Кіріспе
Мариетта – АҚШ, Джорджия штатындағы қала және Кобб округінің орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 60 972 адамды құрады. 2019 жылғы бағалау бойынша 60 867 адам тұрды, бұл оны Атлантаның ірі қалалық аймақтарының біріне айналдырды. Мариетта – Атланта агломерациясының халқы бойынша төртінші ірі қала.
Marietta is a city in and the county seat of Cobb County, Georgia, United States. At the 2020 census, the city had a population of 60,972. The 2019 estimate was 60,867, making it one of Atlanta's largest suburbs. Marietta is the fourth largest of the principal cities by population of the Atlanta metropolitan area.
Этимология
Атаудың шығу тегі белгісіз. Қала АҚШ сенаторы және Жоғарғы сот судьясы Томас Уиллис Коббтың әйелі Мэри Коббтың құрметіне аталған деп саналады. Округ та Коббтың атымен аталады.
Ертедегі қоныстанушылар
1824 жылға дейін алғашқы қоныс аударушылар Черокидің Биг Шэнти (қазіргі Кеннесо) қаласының жанында үйлер салған. 1838 жылы салынған Оактон үйі – Мариеттадағы үздіксіз тұрып келе жатқан ең көне тұрғын үй. Қазірге дейін бастапқы қора, сүтхана, шеге үйі және құдық сақталған. Бақта 1870 жылдарға дейін сақталған жиекшелі бақша бар. Оактон 1864 жылы Кеннесо тауы шайқасы кезінде генерал-майор Лорингтің штабы болды. Мариетта бастапқыда жаңа Батыс және Атлантика темір жолының торабы ретінде таңдалды, соның арқасында бизнес гүлденді. Генерал Уильям Текумсе Шерман 1864 жылғы жазда Атланта науқаны кезінде қалаға шабуыл жасады. 1864 жылдың қараша айында генерал Хью Килпатрик қалаға өрт қойды, бұл Шерманның теңізге жасаған жорығының бірінші қадамы болды.
Білім
1892 жылы қалада мемлекеттік білім беру жүйесі құрылды. Оған Мариетта орта мектебі және Уотермен көшесіндегі ақ нәсілді оқушыларға арналған мектеп кірді. Лемон көшесінде қара нәсілді оқушыларға арналған мектеп те ашылды. Джорджия штаты қара нәсілді оқушылар үшін орта мектепті 1924 жылға дейін ашпады, ондаған жылдар бойы қара нәсілді азаматтар білім беру ресурстарын сұрағаннан кейін Атланта қаласында Букер Т. Вашингтон орта мектебі (Джорджия) ашылды.
20 ғасыр
Лео Франк 1915 жылдың 17 тамызында Мариеттаның шығысында, 1200 Розуэлл жолында линчпен өлтірілді. Франк, Атлантадағы Ұлттық қарындаш компаниясының еврей-американдық директоры, 1913 жылдың 25 тамызында 13 жасар Мэри Фаганды өлтіргені үшін сотталған еді. Оның өлімі мен соты жергілікті баспасөзде кеңінен жарияланып, Франкты әдепсіз, ізгіліксіз адам ретінде көрсетті және көпшіліктің назарын өзіне аударды. Губернатор Джон Слатонның Франкқа таңылған өлім жазасын, оған қарсы істегі кемшіліктерге байланысты, өмір бойына түрмеге кесуі жергілікті халықтың наразылығын тудырды. Халық губернаторды қорқытып, оны қорғау үшін Джорджия Ұлттық гвардиясын шақыруға мәжбүр етті, ол саяси мансабынан бас тартып, дереу штаттан кетіп қалды. Осы мақсатта ұйымдастырылған тағы бір топ Франкты түрмеден алып қашып, Мариеттаға жеткізіп, дарға асты. Қашқындардың арасында бұрынғы, қазіргі және болашақ жергілікті, округтік және штаттық лауазымды тұлғалар болды. Олардың ішінде екі заң шығарушы, қала әкімі, бұрынғы губернатор, дін қызметкері, екі бұрынғы Жоғарғы сот судьясы және бұрынғы шериф бар еді. Осы оқиғаға жауап ретінде еврей белсенділері Америка халқына еврей өмірі мен мәдениеті туралы білім беру және антисемитизмнің алдын алу мақсатында Антидиффамация лигасын құрды. Үлкен тауық 1963 жылы Мариеттада салынды. 1963 жылы Мариетта алаңындағы "Атертонның дәріханасы" дүкенінде жарылыс болды, нәтижесінде 6 адам қаза тауып, 23 адам жарақат алды.
География
Кобб округінің орталығына жақын, солтүстік-батыстағы Кеннесо мен оңтүстік-шығыстағы Смирна қалаларының арасында орналасқан. АҚШ 41-жолы және 3-мемлекеттік тасжолы қала орталығынан солтүстік-шығысқа қарай Кобб Парквей ретінде өтеді, ал 75-мемлекеттік тасжолы Мариеттаның шығыс бөлігі арқылы, 261, 263, 265 және 267 нөмірлі шығу орындарынан өтеді. Атланта қаласының орталығы оңтүстік-шығысқа қарай 32 шақырым (20 миль), ал Картерсвилл солтүстік-батысқа қарай 39 шақырым (24 миль) қашықтықта жатыр. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, Мариеттаның жалпы ауданы құрайды, оның ішінде құрлық және , немесе 0,38%-ы су.
2020 жылғы халық санағы
Мариеттаның нәсілдік құрамыRaceNum. Перк. Ақ (испаниялық емес) 25 610 42,0%Қара немесе африкалық американдық (испаниялық емес) 17 564 28,81%Жергілікті американдықтар 135 0,22%Азиялық 1 765 2,89%Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар 35 0,06%Басқа/Аралас 3 335 5,47%Испаниялық немесе латиноамерикандықтар 12 528 20,55%2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша, қалада 60 972 адам, 24 554 үй шаруашылығы және 13 788 отбасы тұрды.
As of the 2020 United States census, there were 60,972 people, 24,554 households, and 13,788 families residing in the city.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санағы бойынша 56 641 адам және 22 261 отбасы тіркелді.
Қала әкімдері
Атауы Лауазым мерзімі Джон Хейвард Гловер 1852 Джошуа Уэлч 1853 В. Т. Винн 1854 И. Н. Хегги 1855 Н. Б. Найт 1856 Дж. В. Робертсон 1857 Р. В. Джойнер 1858 И. Н. Хегги 1859 Сэмюэл Лоуренс 1860–1861 Дж. А. Толлесон 1862 В. Т. Винн 1863 Х. М. Хаммет 1864 С. С. Винн 1865 А. Н. Симпсон 1866–1868 Г. В. Клеленд 1869 Уильям Х. Такер 1870–1873 Хамфри Рид 1874 Уильям Х. Такер 1875 Эдвард Денмид 1876–1877 Хамфри Рид 1878 Джоэл Т. Хейли 1879 Эдвард Денмид 1880–1883 Енох Фо 1884 В. М. Сессионс 1885 Эдвард Денмид 1886–1887 Томас В. Гловер 1888–1893 Р. Н. Холланд 1894–1895 Д. В. Блэр 1896–1897 В. М. Сессионс 1898–1899 Т. М. Брамби аға 1900–1901 Джо П. Легг 1902–1903 Джон Е. Мозли 1904–1905 Э. П. Доббс 1906–1909 Юджин Герберт Клей 1910–1911 Дж. Дж. Блэк 1912–1913 Э. П. Доббс 1914–1915 Джеймс Р. Брамби кіші 1916–1922 Гордон Б. Ганн 1922–1925 Э. Р. Хант 1926–1927 Гордон Б. Ганн 1928–1929 Т. М. Брамби кіші 1930–1938 Л. М. Блэр 1938–1947 Сэм Дж. Уэлш 1948–1955 С. В. Брамлетт 1956–1959 Сэм Дж. Уэлш 1960–1963 Л. Х. Атертон кіші 1964–1969 Джеймс Р. Хантер 1970–1973 Дж. Дана Истхэм 1974–1981 Роберт Е. Флорной кіші 1982–1985 Викки Чэстайн 1986–1989 Джо Мак Уилсон 1990–1993 Энсли Л. Миддерс 1993–2001 Уильям Б. Дунауэй 2002–2009 Стив Тумлин 2010 – қазіргі уақытқа дейін
Жеке табыс
Үй шаруашылығының орташа табысы 40 645 доллар, ал отбасының орташа табысы 47 340 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 31 186 долларды, ал әйелдердің орташа табысы 30 027 долларды құрады. Адам басына шаққандағы орташа табыс 23 409 долларға тең. Отбасылардың 11,5%-ы және халықтың 15,7%-ы тұрмыстық деңгейдің төменгі шегінде болды. Оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 21,3%-ы және 65 жастан асқандардың 10,2%-ы.
Өнеркәсіп
Қаланың оңтүстік жағындағы Добинс әуе резервтік базасы мен Локхид Мартин өндіріс орны қаланың маңызды өнеркәсіптерінің қатарында. Локхид Джорджия қызметкерлерінің несие одағы Мариетта қаласында орналасқан.
Коммуналдық қызметтер
Қала, Жарық және Су кеңесінің басшылығымен Мариетта электр қуатын пайдаланады.
Жолдар
Қаланың шығыс бөлігі арқылы 75-ші тас жолы мен АҚШ 41-ші тас жолы өтеді. Сондай-ақ, 3, 5 және 120 мемлекеттік бағыттары да Мариетта қаласынан өтеді.
Транзит жүйелері
Кобб Линк, Мариетта/Кобб округінің көлік жүйесі және Xpress GA автобустары қалаға қызмет етеді.
Темір жол
CSX жүк пойыздары Атланта мен Чаттануга (Батыс және Атлантика тармағы) арасында қала алаңынан батысқа қарай, 1898 жылы салынған бұрынғы теміржол станциясының (қазіргі Келушілер орталығы) жанынан өтеді. 1950 жылдарға дейін Луисвилл және Нэшвилл темір жолы Орталық Флоридаға, Цинциннати Флорида Фламинго және Чикаго Флорида Саутленд пойыздарын іске қосты, олар Мариетта станциясында күнделікті тоқтайтын. 1960 жылдарға дейін L&N-нің Чикаго және Сент-Луис Флорида пойыздары, Дикси Флайер және Дикси Лимитед та сол жерде тоқтайтын. Соңғы пойыз L&N-нің Сент-Луис, Миссури – Эвансвилл, Индиана – Атланта Джорджиан болды, ол 1971 жылдың 30 сәуірінде қызметін тоқтатты. (1968 жылға дейін бұл пойыз Эвансвилльден Чикагоға дейін де бағытталған.)
Медиа
Қалада «Мариетта Дэйли Журнал» басылымы шығады.
Спорт
Шығыс Мариетта Ұлттық кіші лигасы 1983 жылғы Little League World Series турнирін жеңіп, әлем чемпионатына ие болды, Доминикан Республикасының Барахона командасын жеңіп шықты.
Білім
Мариеттадағы барлық мемлекеттік мектептерді Мариетта қалалық мектептері (MCS) басқарады, ал Кобб округінің қалған мектептерін, бірақ қала шегінен тыс, Кобб округінің мектептер округі басқарады, оның ішінде округтің барлық басқа қалалары да кіреді. MCS-де бір жоғары мектеп, Мариетта жоғары мектебі, 9-12 сыныптар; бір орта мектеп, Мариетта орта мектебі, 7 және 8 сыныптар; Мариетта алтыншы сынып академиясы; және бірнеше бастауыш мектептер: А. Л. Буррус, Данлит, Хикори Хиллс, Локхид, Мариетта жоғары оқу орнының орталығы, Парк көшесі, Сойер жолы және Вест-Сайд. Мариеттаның көптеген тұрғындары Джозеф Уилер жоғары мектебі мен Спрейберри жоғары мектебі сияқты Кобб округі мемлекеттік мектептеріне қатынайды. Бұл мектептер жеңіл атлетикада, әсіресе баскетболда қатты бәсекелеседі, өйткені Уилер мен Мариетта жоғары мектебі жиі D 1 деңгейіндегі ойыншыларды тәрбиелейді. Мариетта қаласында сонымен қатар жеке меншік балабақшадан 12-сыныпқа дейінгі Уолкер мектебі орналасқан. Уолкер Джорджия жоғары оқу орындарының А класындағы (6-аймақ) спорттық дивизионында, ал Мариетта мен Уилер AAAAAA класында (4-ші және 5-ші аймақтар) бәсекелеседі. Мектеп жүйесінде 1200 адам жұмыс істейді. MCS – Халықаралық бакалавриат (IB) Дүниежүзілік мектеп округі. 2008 жылы MCS Грузиядағы IB World School округінің арасында IB Middle Years Program (MYP) бағдарламасын 6-10 сыныптарға ұсынуға рұқсат алған екінші мектеп округі болды. MCS – IB (K 12) сабақтарының толық спектрін ұсына алатын елдегі санаулы мектеп жүйелерінің бірі. Кеннесоу мемлекеттік университетінің Мариетта кампусы, бұрын Кеннесоу штатына қосылғанға дейін Оңтүстік политехникалық мемлекеттік университеті (SPSU) ретінде белгілі болған, және Өмір университеті Мариеттада орналасқан, 90-нан астам оқу бағдарламасы бойынша 20 000-нан астам студентке қызмет көрсетеді.
Мәдениет
Қаланың алты тарихи ауданы бар, олардың кейбіреулері Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енген (олардың ішінде Солтүстік-Батыс Мариетта, Уитлок даңғылы, Вашингтон даңғылы және Черч Чероки көшелері бар). Қаланың туристерді қабылдау орталығы тарихи пойыз депосында орналасқан. Қала орталығы – қала алаңы және бұрынғы округтік сот үйі орналасқан жер. Алаңда түрлі мәдени шаралар мен қоғамдық іс-шаралар өтеді, соның ішінде апта сайынғы шаруалар жәрмеңкесі. «Мариетта ойыншылары» жыл бойы жартылай кәсіби театр қойылымдарын көрсетеді. Тарихи «Strand» театры бастапқы дизайнына қайта жаңартылып, тікелей театр, концерттер, классикалық фильмдер және басқа да іс-шаралар өткізіледі. Қазіргі уақытта KFC мейрамханасының үстінде орналасқан «Big Chicken» 1963 жылдан бері 41-ші АҚШ тас жолы мен Розуэлл тас жолының бойындағы танымал орын болып табылады. «Miramax Films» және «Disney» 1995 жылы түсірілген «Горди» фильмінің кейбір сахналарын осы жерде түсірді. 2014 жылы түсірілген «Думб және Думбер 2» фильмінің бір сахнасы Мариетта алаңында түсірілді. Қала құрамына Кеннесо үйі кіреді, ол Шерманның теңізге жасаған жорығы кезінде өртенбеген Мариеттадағы төрт коммерциялық ғимараттың бірі. Кеннесо үйінде Мариетта мен Кобб округінің тарихын баяндайтын Мариетта тарихы орталығы орналасқан.