Кіріспе

Хавертаун – Пенсильвания штатындағы Хаверфорд қалашығындағы тұрғын үйлі, қалалық типтес құрамына кірмейтін аудан. Ол Филадельфия орталығынан шамамен 9 миль батысқа қарай орналасқан. Хавертаунның пошталық индексі – 19083, ал "Хавертаун" – пошталық мекенжай. "Хавертаун" атауын АҚШ пошта қызметі ойлап тапты және ол 1946 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енді. Оған дейін әрбір жеке аудан өз жергілікті атымен белгілі болды: Бон Эйр, Бруклин, Пенфилд, Бичвуд, Лланерч, Маноа, Окмонт, Купертаун және Ардмор. Уильям Пенннің жер бөлу жоспары бойынша бұл аудандар Уэльс аймағының бір бөлігі болды және Хаверфордтың уэльс тіліндегі қысқартылған түрі – Харфорд деп аталатын аймақты құрады.

Ланнерк

Ланнерч, Батыс Честер Пайк және Дарби Роудтың қиылысында орналасқан, Хаверфорд қалашығының алғашқы жоспарланған ауданы болды. Басқа көптеген қала маңындағы елді мекендер сияқты, Ланнерч те теміржол компанияларының туындысы еді. Теміржол компаниялары, өз желілеріне билет алған тұрғындар үшін үйлер салды. 1897 жылы бұл аудан он екі үйден және Сент-Эндрю шіркеуінен тұрды. Бұлардың барлығын Филадельфия сәулетшісі Фрэнк Эллисон Хейс (1866–1930) жобалаған. Ланнерчтегі алғашқы мектеп 1905 жылы салынды. Қазіргі мектеп ғимараты, енді мектеп ретінде пайдаланылмайтын және пәтерлер үйіне айналдырылған, 1913 жылға дейін салынған.

Бруклин

Бруклин, бірінші жоспарланған қауымдастық болмаса да, ең толыққанды жүзеге асырылған. 1909 жылғы Делавэр округінің Мюллер атласы Бруклиннің бастапқы жоспарын көрсетеді. Сол кезде Игл жолы мен Лланерч арасындағы Дарби жолы Хаверфорд жолы деп аталды. Сол жылы құрылыс жұмыстары басталды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана теміржолдың еншілес компаниясы – Manor Real Estate компаниясы, барлық қызметтерді, ыңғайлылықтарды және қауымдастықтың қажеттіліктерін ұсынатын тұрғын үйлерді салу жоспарын жасады: «Бруклин Мэнор» (суретке қараңыз). 1909 жылғы жоспардағыдай, кең бульвармен бөлінген жүйелі көшелер салынды. Бульвар Дарби жолымен қаланың негізгі магистралімен «Т» қиылысында кесіседі. Бульварда сауда, діни және білім беру мекемелері орналасқан. Бульвардың жоғарғы бөлігінде аяқ киім шеберханалары, қонақ бөлмелері, гүл дүкендері, нан пісіретін орындар, шаштараздар, бес-ондық дүкендер, Квакер дүкені, A&P азық-түлік дүкені және Бульвар кинотеатры сияқты сауда орындары болды. Бульвар бойында қауымның діни орындары – методист шіркеуі, Сент-Фейт епископальдық шіркеуі, Благословенді Марияның Жариялану шіркеуі және Temple Lutheran шіркеуі орналасқан. Ерлингтон жолында, бульвардың соңына жақын жерде, Бруклин мектебі (1913) білім беру қажеттіліктерін қанағаттандырды. Бульвар мен Дарби жолының қиылысынан батысқа қарай Бруклин өрт сөндіру бөлімі (1916) орналасқан. Дарби жолынан одан әрі өткенде Бруклин кітапханасы (1938) және Хаверфорд орта мектебі (1923) болды. Бастапқыда Бруклин округ клубы мен Бруклин әуежайы Хаверфорд орта мектебінің артында орналасқан. Бруклин бульвары мен Дарби жолының қиылысында, Маноа жолының бұрышында батыс жағында полиция бөлімі, ал шығыс жағында Ширердің жылыжайы мен гүлзарлары болды. Теміржол компаниясы билет сату және Бруклин Мэнор тұрғындарының көлік қажеттіліктерін қамтамасыз етті. Red Arrow Trolley №103 желісі Ардмордан Дарби жолы арқылы, содан кейін Батыс Честер Пайк және 69-шы және Маркет көшелеріне дейін жүрді, бұл қалаға жылдам қол жеткізуді қамтамасыз етті. Дарби жолын бөлетін жолдар ерте гүлдеген қызыл раушан гүлдерімен көмкерілген. Ардмордан 69-шы және Маркетке дейін автобус желісі Бруклин бульвары мен Эрлингтон жолы арқылы жүрді. Екі желінің қиылысы Дарби жолы мен Бруклин бульварының қиылысында болды. Бруклин бульварының соңында жолаушылар P&W, Филадельфия және Батыс жоғары жылдамдықты теміржол желісінің қызметтерін таба алды, бұл электрлі пойыз жүйесі бүгінгі күнге дейін ең жылдам жүйелердің бірі болып табылады. Бір жағында троллейбус желілері, екінші жағында P&W және екеуінің арасында автобуспен Филадельфияға саяхат жасау мүмкіндігі одан да ыңғайлы болды. Электрлі троллейбус желілері 1966 жылы бензинмен жұмыс істейтін автобустардың пайдасына тоқтатылды.

Хавертаундағы ирландтар

Ирландиялықтардың Хаверфорд қалашығына келуі үш кезеңде болды: 19 ғасырдағы диірмен дәуірі, 20 ғасырдың басындағы теміржол қауымдастықтары және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қала маңындағы тұрғын үйлер. 1779 жылы Ирландияда туған Дэннис Келли 1806 жылы Филадельфияға келді. Бірнеше жылдық қол еңбегінен кейін ол Каракунг өзені бойындағы диірмендер кешенінің табысты иесіне айналды. Ол және оның диірмендері бұрын протестанттық болған қауымға алғашқы ирландтық католиктерді тартты. 1860 жылғы халық санағының деректері ирландтардың осы жерде болғанын және олардың диірмендерде жұмыс істегенін көрсетеді. 1822 жылы қауым мен дінге деген құрметін еске алып, Келли алғашқы католик шіркеуін салу үшін диірмендердің үстіндегі төбедегі Достар үйіне қарсы жерді сатып алып, сыйға берді. Ирландиялықтардың екінші, маңыздырақ келуі 1925 жыл шамасындағы Бруклиннің жоспарланған қауымдастығымен, сондай-ақ Маноа мен Окмонттың бір бөлігімен болды. 1927 жылы Аян шіркеуі мен Қасиетті Жүрек шіркеуі, өз мектептерімен бірге, қала маңында діни ошақ іздеген католиктерге мүмкіндік берді. Ирландиялықтардың үшінші және ең ірі кезеңі Бичвуд, Чатем Парк және Маноадағы үлкен кірпіш үйлерді салумен байланысты. Бүгінде, 2000 жылғы АҚШ халық санағына сәйкес, Хаверфорд қалашығы халықтың ирландтық тегі бойынша пайыздық көрсеткіші бойынша бүкіл елдегі халық санағымен танылған алғашқы 60 муниципалитет қатарына кіреді.

Қуқылшық

Хавертаун қаласы 1947 жылы құрылған Swell Bubble Gum шайқау ішекшесінің туған жері. Ол 2004 жылдың соңында жабылып, 2011 жылы бұзылды. 2013 жылы оның орнында жаңа Хаверфорд аймақтық YMCA орналасты.

Хаверфорд музыка фестивалі

Хаверфорд музыка фестивалінің идеясын Хаверфорд Тауншип Азаматтық Кеңесі (HTCC) ұсынды, бұл Хаверфорд Тауншипте тарихи, экологиялық, бизнес және қоғамдық жобаларды қаржылайтын жеке, коммерциялық емес ұйым. Филадельфия халық фестивалі, Бейтлехем Музикфесті және аймақтағы басқа да музыка фестивальдарының ықпалымен, 2011 жылдан бері жыл сайын Хавертаунның Оукмонт бизнес ауданында жанұяға бағытталған Хаверфорд музыка фестивалі өтіп келеді. 2012 жылы фестиваль үш сахнада 30-дан астам топтың өнерін тамашалаған 15 000-нан астам адамды қамтыды. HTCC фестивальден түскен табыс есебінен Хаверфорд Тауншипіндегі қоғамдық бағдарламаларды қаржыландырады. 2011 жылғы Музыка фестивалінен түскен қаражат Оукмонт бизнес ауданын абаттандыру үшін Экономикалық дамуға жәрдемдесетін Хаверфорд серіктестігіне берілді.

Саябақтар мен демалыс

Хавертаунда 30-нан астам ашық саябақтар мен ойын алаңдары бар. Қала тұрғындарына арналған басқа да демалыс орындары да ұсынылады, оның ішінде Хаверфорд қалашығының тегін кітапханасы және Хавертаун тұрғындары үшін көп мақсатты мұз айдыны – Хаверфорд қалашығының Skatium кіреді. Хавертаундағы саябақтарға Лланерч паркі, Каракунг алаңы/Драйв, Чатем Глен, Гранж алаңы және Хаверфорд қорығы/Бостандық ойын алаңы жатады.

Білім

Хавертаунды Хаверфорд Тауншип мектеп округі қызмет етеді, онда бір жоғары мектеп, бір орта мектеп және бес бастауыш мектеп бар. 2008 жылдың қыркүйек айының басында жаңадан жөнделген Chestnutwold бастауыш мектебі қайта ашылды. Ол бұрынғы Oakmont бастауыш мектебінің орнын басып, округ кеңселеріне үй болды. 2009 жылы Маноа бастауыш мектебі Маноа көшесінен Маноа және Игл көшелерінің қиылысына көшірілді, соның салдарынан көп жылдар бойы болған алаңның бір бөлігі алынып тасталды. 2021 жылы Lynnewood бастауыш мектебі жаңадан жөнделген ғимаратына есігін ашты. Хаверфорд жоғары мектебінің спорт командалары "Фордтар" деп аталады және олардың талисманы – T Ford моделі. Кардинал Джон Фоули аймақтық мектебі – бұл аймақтың католик мектебі. Ол 2012 жылы Annunciation B. V. M. және St. Denis католик мектептерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.

Полиция және өрт сөндіру

Қала Хаверфорд қалашығының полиция департаментімен және Хаверфорд қалашығының өрт сөндіру бюросын құрайтын бес ерікті өрт сөндіру бригадасымен қорғалған.

Қоршаған ортаны қалпына келтіру

Хавертаун Суперфондының пайда болуына 1947 жылдан 1991 жылға дейін жұмыс істеген Ұлттық ағаш сақтаушыларының ағаш өңдеу орнатылымы себеп болды. Ағаш өңдеуге қолданылған химиялық заттар мен қалдықтар меншік иесінің кенішіне төгілген. Бұл химиялық заттар тікелей Нейлордың Ран-Кригіне, ал одан әрі Делавэр өзеніне, оның саласы болып табылады, құйып кеткен. Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) бұл учаскені АҚШ-тағы ең қиын тазалау жобаларының сегізіншісі деп бағалап, 1976 жылы қалпына келтіру жұмыстарын бастады. 1983 жылы бұл учаске Ұлттық басымдықтар тізіміне енгізілді және 1990 жылдардың басында Суперфонд тазалау орны деп белгіленді. EPA 2013 жылы учаскені бақылауды Пенсильвания штатының Қоршаған ортаны қорғау департаментіне берді. Шамамен 26 000 адам учаскенің бір миль радиусы ішінде тұрса да, жер асты суын пайдаланатындар белгілі емес. Жақын маңдағы халыққа қауымдық сумен жабдықталады.