Кіріспе
Мәтіндік хабарларды тарату жүйесі SITOR (SImplex Teletype Over Radio) – мәтіндік хабарларды тарату жүйесі. Ол 1960-шы жылдары Koninklijke TNT Post компаниясы радиотелетиптің (RTTY) жақсартуы ретінде әзірлеген. Қалыпты RTTY қолданатын жиілік модуляциясының кілті (FSK) қолданғанымен, SITOR сенімділікті арттыру үшін қателерді анықтау, резервтік көшірмелер және/немесе қайта таратуды пайдаланады. SITOR-дың екі режимі бар: SITOR A нүктеден нүктеге байланыс үшін қолданылады. SITOR A сенімділікті арттыру үшін автоматты қайталап сұрау (ARQ) жүйесін қолданады. Егер қабылдағыш қателік анықтаса, қайта жіберуді сұрайды. SITOR B хабар тарату үшін қолданылады. SITOR B сенімділікті арттыру үшін әрбір таңбаны хабарда екі рет жібереді. Егер қабылдағыш бірінші таңбада қателік анықтаса, ол екінші таңбаны пайдаланады. Егер екі таңба да бұрмаланса, қабылдағыш не жіберілгенін білмейді. SITOR B анықтамасы бойынша SITOR A-дағы ARQ-ға қарағанда алдын ала қателерді түзету (FEC) жүйесін қолданады. SITOR 7 биттік таңбаларды 100 бод жылдамдығымен біт ағыны түрінде жібереді (бұл жағдайда секундына 100 бит, бір битке 10 миллисекунд немесе бір таңбаға 70 миллисекунд). Бит ағыны 170 Гц жиілік ауысуымен FSK модуляцияланады. Жоғары жиілік – сигнал, ал төменгі жиілік – үзіліс.
SITOR (SImplex Teletype Over Radio) is a system for transmitting text messages. It was developed in the 1960s by Koninklijke TNT Post as an improvement over radioteletype (RTTY). Although it uses the same frequency shift keying (FSK) modulation used by regular RTTY, SITOR uses error detection, redundancy, and/or retransmission to improve reliability. There are two SITOR modes:
SITOR A is used for point to point links. SITOR A uses automatic repeat request (ARQ) to gain reliability. If the receiver detects an error, it requests a retransmission. SITOR B is used for broadcast links. SITOR B transmits each character in a message twice to gain reliability. If the receiver detects an error in the first character, it uses the copy. If both characters are garbled, the receiver won't know what was sent. SITOR B by definition uses forward error correction (FEC), versus ARQ for SITOR A.
SITOR sends 7 bit characters as a bit stream at 100 baud (which, in this case, is 100 bits per second, 10 milliseconds per bit, or 70 milliseconds per character). The bitstream is FSK modulated with a 170 Hz frequency shift. The high frequency is a mark, and the low frequency is a space.
Қолданбалар
SITOR көбінесе қысқа толқын диапазондарында қолданылады, онда ол ауа райы болжамы және дауыл туралы ескертулер сияқты теңіздік ақпаратты тарату үшін пайдаланылады. SITOR B тар жолақты тікелей басып шығару (NBDP) үшін қолданылады. NAVTEX теңіздік ауа райы және қауіпсіздік хабарлары SITOR B арқылы таратылады. NAVTEX хабарларының NAVTEX қабылдағыштарымен түсіндірілетін ерекше форматы бар. (NAVTEX, HTML-дың TCP үстіне қабатталуы сияқты, SITOR B үстіне орналасқан.) Әуесқой радио SITOR-ды қолданады, бірақ оны AMTOR деп атайды, яғни Радиоарналық Әуесқой Телебасылымы. AMTOR A – SITOR A. AMTOR B (оны AMTOR FEC деп те атайды) – SITOR B. 1991 жылы AMTOR-дың кіші әріптер мен басқа да басылатын ASCII символдары бар кеңейтілген нұсқасы сипатталды.
Таңбалар жиынтығы
RTTY ITA2 (Баудот коды) әрпілік кодын пайдаланады. ITA2 – 32 мүмкін кодтық нүктесі бар 5 биттік код. 4 кодтық нүкте нөлдік, бос орын, каретканы қайтару және жолдың басына өту үшін қолданылады. 2 кодтық нүкте әріптерді немесе сандарды ауыстыру үшін қолданылады. Қалған 26 кодтық нүкте әріптер мен сандар жинағындағы әріптер үшін қолданылады. Осылайша, ITA2 2×26 = 52 қосымша әріпті бейнелей алады. SITOR ITA2 кодын 7 биттік CCIR 476 деп аталатын кодқа түрлендіреді. CCIR 476 әр 7 биттік әріпінде 4 белгі (бірліктер) және 3 бос орын (нөлдер) болады. Әрбір жарамды әріптік кодтың басқа әріптік кодтардан кем дегенде 2 Хамминг қашықтығы болады. Бір биттік қате белгілер мен бос орындардың тепе-теңдігін бұзады; екінші биттік қате санауды 4 белгі мен 3 бос орынға қайтаруы мүмкін (немесе қайтармауы мүмкін). Осылайша, CCIR 476 әліпбиі әріп ішіндегі барлық бір биттік қателерді анықтауға кепілдік береді.
SITOR-A
450 мс синхронды кадрлар арқылы берілу. Ақпарат жіберу станциясы (ISS) үш таңбаны жібереді, бұл 210 мс уақыт алады. ISS содан кейін жауап күту үшін 240 мс күтеді. Ақпаратты қабылдау станциясы (IRS) үш таңбаны қабылдайды және олардың әрқайсысында төрт белгі және үш бос орын бар екенін тексереді. Егер бар болса, IRS растау жібереді. Егер болмаса, IRS қайта жіберуді сұрайды. Келесі кадрдың басында ISS соңғы үш таңбаны қайта жібереді немесе келесі үш таңбаны жібереді.
SITOR-B
SITOR-дың естіле түсетін, анықтауға оңай жұмыс істеу үлгісі бар. Синхрондау импульстары секунд сайын немесе одан да жиі жіберіледі және бір секундтан сәл артыққа созылады. Бірнеше синхрондау импульстарынан кейін үш әріптен тұратын Морзе идентификаторы жіберіледі (мысалы, Гонолулудегі NMO).