Кіріспе

Бостонның жазба тарихы Шомут түбегіндегі алғашқы еуропалық тұрғын Уильям Блэкстонның жазған хатымен басталады. Бұл хат 1630 жылдың 7 қыркүйегінде, Чарльзтаундағы пуритандықтардың басшысы Исаак Джонсонға жолданған. Хатта Бэк-Бэйдің сол жағында ішуге жарамды су табудың қиындығы айтылған. Блэкстон шешім ретінде қазіргі Бикон-Хиллдің етегіндегі тамаша бұлақты жарнамалап, пуритандықтарды Шомутқа оныңмен бірге қоныстануға шақырды. Бостон 1630 жылдың 30 қыркүйегінде (Ескі стиль) аталып, ресми түрде құрылды. Қала тез арада пуритандық Жаңа Англияның саяси, сауда, қаржы, діни және білім беру орталығына айналып, АҚШ тарихында маңызды рөл атқарды. Бостон шай партиясына қарсы британдықтардың қатал жазасы отаршылдардың наразылығын күшейткенде, Бостонда Америка революциясы басталды. Отаршылдар қалада британдықтарды қоршап, 1775 жылдың 17 маусымында Чарльзтаундағы Бридс-Хиллде танымал шайқас өткізді – отаршылдар үшін жеңіліс болғанымен, британдық әскерлеріне елеулі зиян келтірді. Кейін отаршылдар Бостонды қоршаудан босатып, 1776 жылдың 17 наурызында британдықтарды қаладан кетуге мәжбүр етті. Алайда, қақтығыс кезінде қала мен портының америкалық және британдық блокадалары экономикаға ауыр соққы берді, нәтижесінде 1770 жылдары халықтың үштен екі бөлігі көшіп кетті. Қала 1800 жылдан кейін қалпына келіп, теміржол желісі арқылы Жаңа Англияның көлік орталығы ретіндегі мәртебесін қайта иеленді. Жаңа экономикалық өркендеумен бірге, жаңарған Бостон елдің зияткерлік, білім беру және медициналық орталығына айналды. Нью-Йоркпен бірге Бостон 19 ғасырда АҚШ-тың қаржы орталығы болды, ал ондағы инвестицияға қолжетімді капитал бүкіл ел бойынша теміржол құрылысын қаржыландыруда маңызды рөл атқарды. Азамат соғысы кезінде және одан бұрын Бостон елдегі құлдыққа қарсы күрестің бастапқы және қаржылық базасы болды. 19 ғасырда қала саясаты мен қоғамына Бостон брахмандары деп аталатын қаржы элитасы үстемдік етті. Бұл бекінген билік базасы 19 ғасырдың соңына дейін жаңадан келген католик иммигранттарының саяси күресіне қарсы тұрды. Кеннеди отбасысы сияқты бай ирландтық католик саяси династиялары 1900 жылға қарай қаланың саяси бақылауын өз қолына алды. Бұл бақылау бір ғасырдан астам уақыт бойы сақталды, бірақ Бостонның әртүрлілігі артуымен бұл күш өзгере бастады. Бостон капиталымен қаржыланған аймақтың өнеркәсіптік базасы 1950 жылға қарай ең жоғары деңгейіне жетті. Қала 20 ғасырдың ортасынан кейін құлдырады, өйткені АҚШ деиндустриализацияны бастаған кезде мыңдаған тоқыма фабрикалары мен басқа да зауыттар жабылды. 21 ғасырдың басында қаланың экономикасы жаңадан қалпына келді, өнеркәсіптік базадан білім беруге, медицинаға және жоғары технологияға, әсіресе биотехнология стартаптарына көшті. Бостонды қоршаған көптеген қалалар қазір қаланың көптеген кеңсе қызметкерлеріне үй беретін тұрғын үй маңындағы қалаларға айналды.

Жергілікті дәуір

Еуропалық отарлаудан бұрын қазіргі Бостон аймағын Massachusett тайпасының жергілікті халқы мекендеген. Олардың қоныстары қазіргі Чарльз өзені бойындағы шағын, маусымдық елді мекендерден тұрған. Massachusett халқының Алгонкин тілінде бұл өзен "Квинобекин" деп аталған, яғни "қисық өзен". Бұл аймақта тұрған адамдар, әдетте, Чарльз өзенінің иірімдері бойындағы қысқы үйлері мен жазғы маусымда жағалаудағы елді мекендер арасында көшіп-қонып жүрген. Жаз айларында Бостон портының таяз суларында балық аулау оңай болса, аң аулауға ағаштардың жапырақтары түскен кезде қолайлы жағдайлар туды. Шамут түбегінің өзі лайлы алқаптар мен тұзды батпақтармен қоршалғандықтан, еуропалықтар келгенге дейін айналасындағы жерлерге қарағанда сирек қоныстанған. Дегенмен, археологиялық қазбалар Бойлстон көшесінде Жаңа Англиядағы ең көне балық тұтқыштардың бірін анықтады. Жергілікті халық бұл тұтқышты Батыс жарты шарға еуропалықтар келгенге дейін 7000 жыл бұрын салған. Шомут түбегі бастапқыда оңтүстікке қарай тар құм тілшесі – Бостон мойны арқылы материкке жалғасқан және Бостон порты мен Чарльз өзенінің сағасы Бэк Бэймен қоршалған. Бұл жер 1803 жылдан бастап толтырыла бастады және 20 ғасырдың басына қарай бастапқы енінен ондаған есеге дейін кеңейді.

Блэкстон дәуірі (16241630)

Бостонға қоныс аударған алғашқы еуропалық Уильям Блэкстон болды. Ол 1630 жылы пуритан отарлаушыларының Бостон қаласын құруына тікелей себепкер болды. Блэкстон 1623 жылы Фердинандо Горгестің Америкаға жасаған сәтсіз экспедициясына қатысты, бірақ ол жағаға қонбады. Кейіннен 1623 жылы Фердинандтың ұлы Роберт Горгестің «Кейтрин» кемесімен жасаған келесі экспедициясына ол капеллан ретінде келді. Бұл экспедиция қазіргі Бостоннан оңтүстікке қарай бес шақырым жерде орналасқан Веймутқа (Массачусетс штаты) қонды. 1625 жылға қарай Веймут колониясы күйреп, оның барлық серіктері Англияға қайтып келді. Блэкстон қалды, солтүстікке қарай бес шақырым жылжып, 1 шаршы мильді құрайтын тасты төбешікке орналасты, ол батпақты құрлықтың соңында, барлық жағынан лайлы жазықтармен қоршалған еді. Осылайша Блэкстон Бостон болып келетін жерге қоныс аударған алғашқы отарлаушы болды. Ол Шоммұт түбегінің батыс жағында, қазіргі Бикон-Хилл тауының етегінде бес жылдан астам жалғыз өмір сүрді.

Блэкстонның шақыруы

1629 жылы Исаак Джонсон азық-түлік жетіспеуіне байланысты Салемді қалдырып, Чарльзтаунға пуритандармен бірге келді. Блэкстон мен Джонсон Кембридж университетіндегі Эммануэль колледжінде бірге оқыған. Чарльзтаундағы таулы жерлерде оңай қазылатын құдықтар болмады. Бұл қиындықтан хабардар болған Блэкстон 1630 жылдың қыркүйегінде Джонсонға және оның пуритандар тобына Бостонның тамаша табиғи бұлағы туралы хабарлап, оларды өз жеріне қоныстануға шақырды. Олар 1630 жылдың қыркүйек айында осылай істеді.

"Бостон" деп қайта аталды

Джонсонның Чарльзтаун қауымының басшысы ретінде 1630 жылдың 30 қыркүйегінде қайтыс болғанға дейінгі соңғы ресми істерінің бірі – өзен арғы жағындағы жаңа елді мекенді «Бостон» деп атау болды. Ол осы қонысқа Линкольнширдегі туған қаласының атымен ат қойды, сонда ол, әйелі (Арбелланың құрметіне аталған) және Джон Коттон (Коттон Мэтердің әкесі) Жаңа Англияға көшіп келген. Ағылшын қаласының аты түп нұсқада сол қаланың қасиетті әулиесі – әулие Ботольфтан шыққан, оның шіркеуінде Джон Коттон Джонсонмен бірге көшіп кеткенге дейін пастор болып қызмет еткен. Алғашқы деректерде Линкольнширдегі Бостон «Сент-Ботольф қаласы» деп белгілі болған, кейін қысқартылып «Бостон» деп аталған. Бұл ат берілгенге дейін аралдағы қоныс Блэкстонның «Шомут» деп, ал ол шақырған пуритан қоныс салушылардың «Тримонтайн» деп атаған.

Шаммут түбегіндегі қоныстар

Пуритандар қазіргі Бикон-Хиллдің солтүстік жағында (сол кезде үш шыңы болғандықтан "Тримонтайн" деп аталған) жарнамаланған бұлақтардың маңында қоныстанды. Блэкстон Джонсонмен соңғы құжаттар бойынша өзіне грант алуға келісті, ол жартыаралдың жалпы аумағының шамамен 10% құрады. Бірақ 1633 жылға қарай жаңа қаланың 4000 тұрғыны осындай үлкен жерді сақтап тұруды қиын етіп алды, сондықтан Блэкстон 1634 жылы алты акрдан басқасын пуритандарға 30 фунт стерлингке (түзету бойынша 5455 АҚШ доллары) сатты. Джонсонның қоныстың басшысы ретінде ізбасары, губернатор Уинтроп, Бостон тұрғындарынан бір адам басына 6 шиллингтен (түзету бойынша шамамен 50 доллар) бір реттік салық жинап, жерді сатып алды. Бұл жер жалпыға қолжетімді жайылымға айналды. Қазір ол Бостон орталығының ең ірі қоғамдық саябағы – Бостон орталығының көп бөлігін құрайды. Джонсонның қайтысынан кейін епископал Блэкстон Бостон шіркеуінің пуритандық басшыларымен келіспей кетті, себебі шіркеу квакерлер сияқты діни қарсыластарды жазалай бастады, көзқарасы тез радикалды фундаментализмге ұласты. 1635 жылы Блэкстон Бостоннан оңтүстікке қарай 35 миль (56 км) қашықтықтағы, сол кезде үндістер Паутукет өзені деп атаған, ал бүгінде Камберлендте (Род-Айленд штаты) Блэкстон өзені деп белгілі болған жерге көшіп кетті. Ол бұл аймақтың алғашқы еуропалық қоныс салушысы болды, Роджер Уильямс Провиденс плантацияларын құрудан бір жыл бұрын келді.

1684 жылғы жарғының күшін жоюға жауап

1684 жылы Массачусетс шығанағы колониясының жарғысының патша Чарльз II-нің қайтарып алуы мүмкін деген қорқыныш туғанда, Бостон қаласының басшылары Шамут түбегіне қатысты елу жылдық талаптарын нығайтуға тырысты. Осы мақсатта 1684 жылдың басында олар Шамут түбегінің заңды меншігін Чикатаубуттың (1633 жылы қайтыс болған) ұрпақтарынан алуға ұмтылысты, ол Блэкстон алғаш рет түбекке қоныстанған кездегі Масачусет сахемы болған, бұл одан елу жыл бұрын болған. Мұндай ұрпақ табылған, ол Жосияс Вампатук есімді сахем еді. Бұл сахемнің, оның атасы Чикатаубуттың немесе олардың халықтарының ешқайсысының түбекте қоныстанғанына дәлел жоқ. Алайда, Блэкстон мәмілелері кезінде үндістерге қатысты ресми заңдық құжаттардың жетіспеуі Жосияс 1684 жылдың 19 наурызында қол қойған (оң жақтағы құжатты және оның көшірмесін қараңыз) кері дата қойылған құжатты (ағылшын құқығында "бас тарту шарты" деп белгілі) жасауға себеп болды. Сол жылы колониялық әкімші Эдвард Рэндольфтың кеңесімен шарты күшін жойды.

Колониялық дәуір

Ертедегі отарлаушылар Бостонның Құдаймен ерекше келісімге ие қауым екеніне сенді, бұл Уинтроптың «Төбедегі қала» метафорасында бейнеленген. Бұл Бостон өмірінің барлық саласына әсер етті және отарлаушылардың моральдық заңдарды қабылдауын, сондай-ақ неке, шіркеуге қатысу, Құдай сөзінде білім алу және күнәкарларды жазалауын міндетті етті. Америкадағы алғашқы мектептердің бірі – Бостон латын мектебі (1635 ж.) және Америкадағы алғашқы колледж – Гарвард колледжі (1636 ж.) Бостонның еуропалықтармен қоныстануынан кейін көп ұзамай құрылды. Колониялық Бостонның қалалық шенеуніктері жыл сайын сайланды; лауазымдарға селектор, сынаушы, таяқтарды кесуші, қоршауды тексеруші, хайвард, шошқа бақташысы, тақталарды өлшеуші, фунт өлшеуші, былғарыны тегістеуші, ондықшы, кірпіштерді тексеруші, су сот орындаушысы және ағаш кесуші кірді. Бостон пуритандары дәстүрден тыс діни идеяларға күмәнмен қарады және қарсыластарын жер аударып немесе жазалады. 1636-1638 жылдардағы Антиномиялық дау кезінде діни қарсыласы Энн Хатчинсон және пуритан дін қызметкері Джон Уилрайт екеуі де колониядан қуылды. Баптист пасторы Обадия Холмс 1651 жылы діні үшін түрмеге қамалып, көпшілік алдында жазаланды. Ал Гарвард колледжінің 1640-50 жылдардағы алғашқы президенті Генри Данстер баптисттік сенімдерін ұстанғаны үшін қуғынға ұшырады. 1679 жылы Бостон баптистері өздерінің мәжілісханасын ашуға батылдық танытты, бірақ отарлық билік оны дереу жапты. Баптистердің діни бостандығына шектеулер қойылса да, олардың практикасы мен құлшылығындағы кеңейтім мен жаңашылдық сақталды. 1660 жылдың 1 маусымында Мэри Дайер квакерлердің колонияда болуына тыйым салған заңды қайта-қайта бұзғаны үшін Бостон орталық алаңында дарға асылды. 1652 жылы Англияның ортақ қоры кезінде Массачусетс штатының Бас соты Бостондық күміс шебері Джон Халлға монета шығаруға рұқсат берді. 1661 жылы II Карл таққа отырғаннан кейін ағылшын үкіметі Бостон монетасын мемлекетке қарсы қылмыс деп санады. Дегенмен, монета соғу 1682 жылға дейін жалғасты. Бұл монеталар 1684 жылы Массачусетс шығанағы колониясының жарғысын күштен жоюға себеп болды. Бостон почта жолы қаланы Нью-Йорк және Орталық және Батыс Массачусетс штатының маңызды елді мекендерімен байланыстырды. Төменгі бағыт қазіргі АҚШ 1 жолымен Провиденс, Род-Айленд арқылы өтті. 1673 жылы салынған жоғарғы бағыт Бостон мойнағы арқылы шығып, қазіргі АҚШ 20 жолымен Шрусбериге дейін жалғасты. Ол Вустер, Спрингфилд және Нью-Хейвен, Коннектикут арқылы өтті. 1686 жылдан 1689 жылға дейін Массачусетс және айналасындағы колониялар біріктірілді. Бұл үлкен провинция Жаңа Англияның үстемдігі деп аталды және оны король Джеймс II тағайындаған сэр Эдмунд Андрос басқарды. Пуритандық қалада Англия шіркеуін қолдаған Андрос көрінеу ұнатпады. 1689 жылдың 18 сәуірінде ол қысқа уақытқа созылған көтеріліс салдарынан биліктен құлатылды. Үстемдік қайта құрылмады. Бостонның алғашқы айналымдық кітапханасы 1756 жылы 1200 том кітаппен құрылды. Осы кезеңде көптеген бай адамдар үлкен кітапханалар жинап, кітаптарды өздерінің әлеуметтік айналымындағы адамдарға беріп тұрды.

1700-жылдардағы апаттар

1636 жылдан 1698 жылға дейін ерекше қауіпті алты шешек індеті болды. 1721–1722 жылдары ең ауыр эпидемия орын алып, 844 адамның өмірін қиды. 10 500 халқының 5889-ы осы ауруға шалдықты, олардың 844-і (14%) қайтыс болды, ал кем дегенде 900 адам қаладан қашып, вирусты таратып жіберді. Колонистер шешектің таралуын оқшаулау арқылы тоқтатуға тырысты. Америкада алғаш рет егілеу (вакцинация) сынақтан өтті; ол аурудың жеңіл түрін қоздырады. Егілеудің өзі де өте даулы болды, себебі процедураның салдарынан емделгендердің 2%-ы қайтыс болуы немесе аурудың тарауы мүмкін еді. Оны Забдиел Бойлстон және Коттон Мэзер енгізді. 1755 жылы Бостон Солтүстік-Шығыс АҚШ-та тіркелген ең ірі жер сілкінісіне тап болды (Рихтер шкаласы бойынша 6,0–6,3 шамасында), ол Кейп-Энн жер сілкінісі деп аталды. Ғимараттарға зиян келді, бірақ адам өлімі болған жоқ. Бостонның алғашқы "Ұлы өрті" 1760 жылдың 20 наурызында 349 ғимаратты қиратты. Бұл Бостон өрт сөндіру қызметінің өртке қарсы күрескен көптеген маңызды өрттерінің бірі болды.

Бостон және американдық революция, 17651775

Бостон 1765 жылғы мөртаңбалық заңға қарсы наразылықтарға белсенді қатысты. Оның саудагерлері кедендік алымдардан жалтарды, бұл Лондон шенеуніктерін ашуландырып, контрабандаға қарсы күреске алып келді. Губернатор Томас Поуналл (1757–1760) келісімге келуге тырысты, бірақ оның орнына келген губернатор Фрэнсис Бернард (1760–1769) қаладағы жиналыстар мен памфлеттерде күшейіп келе жатқан оппозициялық дауыстарды басып тастауды қалаған қатал саясаткер болды. Тарихшы Паулин Майер оның Лондонға жазған хаттары ондағы шенеуніктерге үлкен әсер еткенін, бірақ олар шындықты "бұрмалаған" деседі. "Мысалы, оның 'топ' зорлық-зомбылықты қарсылықтың басты тәсілі ретінде қолданды деген жаңылыс сенімі, радикалдардың бейбітшілікті сақтауға жасаған күш-жігерін мойындауына кедері келтірді. Уорден Бернардтың Лондоннан әскер сұраудан сақтанғанын, бірақ оның жосықсыз баяндамалары олардың қажеттігін күшті түрде көрсеткенін айтады. 1767 жылдың күзінде ол Бостонда кез келген күні көтеріліс болуы мүмкін екені жөнінде ескертті, ал 1768 жылы болған бір оқиға туралы оның асыра сілтеген баяндамасы лорд Хиллсбороға қалада тәртіпті сақтаудың жалғыз жолы – әскер деп ойлауға мүмкіндік берді. Уорден Бостондағы басқа да британдық шенеуніктердің Лондонға "ұқсас дабылмен" жазғанын атап өтеді. 1768 жылдың қазан айында Бостонға төрт мың британдық әскер күші келді – бұл үлкен демонстрация болды, соның салдарынан жағдай шиеленісті. 1760-шы жылдардың соңында америкалықтар өздерінің ағылшын ретіндегі құқықтарына, әсіресе Джон Роу, Джеймс Отис, Сэмюэл Адамс және басқа да Бостондық белсенділердің айтқан "Өкілдіксіз салық салуға болмайды" принципіне назар аударды. Бостон Америка революциясын және одан кейінгі Америка революциялық соғысын бастауда басты рөл атқарды. Бостон қырқыны 1770 жылдың 5 наурызында болды, британдық солдаттар қарусыз наразылық білдірушілерге оқ атты, нәтижесінде бес бейбіт тұрғын қаза тапты және жағдай одан әрі шиеленісті. Парламент американдықтарға салық салу құқығын сақтап, соңында шайға шағын салық енгізді. 13 колонияның барлық жерінде америкалықтар саудагерлерге шай сатуға тыйым салды, бірақ бір партия Бостон портына жетті. 1773 жылдың 16 желтоқсанында Бостон шай ішуі кезінде 30–60 жергілікті "Бостандық ұлдары" үндістер кейпінде 342 сандық шайды портына тастады. "Бостандық ұлдары" Англияның шайға жаңа салығына наразылық білдіру үшін әрекет етуге шешім қабылдады, бірақ британ үкіметі қатал заңдармен жауап берді, Бостон портын жапты және Массачусетстің өзін-өзі басқару құқығын жойды. Басқа колониялар Массачусетс штабына қолдау көрсетіп, Бірінші Континенттік Конгрес құрды, сондай-ақ милиция бөлімдерін қаруландырып, оқытты. Британдықтар Бостонға көбірек әскер жіберіп, генерал Томас Гейджді губернатор етіп тағайындады. Гейдж патриоттардың Конкорд қаласында оқ-дәрілерді жасырғанына сенді және оларды қолға түсіру үшін әскер жіберді. Пол Ревир, Уильям Доуес және доктор Сэмюэл Прескотт Минутмендерді қоршаған қалаларда ескерту үшін түн ортасында танымал сапар жасады, олар 1775 жылдың сәуірінде Лексингтон және Конкорд шайқасында соғысты. Бұл Америка революциясының алғашқы шайқасы болды. Жаңа Англиядағы милиция бөлімдері Бостонды қорғауға жиналды, ал Конгресс генерал Джордж Вашингтонды басшылыққа жіберді. Британдықтар қалада қоршалып, Бункер-Хилл шайқасында жеңіске жетіп, ауыр шығынға ұшырады. Вашингтон артиллерияны жеткізіп, британдықтарды қаладан шығарды, ал патриоттар Бостонды толық бақылауға алды. 1776 жылдың 17 наурызындағы америкалықтардың жеңісі Эвакуация күні ретінде тойланады. Қала өзінің революциялық тарихын сақтап, Конституцияға баспана бергеннен бастап, Бостандық жолындағы көптеген танымал орындарға дейін атап өтеді.

Экономикалық және халық санының өсуі

Бостон 1780 жылы салыстырмалы түрде шағын және экономикалық тұрғыдан тоқыраған қаладан 1800 жылға қарай қарқынды теңіз порты мен космополиттік орталыққа айналды, онда үлкен және жоғары мобильді халық қоныстанды. Ол әлемдегі ең бай халықаралық сауда порттарының біріне айналды, ром, балық, тұз және темекі сияқты өнімдерді экспорттады. Америка революциясының салдарынан және британдық теңіз блокадасы экономиканы тоқтатқандықтан, халықтың көп бөлігі қаладан қашуға мәжбүр болды. 1780 жылы 10 000 адамды құраған халқы 1800 жылға қарай 25 000-ға жуықтады. Штатта 1783 жылы құлдықты жою қара нәсілділерге физикалық еркіндік берді, бірақ олардың әлеуметтік мобильдігі баяу болды. Бостон үшбұрышты сауданың Жаңа Англия бұрышының бір бөлігі болды, Кариб теңізінен қант алып, оны ром мен мелассаға айналдырып, ішінара Еуропаға экспорттады. Кейіннен кондитерлік өнімдерді өндіру ұқсас шикізаттан жасалған тағы бір өңделген өнімге айналды. Бостондағы филиалдары бар байланысты компаниялар: Бостон қант зауыты (гранулданған қантты ойлап тапқан), Domino Sugar, Purity Distilling Company, Necco, Schrafft's, Squirrel Brands (бұрынғы Роксбери қаласындағы Austin T. Merrill компаниясы), American Nut and Chocolate (1927). Бұл дәстүр 20-ғасырға дейін сақталды; 1950 жылы Бостонда 140 кондитерлік компания жұмыс істеді. Екінші қала әкімі Жосия Куинси III болды, ол жолдар мен канализацияны жақсартты және жаңадан салынған Фанюил Холл базар алаңының айналасында қаланың портын ұйымдастырды, ол халыққа Куинси базары ретінде танымал болды. 19-ғасырдың ортасына қарай Бостон елдегі ең ірі өндіріс орталықтарының біріне айналды, киім, былғары және машина жасау салаларымен танымал болды. Өндіріс халықаралық сауданы басып өтіп, жергілікті экономикаға үстемдік етті. Қаланың іргесіндегі шағын өзендер желісі оны айналасындағы аймақпен байланыстырып, тауарларды оңай тасымалдауға және көптеген диірмендер мен фабрикалардың құрылысына мүмкіндік берді. Миддлсекс каналының салынуы бұл шағын өзендер желісін үлкен Мерримак өзеніне және оның диірмендеріне, соның ішінде Нью-Гэмпширдегі Нашуа өзеніндегі Лоуэлл диірмендеріне дейін кеңейтті. 1850 жылдарға қарай, тығыз теміржол желісі (Массачусетс штатындағы теміржол желісінің тізіміне қараңыз) аймақтың өнеркәсібі мен саудасын жеңілдетті. Мысалы, 1851 жылы Эбен Джордан мен Бенджамин Л. Марш Бостонның орталық бөлігінде Джордан Марш универмагын ашты. Отыз жылдан кейін Уильям Филин көшеден өтетін жерде өзінің универмагын ашты, оны Filene's деп атады. Қалалар арасында, әсіресе мал мен қойды базарға тасымалдау үшін бірнеше автокөлік жолдары салынды. 1810 жылы негізгі шығыс-батыс бағыты – Вустер автожолы (қазіргі Массачусетс 9-шы тас жолы) салынды. Басқаларына Ньюберипорт автожолы (қазіргі 1-ші тас жолы) және Салем Лоуренс автожолы (қазіргі 114-ші тас жолы) кірді.

Брахмандық элита

Бостонның "брахман элитасы" 1840 жылдары ерекше жартылай аристократиялық құндылық жүйесін қалыптастырды. Өнерге құштар, мәдениетті және беделді, идеалды брахман – нұрлы аристократияның өзінің мәні болды. Ол бай ғана емес, сонымен қатар лайықты жеке қасиеттер мен мінез-құлықтарға ие болды. Бұл термин 1861 жылы доктор Оливер Венделл Холмс аға енгізді. Брахмандардың үміттері жоғары болды: өнерді дамыту, ауруханалар мен колледждер сияқты қайырымдылық ұйымдарын қолдау және қоғамдық көшбасшы рөлін атқару. Идеал оларды күнделікті іскерлік құндылықтардан асып түсуге шақырып, бірақ іс жүзінде көптеген адамдар экономикалық жетістіктің қуанышын өте тартымды деп тапты. Брахмандар бір-бірін "ашкөздікке" қарсы ескертіп, "жеке жауапкершілікті" қатаң талап етті. Жанжал мен ажырасуқа жол берілмеді. Бұл жүйе Бостон қоғамындағы берік, кеңейтілген отбасылық байланыстармен нығайтылды. Жастар бірдей дайындық мектептері мен колледждерге қатысты және олардың өзіндік сөйлеу әдебі болды. Мұрагерлер мұрагер қыздарға үйленді. Отбасы тек экономикалық капитал ретінде ғана емес, сонымен қатар моральдық шектеу құралы ретінде қызмет етті. Көптеген адамдар унитариандық немесе епископтық шіркеулерге жатты, ал кейбіреулері конгрегационалистер немесе методистер болды. Саяси тұрғыдан олар Федералистер, Уигтер және Республикашылдар болып табылды. Бостон туралы халық арасында айтылатын өлеңде былай делінеді: "Міне, жақсы ескі Бостон / Бұршақ пен тресканың мекені / Лоуэллдерлер тек Кэботтармен сөйлейді / Ал Кэботтар тек Құдаймен сөйлейді". Лоуэллдер мен Кэботтар сияқты бай отаршыл отбасылар (көбінесе Бостон брахмандары деп аталады) қаланы билеген кезде, 1840 жылдары Еуропадан иммигранттардың толқыны келді. Олардың арасында көптеген ирландтар мен итальяндықтар болды, бұл қалаға үлкен рим-католик халқын сыйлады.

Аболиционистер

1831 жылы Уильям Ллойд Гаррисон Бостонда "Азат етуші" атты аболиционистік жаңалықтар хабарламасын құрды. Ол АҚШ-та "барлық құлдардың дереу және толық азат етілуін" жақтады және Бостонды құлдыққа қарсы қозғалыстың орталығы ретінде орнықтырды. Бостонда тұрғанда Дэвид Уокер "Әлемнің афроамерикалық азаматтарына үндеу" атты еңбегін жариялады. 1850 жылғы қашқан құлдар заңы қабылданғаннан кейін Бостон аболиционистік ойлардың бекінісіне айналды. Құл аулаушылардың қашқан құлдарды ұстауға жасаған әрекеттері көбінесе нәтижесіз болды, соның ішінде Энтони Бернс және Кевин Маклафлиннің есімдері танымал болды. 1854 жылы Канзас-Небраска заңы қабылданғаннан кейін Бостон Канзас аумағына Массачусетс көшірушілерге көмек қоры арқылы құлдыққа қарсы Жаңа Англиялықтарды жіберу жөніндегі күш-жігердің орталығына айналды.

Ирландия

Алғашқы ирландтар 18 ғасырдың басында қоныс аудара бастады. Бастапқыда олар Бостон мен Жаңа Англияда жұмыс істеуге бес-жеті жылға келісімшарт бойынша келген қызметшілер болды, тәуелсіздіктерін алғанға дейін. Олар негізінен жеке адамдар мен отбасылар болды және католицизмге тыйым салынғандықтан, Бей колониясында діни түбірлерін жасыруға мәжбүр болды. 1718 жылы Бостон портына солтүстік Ирландияның Ольстер аймағынан пресвитериандық қауымдар келе бастады. Кейіннен олардың көпшілігі Шотландиядан шыққандықтан, «шотландтық ирландтар» деп аталды. Пюритандық көшбасшылар Ольстер ирландтарын Бей колониясының шеттеріне орналастырды, олар Белфаст (Мэн штаты), Лондондерри және Дерри (Нью-Гэмпшир штаты), сондай-ақ Вустер (Массачусетс штаты) сияқты жерлерге қоныстанды. Бірақ 1729 жылы оларға Бостонның орталық бөлігінде шіркеу құруға рұқсат берілді. 19 ғасыр бойы Бостон ирландтық католик иммигранттары үшін пана болды, әсіресе 1840 жылдардың соңындағы Ұлы ашаршылықтан кейін. Олардың келуі Бостонды ерекше, англосаксондық, протестанттық қаладан бірте-бірте әртүрліленген қалаға айналдырды. «Янкилер» ирландтарды жұмысшылар мен қызметшілер ретінде жалдады, бірақ араларында аз әлеуметтік байланыс болды. 1850 жылдары католиктерге және иммигранттарға қарсы бағытталған «Білім жоқ партиясы» деп аталатын қозғалыс ирландтарға қарсы күш жинады. Бірақ 1860 жылдары көптеген ирланд иммигранттары Азамат соғысында Одақ сапына қосылып, Американдық Азамат соғысына қатысты. Олардың көрсеткен патриотизмі мен батылдығы «Янкилердің» ирландтарға деген қатал көзқарасын жұмсарта бастады. Дегенмен, Нью-Йорк қаласындағыдай, 1863 жылдың 14 шілдесінде Солтүстік шетіндегі ирландтық католиктер арасында Одақтың қару-жарақ қоймаларын тонауға тырысқан тәртіпсіздік болды, нәтижесінде шамамен 8-14 адам қаза тапты. 1860 жылғы президенттік сайлауда Авраам Линкольн Бостондағы 20 371 дауыстың 9 727-ін (немесе 48 пайызын) алды, ал штат бойынша 63 пайыз дауыс алды, ал Бостонның ирландтық католиктері көбінесе Линкольнге қарсы дауыс берді. Күні бүгінге дейін Бостон АҚШ-тағы кез келген қаланың ішінде ең көп ирланд текті адамдарға ие. Халықтың өсуімен, топтық бірлік пен аудандық саяси ұйымдастыру арқылы ирландтар қаланың саяси бақылауын өз қолына алды, ал «Янкилерге» қаржы, бизнес және жоғары білім беруді қалдырды. Ирландтар аймақта көптеген із қалдырды: Чарльзтаун мен Оңтүстік Бостон сияқты әлі де ирландтықтар көп шоғырланған аудандарда; жергілікті баскетбол командасы «Бостон Селтикс» атауында; басым ирланд-американдық саяси отбасы Кеннедилерде; Джеймс Майкл Керли сияқты көптеген көрнекті жергілікті саясаткерлерде; Гарвардқа қарсылас ретінде католиктік Бостон колледжін құруда; және Джеймс «Уайти» Булгер сияқты криминалдық әлемнің өкілдерінде.

1872 жылғы үлкен өрт

1872 жылғы Ұлы Бостон өрті 9 қарашада Саммер-стрит және Кингстон-стрит көшелерінің қиылысында басталды. Екі күннің ішінде өрт қаланың шамамен 65 акр (260,000 м²) аумағын, соның ішінде қаржылық аудандағы 776 ғимаратты қиратты, бұл 60 миллион долларлық зиянға әкелді.

Жоғары мәдениет

XIX ғасырдың ортасынан соңына дейін Бостон брахмандары мәдени жағынан гүлденді. Олар жоғары мәдениет пен жомарт меценаттықпен танымал болды. Әдеби тұрғыдағы көрнекті тұлғалардың қатарында Натаниел Хоторн, Генри Уодсворт Лонгфелло, Оливер Венделл Холмс аға, Джеймс Рассел Лоуэлл және Джулия Уорд Хоу сияқты жазушылар, сондай-ақ Джон Лотроп Мотли, Джон Горхам Палфри, Джордж Банкрофт, Уильям Хиклинг Прескотт, Фрэнсис Паркман, Генри Адамс, Джеймс Форд Родс, Эдвард Ченнинг және Сэмюэл Элиот Моррисон сияқты тарихшылар болды. Бұған қоса, Уильям Эллери Ченнинг, Ральф Уолдо Эмерсон және Мэри Бейкер Эдди секілді дінтанушылар мен философтар да болды. Брет Харт Хауэллске келгенде, Бостонда "екі томдық еңбектің авторын атып түсірмей револьверден оқ ату мүмкін емес" екенін айтқан еді. Бостонда көптеген ірі баспагерліктер мен журналдар болды, мысалы, 1857 жылы құрылған "The Atlantic Monthly", сондай-ақ "Little, Brown and Company", "Houghton Mifflin" және Гарвард университетінің баспасы. Жоғары білімнің маңызы артты, ең алдымен Кембриджде орналасқан Гарвардта, сонымен қатар басқа да оқу орындарында. 1865 жылы қалада Массачусетс технология институты (MIT) ашылды. Әйелдерге арналған алғашқы медицина мектебі – Бостон әйелдер медицина мектебі (кейін Бостон университетінің медицина мектебімен біріктірілді) 1848 жылдың 1 қарашасында Бостонда есігін ашты. Езуиттер 1863 жылы Бостон колледжін, 1880 жылы Эмерсон колледжін, ал 1899 жылы әйелдерге арналған Симмонс колледжін ашты. Брахмандар азшылық болғанына қарамастан, жоғары мәдениеттің басты авторлары мен көрермендері болды. Ирландия, еврей және итальян мәдениеттері элитаға ешқандай әсер етпеді. Басқа аудиторияны қызықтыру үшін 1883 жылдың 28 ақпанында Бостонда алғашқы вадевиль театры ашылды. Соңғысы – Scollay Square-дегі Old Howard, операдан вадевильге, содан кейін бурлескеге айналып, 1953 жылы жабылды. Бостон табиғи тарих мұражайы (1830 жылы құрылып, 1864 жылы Жаңа Англия табиғи тарих мұражайы деп аталды, ал ХХ ғасырдың ортасында Бостон ғылым мұражайы болып қайта аталды) Бостон табиғи тарих қоғамымен басқарылды. Ол табиғи тарих, оның ішінде мұхит өмірі, геология және минералогия салаларындағы халыққа және мамандарға білім беру жөніндегі қызметтерді атқарды. XIX ғасырдың соңында ғылыми кітапхана мен балалар бөлмелері қосылды. Сонымен қатар, Бостондағы жеке Уоррен табиғи тарих мұражайы 1858-1906 жылдары жұмыс істеді. Ол 1906 жылы Нью-Йорктегі Америка табиғи тарих мұражайына қосылды.

Көлік

Халық санының тез өсуіне байланысты Бостон аймағындағы трамвай желілері трамвайлық қала маңындағы аудандардың көптеп пайда болуына жағдай жасады. Орта тапқа жататын кәсіпкерлер, кеңсе қызметкерлері және мамандар қала маңында тұрып, метромен қалаға қатынады. Қала орталығындағы тығырындар нашарлағандықтан, 1897 жылдың 1 қыркүйегінде Солтүстік Америкадағы алғашқы метро – Тремонт-стрит метросы ашылды. 1897 мен 1912 жылдар аралығында Кембридж және Шығыс Бостонға жер асты теміржолдары салынды, ал қала орталығынан басқа аудандарға жоғары және жер асты желілері кеңейтілді. Бүгінде аймақтық жолаушылар теміржолы мен автобус желісі Массачусетс шығанағының көлік басқармасы болып біріктірілді. Қала орталығындағы теміржол терминалдарын біріктіру үшін Солтүстік және Оңтүстік станциялары салынды.

Цензура

19 ғасырдың соңынан 20 ғасырдың ортасына дейін "Бостонда тыйым салынған" деген тіркес таратуға немесе көрсетуге тыйым салынған әдеби туындыларды, кинофильмдерді немесе пьесаларды сипаттау үшін қолданылды. Осы кезеңде Бостон қаласының шенеуніктері өздері әдепсіз, immoralдық немесе қоғамдық санаға зиянды деп санаған нәрселерге тыйым салуды өздеріне міндет етті: театрлық қойылымдар қаладан қуылды, кітаптар тәркіленді, ал кинофильмдердің көрсетілуіне кедергі келтірілді – кейде ресми өкіл "жеткілікті көріп" оларды көрсету ортасынан тоқтатып тастады. "Бостонда тыйым салынған" деген сөз тіркесі тартымды және артық көңіл тудыратын нәрсені білдіретін болды; кейбір таратушылар өз өнімдерін Бостонда тыйым салынған деп жарнамалады, бірақ шындығында олар тыйым салынбаған.

Алғашқы онжылдықтар

1900 жылы Джулия Харрингтон Дафф (1850–1932) Бостон мектеп комитетіне сайланған ирландтық католик қауымынан шыққан алғашқы әйел болды. Ол мұғалім және ана ретіндегі қызметін кеңейтіп, мемлекеттік мектептер қауымдастығының янки протестанттарының ықпалына қарсы тұрғанда этникалық өкіл ретінде көзге түсті. Ол 37 жылдық оқулықтарды жаңалау, Бостонның жергілікті әйелдеріне мектеп жүйесінде мансаптық мүмкіндіктер беру және мұғалімдерді даярлайтын колледж ашу үшін жұмыс істеді. 1905 жылы 25 мүшелі комитет бес мүшеге дейін қысқартылды, бұл әйелдердің мектеп саясатына тікелей қатысу мүмкіндіктерін шектеді. 20 ғасырдың басында, автомобиль революциясының кезеңінде Бостон қаласында 73 Tremont Street мекенжайында орналасқан Tremont ғимаратында Porter Motor Company компаниясы жұмыс істеді. 1919 жылдың 15 қаңтарында Солтүстік аймақта Ұлы меласс тасқыны болды. Меласс толқыны көшелерді шайып, 21 адамның қазасына, 150 адамның жарақаттануына себеп болды. Меласты жоюға алты айдан астам уақыт кетті, ол көшелерден, театрлардан, дүкендерден, автомобильдерден және үйлерден тазартылды. Бостон порты жазға дейін қоңыр түсті болды. 1919 жылдың жазында Бостон полиция департаментінің 1100-ден астам қызметкері ереуілге шықты. Қалада тәртіп сақтау үшін жеткілікті полиция болмағандықтан, қала бірнеше тәртіпсіздіктерге ұшырады. Массачусетс штатының сол кездегі губернаторы Кальвин Кулидж полиция күшін жаңадан құрып, зорлық-зомбылықты тоқтатып, елде танымал болды. 1919 жылғы Бостон полиция ереуілі полиция кәсіподақтарының құрылуына үлгі болды. 1920 жылдары Бостоннан шыққан ең танымал алаяқ – Чарльз Понци. "1920 жылы сегіз айдың ішінде шамамен 15 миллион доллар табу үшін он мыңдаған бостондықтарды оңай байлыққа жетудің құпиясын ашқанына сендірген, бойы бес фут екі дюймдік тартымды алаяқ. Понцидің алдауы өте сәтті болғандықтан, оның есімі ол қолданған әдіспен байланыстырып айтылды – «Понци схемасы». Чарльз өзінің компаниясын Бостон, Массачусетс штатының 27 School Street мекенжайында «Securities Exchange Company» деп атады. 1927 жылдың 23 тамызында итальяндық анархистер Никола Сакко мен Бартоломео Ванцетти Бостондағы жеті жылдық сот процесінен кейін электр орындығында өлім жазасына кесілді. Олардың өлім жазасына кесілуі Лондон, Париж және Германияда тәртіпсіздіктерге әкеп соқты, сонымен қатар Бостонның төзімсіздік пен қатаңдық ошағы ретіндегі беделін нығайтты. Экономикалық депрессияның салдарынан бағалы қағаздарға қатысты тиімді заңдар қабылдау қажет болды. Массачусетс штатының губернаторы Фрэнк Г. Аллен 1930 жылдың қаңтарында Джон С. Халлді Массачусетс штатының алғашқы Бағалы қағаздар директоры етіп тағайындады. Халл Массачусетс штатының өкілдер палатасының Банктер және банктік істер комитетіне 1932 жылдың 4 мамырында бағалы қағаздарды сату туралы заңды (110A тарау) енгізді. Бұл заң 1932 жылдың 6 маусымында Бостонда мақұлданды. Гарвард университетінің үш профессоры – Феликс Франкфуртер, Бенджамин В. Коэн және Джеймс М. Лэндис 1933 жылғы Бағалы қағаздар туралы заң мен 1934 жылғы Бағалы қағаздар биржасы туралы заңды әзірледі. АҚШ Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясының алғашқы төрағасы Джозеф П. Кеннеди аға Бостон қаласынан шыққан. 1934 жылдың 15 қарашасында Бостон сауда палатасына сөз сөйлеген Кеннеди былай деді: «Жағымсыз шығын – дұрыс ойланбаудың, дайындамаудың және орындамаудың салдары болды. Біз 1920 жылдардың соңындағы қаржыландырудың асығыс темпін қаламаймыз». Кеннеди сөзін жалғастырып, былай деді: «Американдық жұртшылықты жоғары қысыммен сатудан қорғау үшін білім берудің үлкен міндеті тұр. Емқорлықты толығымен жоюға бағытталған заң әзірленген емес. Алайда, Федералды үкімет өте қажетті қажеттілікті қанағаттандыруға, қорлардағы алаяқтыққа қарсы күресте белсенді рөл атқаруға үміттенеді».

Орта ғасырдағы көлік және қалаларды жаңарту

Картада көрсетілген I 695 ішкі белдеуі ешқашан салынбаған. Мұнда I 95 тас жолының оңтүстік-батыстан қала орталығына жақындағаны көрсетілген, бірақ ол ешқашан осы картада көрсетілген сыртқы айналмадан тысқары салынбаған (ол 128 тас жолы ретінде салынған, ал кейіннен I 95 осы жолға қайта бағытталған). 1934 жылы Самнер туннелі Бостон портының астында Солтүстік және Шығыс Бостон арасында алғашқы тікелей байланысты қамтамасыз етті. 1938 жылдың мамырында Оңтүстік Бостонда алғашқы қоғамдық тұрғын үй жобасы – Олд Харбор ауылы ашылды. 1950 жылға қарай Бостон құлдырап, дағдарысқа ұшырады. Қаланың ешбір жерінде ірі ғимараттар салынып жатқан жоқ. Зауыттар жабылып, еңбекақысы арзан болған оңтүстікке көшірілді. Бостонның мақтан тұтатын банктері, ауруханалары, университеттері және техникалық білімі АҚШ экономикасының шағын бөлігін құрады. Осы құлдыраумен күресу үшін Бостон саясаткерлері қала жаңарту саясатын қабылдады, нәтижесінде бірнеше аудандар, соның ішінде Оңтүстік шеттегі Нью-Йорк көшелері ауданы, ескі Вест-Энд (көптеген еврейлер мен итальяндықтар тұратын) және Сколлей алаңы бұзылды. Олардың орнына Бостон Геральд газетінің жаңа кеңсесі, Чарльз Ривер Парк пәтерлер кешені, Массачусетс бас ауруханасына қосымша ғимараттар және Үкіметтік орталық салынды. Бұл жобалар мыңдаған адамды мекенжайсыз қалдырып, жүздеген кәсіпорындарды жапты және күшті наразылық тудырды, бұл өз кезегінде көптеген тарихи аудандардың сақталуын қамтамасыз етті. 1948 жылы Уильям Ф. Каллахан Бостон агломерациясы үшін Бас магистральдық жоспарын жариялады. Қаржы ауданының, Қытай ауданының және Солтүстік шеттің бір бөлігі құрылыс үшін бұзылды. 1956 жылға қарай Орталық артерияның солтүстік бөлігі салынды, бірақ жергілікті халықтың күшті қарсылығы оңтүстік, қала орталығындағы бөлігінің жер астына салынуына әкелді. Дьюи сквері туннелі қала орталығын Оңтүстік-Шығыс тас жолымен байланыстырды. 1961 жылы Каллахан туннелі ашылды, ол ескі Самнер туннеліне параллель салынды. 1965 жылға қарай Массачусетс тас жолының бірінші тармағы 128 маршрутынан Оңтүстік станциясына дейін аяқталды. Бостон, Кембридж, Бруклин және Сомервилл қалаларында жоспарланған Ішкі белдеу жобасы халықтың наразылығынан кейін тоқтатылды. 1971 жылы халықтың наразылығы I 95 тас жолын Бостон қаласының орталығына кіргізуді тоқтатты. Түс-батыс дәлізін бұзу жұмыстары басталған еді, бірақ ол Orange Line және Amtrak-тың Солтүстік-Шығыс дәлізін қайта бағыттау үшін пайдаланылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі кезеңдер

1942 жылдың 28 қарашасында Бостон қаласындағы «Коконат Гроув» түнгі клубында «Коконат Гроув» өрті болды, ол АҚШ тарихындағы ең қасіретті түнгі клубтағы өрт болып есептеледі, нәтижесінде 492 адам қаза тауып, жүздеген адам жарақат алды. Соғыс жылдарында Бостонда антисемиттік зорлық-зомбылық күшейді. Ирландиялық католиктерден құралған топтар еврей зираттары мен синагогтарын қиратып, еврей дүкендері мен үйлерін тонады және көшеде еврейлерге физикалық шабуыл жасады. Бостон полициясы, көбінесе ирландиялық католиктерден құралған, көбінесе араласпады. 1950 жылы «Ұлы Бринк тонауы» орын алды; сол кезде ол АҚШ-тағы ең ірі банк тонауы болды, ұрылар 2,775 миллион доллар ұрлады. 1953 жылы Дорчестер түбегінде «Колумбия Пойнт» мемлекеттік тұрғын үй жобалары аяқталды. Жерді игеру бойынша 1502 тұрғын үй блогы салынды. 1966 жылы «Колумбия Пойнт» денсаулық орталығы ашылды, ол елдегі алғашқы қоғамдық денсаулық сақтау орталығы болды. 1961 жылдың 15 қаңтарында американдық нацистік партияның негізін қалаушы Джордж Линкольн Роквелл және тағы бір нацистік партия мүшесі Бостон орталығындағы Тремонт көшесіндегі «Саксон» театрында «Exodus» фильмінің жергілікті премьерасына пикет ұйымдастыруға тырысты, олар көшенің арғы жағындағы «Турейн» қонақ үйінде тұрды. Бостон мэрі Джон Ф. Коллинз (1960–1968) Роквеллге пикетке шығу құқығын бермегеннен кейін, жергілікті еврей қорғаныс лигасының мүшелері премьера күні Тремонт және Бойлстон көшелерінің бұрышында 2000 еврей наразысынан тұратын қарсы демонстрация ұйымдастырды, бұл полицияны театрға жиналып, Роквеллді полиция машинасына отырғызып, оны Логан халықаралық әуежайына жеткізуге мәжбүр етті, онда Роквелл Вашингтонға бағытталған рейске отырғызылды. 1962 жылдың 14 маусымы мен 1964 жылдың 4 қаңтары аралығында Бостон қаласында 19 мен 85 жас аралығындағы он үш жалғыз әйел адам «Бостон құртқышы» деп аталатын адам тарапынан өлтірілді. (Нақты саны әлі де даулы.) 1965 жылдың наурыз айында Ұлттық салық қауымдастығы Бостон қаласында 1960 жылдың 1 қаңтарынан 1964 жылдың 31 наурызына дейін сатылған 13 769 мүліктің салық бағалау тәжірибесін зерттеу нәтижесінде 1962 жылы Роксбери ауданындағы бағалау құны нарықтық құнның 68 пайызын, ал Батыс Роксберидегі бағалау құны нарықтық құнның 41 пайызын құрады және зерттеушілер бұл айырмашылыққа нәсілдік емес түсіндірме таба алмады. 1963 жылы Бостон қаласының әкімі Джон Ф. Коллинз және Бостонды қайта дамыту басқармасының (BRA) атқарушы директоры Эдвард Дж. Лог қалалық жинақ банктерінің, кооперативтердің және федералды және мемлекеттік жинақ-несие қауымдастықтарының консорциумын ұйымдастырды, ол «Бостон банктерінің қалалық жаңару тобы» (B BURG) деп аталды және Дорчестер, Роксбери және Маттапан аудандарының Көк төбе көшесі бойындағы тоқыраған аймақтарын жаңартуға бағытталды. 1950 жылы Массачусетс штатының 156-шы жалпы соты тұрғын үйлерде нәсілдік кемсітушілікке және сегрегацияға тыйым салатын заң қабылдағанына және 1962 жылы президент Джон Ф. Кеннедидің АҚШ-тағы барлық федералды қаржыландырылатын субсидиялы тұрғын үйлерде нәсілдік кемсітушілікті болдырмауды талап ететін 11063-ші жарлыққа қол қойғанына қарамастан, Бостон тұрғын үй басқармасы (BHA) Коллинз әкімшілігі кезінде қаладағы мемлекеттік тұрғын үйлерді белсенді түрде бөліп-жарып сақтады, BHA бөлімдері интеграцияға қарсы бюрократиялық кедергілер жасады және 1966 жылға дейін жалға алу құқығын басқаруды өз қолында ұстады. 1970 жылдары, экономикалық төмендеудің бірнеше жылдарынан кейін Бостон қайтадан өркендеді. Қаржы институттарына көбірек еркіндік берілді, көптеген адамдар нарықта ойнай бастады және Бостон өзара қорлар индустриясының жетекшісіне айналды. Денсаулық сақтау кеңейіп, қымбаттады, Массачусетс бас ауруханасы, Бет Израиль Диаконна медициналық орталығы және Бригхем және әйелдер ауруханасы сияқты ауруханалар медициналық инновациялар мен пациенттерге көмек көрсетуде елді жетекке шығарды. Жоғары білім беру де қымбаттады, Гарвард, МТИ, Бостон колледжі, BU және Тафтс сияқты университеттер Бостон аймағына көптеген студенттерді тартты; көптеген адамдар қалды және тұрақты тұрғындар болды. Әсіресе МТИ түлектері көптеген табысты жоғары технологиялық компанияларды құрды, бұл Бостонды Силикон алқабынан кейін екінші орында тұрды. 1965 жылдың 1 сәуірінде Массачусетс штатының білім беру комиссары Оуэн Кирнан тағайындаған арнайы комитет өзінің соңғы есебін жариялады, онда Бостон мемлекеттік мектептеріне (BPS) қабылданған қара нәсілді студенттердің жартысынан астамы кемінде 80 пайыз қара нәсілді студенттер оқитын мекемелерге қабылданғаны және қаладағы тұрғын үй сегрегациясы нәсілдік теңгерімсіздікке әкелгені анықталды. 1934 жылғы Ұлттық тұрғын үй заңына қол қойған президент Франклин Д. Рузвельттен бастап, Федералды тұрғын үй басқармасы мектептегі сегрегацияны болдырмау үшін ресми ипотекалық сақтандыру саясатын пайдаланды. Массачусетс губернаторы Джон Волп штаттық заң шығарушы органнан 50 пайыздан астам ақ емес студенттер оқитын мектептерді теңгерімсіз деп танып, Мемлекеттік білім беру кеңесіне нәсілдік теңгерімсіздік анықталған кезде штаттың кез келген мектеп округінен мемлекеттік қаражатты алуға құқық беретін заң талабын берді, ол Волп келесі тамызда қол қоятын еді. 1974 жылдың қыркүйегінен 1976 жылдың қыркүйегіне дейін Массачусетс АҚШ округтік сотының судьясы У. Артур Гарритидің «Морганға қарсы Хенниган» ісі бойынша бірінші және екінші кезеңдердегі шешімдерінен кейін қалада кемінде 40 рет дүрбелең болды, бұл қаланың мемлекеттік мектептерін біріктіру үшін автобуспен тасымалдауға бұйрық берді. Нәсілдік жек көруге байланысты зорлық-зомбылық бірнеше аудандарда болды (көптеген ақ ата-аналар автобус жоспарына қарсылық көрсетті). Мемлекеттік мектептер, әсіресе мемлекеттік жоғары мектептер, тәртіпсіздік пен зорлық-зомбылық ошағына айналды. 1970 жылдардың ортасында жағдай шиеленісіп, Бостонның кемсітушілікке бейімділігін күшейтті. «Ескі Даңқтың кірлетуі» атты танымал фотосурет Бостон қалалық әкімшілігінің алдында түсірілді, ол қақтығысты өте күшті бейнеледі. «Колумбия Пойнт» тұрғын үй кешені 1988 жылы бар болғаны 350 отбасыға дейін құлдырады. 1984 жылы Бостон қаласы кешенді жеке әзірлеуші «Коракоран Маллинс Дженнисонға» берді, ол мүлікті «Харбор Пойнт» тұрғын үй кешеніне айналдырып, жаңартып, қайта жандандырды. Бұл жаңарту мен қайта дамытудың өте маңызды мысалы және АҚШ-тағы мемлекеттік тұрғын үй жобасын жеке, әртүрлі кірісті тұрғын үйге айналдырған алғашқы жоба болды. «Харбор Пойнт» осы трансформациясы үшін көп мақтау алды, соның ішінде «Urban Land Institute», «FIABCI Award for International Excellence» және «Rudy Bruner Award for Urban Excellence» сыйлықтарын алды. 1992 жылы басталған федералды Тұрғын үй бағдарламасының (HUD HOPE VI) моделі ретінде пайдаланылды. 1990 жылдың 18 наурызында Бостонда заманауи тарихтағы ең ірі өнер ұрлығы болды. Екі ұры полиция қызметкерлері болып көрініп, Изабелла Стюарт Гарднер мұражайынан 100 миллион доллардан астам құны бар он екі картина ұрлады. Картиналар табылмады.

2000-шы жылдардағы Big Dig және қоғамдық көлік

2007 жылы Орталық артерия/Туннель жобасы аяқталды. "Үлкен қазба" деп аталған бұл жоба 1980 жылдары Массачусетс штатының губернаторы Майкл Дукакис кезінде жоспарланып, бекітілді. 1991 жылы құрылыс басталғанда, "Үлкен қазба" Орталық артерияның қалған бөлігін жер астына көшірді, солтүстік-оңтүстік тас жолын кеңейтті және шығыс-батыс бағытындағы қозғалыстың тығын тудыруын болдырмау үшін жергілікті айналма жолдар құрды. Тед Уильямс туннелі жобаның бір бөлігі ретінде Шығыс Бостон және Логан халықаралық әуежайына қатынайтын үшінші тас жол туннеліне айналды. "Үлкен қазба" сонымен қатар Заким Банкер Хилл көпірін салды және қала орталығында 70 акр (280,000 м²) аумақты алып жатқан қоғамдық саябақтарды құруға мүмкіндік берді. Жобаның нәтижесінде Бостон қаласының әйгілі көлік кептелісі азайды (бірақ толығымен жойылған жоқ); алайда, бұл АҚШ тарихындағы ең қымбат құрылыс жобасы болып табылады. Қала сонымен қатар көлік инфрақұрылымын жақсарту және кеңейту жобаларын жүзеге асырды, оның ішінде Массачусетс штатының оңтүстік-шығысына қатынайтын жолаушылар пойызы және "Күміс желі" деп аталған автобус жедел транзиті (BRT) жүйесі дамыды. Бостон теңіз порты мен Логан халықаралық әуежайы да жаңартылды.

21 ғасыр

Соңғы уақытта Бостон аймақтық институттар мен дәстүрлерді жоғалтты, бұл қаланың солтүстік-шығыс мегаполисінің бір бөлігіне айналуымен байланысты, және бұрынғы ерекше әлеуметтік сипат-белгілерін өзгертті. Мысалдарға: The New York Times газетінің Boston Globe газетін сатып алуы; Бостон штаб-пәтерінде орналасқан баспа үйлердің жоғалуы (жоғарыда аталғандай); Macy's компаниясының ғасырлық тарихы бар Jordan Marsh универмагын сатып алуы; сондай-ақ Shawmut Bank, BayBank, Bank of New England және Bank of Boston сияқты бұрынғы танымал қаржы институттарының бірігуі, банкротқа ұшырауы және сатып алынуы жатады. 2004 жылы бұл тенденция жалғасты, Шарлоттада орналасқан Bank of America компаниясы FleetBoston Financial компаниясын сатып алды, ал P&G Gillette компаниясын сатып алу жоспарларын жариялады. Осы жоғалтуларға қарамастан, Бостонның атмосферасы әлемдік қалалар арасында бірегейлігін сақтап қана қоймай, соңғы жылдары көптеген жағынан жақсарды – нәсілдік шиеленістер күрт азайды, қала көшелері 1920 жылдардан бері көрінбеген өмірлік қуатпен толы, және Бостон қайтадан интеллектуалдық, технологиялық және саяси идеялардың орталығына айналды. Дегенмен, қала джентрификация мәселесімен және тұрмысқа қажетті шығындардың өсуімен күресуге мәжбүр болды. Money Magazine журналының мәліметінше, Бостон әлемдегі ең қымбат 100 қаланың бірі. Бостон 2004 жылы Демократиялық ұлттық конвентті қабылдады. 2004 жылдың басында қала бір жынысты некелерге қатысты дау-дамайдың ортасында болды және ұлттық назарға ілікті. Массачусетс Жоғарғы Соты мұндай некелерді штат конституциясына сәйкес тыйым салуға болмайтыны туралы шешім шығарғаннан кейін, осы некелерге қарсы және қолдайтын тараптар Массачусетс штатының заң шығарушы органы неке институтын тек әйел мен ер адам арасындағы одақ ретінде анықтайтын конституциялық түзетуге дауыс берген кезде штаттық үйге жиналды. Бір жынысты жұптарға неке куәліктері берілген кезде көп көңіл қалаға және Массачусетс штатының қалған бөлігіне аударылды. Сондай-ақ 2004 жылы Бостон Ред Сокс 86 жылдан кейін алғашқы әлем чемпионатын жеңіп алды, үш жылдан кейін 2007 жылы, 2013 жылы және 2018 жылы тағы да әлем чемпионатын жеңіп алды. Бостон спорт командалары үздік нәтижелер көрсетуде. 2013 жылдың 15 сәуірінде Бостон марафоны кезінде екі бомба жарылып, үш адам қаза тауып, жүздеген адам жарақат алды. 2017 жылдың 20 тамызында Бостонның жоғары деңгейдегі интернет домені (GeoTLD) ресми түрде тіркеуді бастады.