттарда тұратындарға немесе қоғамға ПВХ сияқты қауіпті емес құрылыс материалдарын анықтау және пайдалануға бағытталған күш-жігерді қолдаймыз".

Денсаулыққа қатысты уайымдар

Винил сайдингінде қолданылатын ПВХ 1971 жылға дейін ашық резервуарларда өндірілді. Бірақ сол жылы ПВХ жұмысшыларының винилхлоридке ұшырауынан бауырдың сирек кездесетін қатерлі ісігі – ангиосаркома анықталғаннан кейін, Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау басқармасы жұмыс орындарында қатаң шектеулер енгізді. Бұл өзгерістер резервуарлардың барлығын герметикалық түрде жабуды талап етті, нәтижесінде капиталдық шығындар өсті және өндірушілердің саны азайды.