Кіріспе

Энзимдер түрі, Польшадағы астрономиялық зерттеу орталығы.

CAMK, сондай-ақ CaMK немесе CCaMK деп те жазылады, бұл Ca2+/кальмодулинге тәуелді протеинкиназа ферменттері класының аббревиатурасы. CAMK-лар жасуша ішіндегі кальций иондарының (Ca2+) және кальмодулиннің концентрациясының артуымен белсендіріледі. Белсенділенген кезде, ферменттер АТФ-дан фосфаттарды басқа белоктардағы анықталған серин немесе треонин қалдықтарына ауыстырады, сондықтан олар серин/треонинге спецификалық белок киназалары болып табылады. Белсенділенген CAMK транскрипция факторларының фосфорилирленуіне, демек, жауап беретін гендердің экспрессиясын реттеуге қатысады. CAMK сонымен қатар жасушаның өмірлік циклын (яғни, бағдарламаланған жасуша өлімін), жасушаның цитоскелеттік желісінің қайта құрылуын, сондай-ақ организмнің үйрену және есте сақтау механизмдерін реттеуге жұмыстейді. CAM-киназада жоғары концентрацияланған глицин цикл бар, онда донор АТФ молекуласынан гамма-фосфат ферментке оңай байланыса алады, содан кейін металл ионы мақсатты белокқа фосфаттың тегіс берілуін жеңілдету үшін пайдаланылады. Бұл фосфаттың берілуі киназаның мақсатын белсендіреді және фосфорилдеу циклын аяқтайды. 1-сурет кальций немесе кальмодулиннің болуы CAM-киназалардың (CAMK II) белсендірілуіне қалай мүмкіндік беретінін көрсетеді.

Құрылымы

Барлық киназалардың каталитикалық өзегінің жалпы құрылымы бар, оның ішінде АТФ байланысатын орын және үлкен субстрат байланысатын орын бар. Каталитикалық өзек әдетте β-жіпшелерден тұрады, ал субстрат байланысатын орын α-спиральдардан тұрады. Көптеген КАМ-киназалар әртүрлі домендерді қамтиды, соның ішінде: каталитикалық домен, реттеуші домен, ассоциациялық домен және кальций/кальмодулин байланысатын домен. 2-суретте көрсетілгендей, CAMK I каталитикалық, субстрат байланысатын доменнен және автоингибиторлық доменнен тұратын екі бөлікті құрылымға ие. 1-суретте көрсетілгендей. Бұл, CAMK 2A ақуызы кальций немесе кальмодулинмен алғашқы рет белсендірілгеннен кейін, ол өзін-өзі одан әрі белсендіре алады, сондықтан кальций немесе кальмодулин болмаған жағдайда да белсенділігін жоғалтпайды.