Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хавертаун – Пенсильвания штатындағы Хаверфорд қалашығындағы тұрғын үйлі, қалалық типтес құрамына кірмейтін аудан. Ол Филадельфия орталығынан шамамен 9 миль батысқа қарай орналасқан. Хавертаунның пошталық индексі – 19083, ал "Хавертаун" – пошталық мекенжай. "Хавертаун" атауын АҚШ пошта қызметі ойлап тапты және ол 1946 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енді. Оған дейін әрбір жеке аудан өз жергілікті атымен белгілі болды: Бон Эйр, Бруклин, Пенфилд, Бичвуд, Лланерч, Маноа, Окмонт, Купертаун және Ардмор. Уильям Пенннің жер бөлу жоспары бойынша бұл аудандар Уэльс аймағының бір бөлігі болды және Хаверфордтың уэльс тіліндегі қысқартылған түрі – Харфорд деп аталатын аймақты құрады.
Havertown is a residential suburban unincorporated community in Haverford Township, Pennsylvania, United States. It is located approximately 9 miles west of the center of Philadelphia. Havertown's ZIP Code is 19083 and "Havertown" is a postal address. The name "Havertown" was coined by the U. S. Post Office and came into use on January 1, 1946. Before then, each constituent community was known by its local name: Bon Air, Brookline, Penfield, Beechwood, Llanerch, Manoa, Oakmont, Coopertown, and Ardmore. Under William Penn's land divisions these communities were part of the Welsh Tract and comprised the area known as Harford, a Welsh contraction of Haverford.
Ланнерк
Ланнерч, Батыс Честер Пайк және Дарби Роудтың қиылысында орналасқан, Хаверфорд қалашығының алғашқы жоспарланған ауданы болды. Басқа көптеген қала маңындағы елді мекендер сияқты, Ланнерч те теміржол компанияларының туындысы еді. Теміржол компаниялары, өз желілеріне билет алған тұрғындар үшін үйлер салды. 1897 жылы бұл аудан он екі үйден және Сент-Эндрю шіркеуінен тұрды. Бұлардың барлығын Филадельфия сәулетшісі Фрэнк Эллисон Хейс (1866–1930) жобалаған. Ланнерчтегі алғашқы мектеп 1905 жылы салынды. Қазіргі мектеп ғимараты, енді мектеп ретінде пайдаланылмайтын және пәтерлер үйіне айналдырылған, 1913 жылға дейін салынған.
Llanerch, situated at the intersection of West Chester Pike and Darby Road, was the first planned community of Haverford Township. Like many other suburban communities, Llanerch was the child of the railroad companies. The railroad built houses for commuters who bought tickets for the rail lines. In 1897 the community was composed of twelve houses and Saint Andrew's Church. These were all designed by Philadelphia architect Frank Allison Hayes (1866–1930). Llanerch's first school followed in 1905. The present school structure, no longer functioning as a school and converted to an apartment complex, dates from 1913.
Бруклин
Бруклин, бірінші жоспарланған қауымдастық болмаса да, ең толыққанды жүзеге асырылған. 1909 жылғы Делавэр округінің Мюллер атласы Бруклиннің бастапқы жоспарын көрсетеді. Сол кезде Игл жолы мен Лланерч арасындағы Дарби жолы Хаверфорд жолы деп аталды. Сол жылы құрылыс жұмыстары басталды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана теміржолдың еншілес компаниясы – Manor Real Estate компаниясы, барлық қызметтерді, ыңғайлылықтарды және қауымдастықтың қажеттіліктерін ұсынатын тұрғын үйлерді салу жоспарын жасады: «Бруклин Мэнор» (суретке қараңыз). 1909 жылғы жоспардағыдай, кең бульвармен бөлінген жүйелі көшелер салынды. Бульвар Дарби жолымен қаланың негізгі магистралімен «Т» қиылысында кесіседі. Бульварда сауда, діни және білім беру мекемелері орналасқан. Бульвардың жоғарғы бөлігінде аяқ киім шеберханалары, қонақ бөлмелері, гүл дүкендері, нан пісіретін орындар, шаштараздар, бес-ондық дүкендер, Квакер дүкені, A&P азық-түлік дүкені және Бульвар кинотеатры сияқты сауда орындары болды. Бульвар бойында қауымның діни орындары – методист шіркеуі, Сент-Фейт епископальдық шіркеуі, Благословенді Марияның Жариялану шіркеуі және Temple Lutheran шіркеуі орналасқан. Ерлингтон жолында, бульвардың соңына жақын жерде, Бруклин мектебі (1913) білім беру қажеттіліктерін қанағаттандырды. Бульвар мен Дарби жолының қиылысынан батысқа қарай Бруклин өрт сөндіру бөлімі (1916) орналасқан. Дарби жолынан одан әрі өткенде Бруклин кітапханасы (1938) және Хаверфорд орта мектебі (1923) болды. Бастапқыда Бруклин округ клубы мен Бруклин әуежайы Хаверфорд орта мектебінің артында орналасқан. Бруклин бульвары мен Дарби жолының қиылысында, Маноа жолының бұрышында батыс жағында полиция бөлімі, ал шығыс жағында Ширердің жылыжайы мен гүлзарлары болды. Теміржол компаниясы билет сату және Бруклин Мэнор тұрғындарының көлік қажеттіліктерін қамтамасыз етті. Red Arrow Trolley №103 желісі Ардмордан Дарби жолы арқылы, содан кейін Батыс Честер Пайк және 69-шы және Маркет көшелеріне дейін жүрді, бұл қалаға жылдам қол жеткізуді қамтамасыз етті. Дарби жолын бөлетін жолдар ерте гүлдеген қызыл раушан гүлдерімен көмкерілген. Ардмордан 69-шы және Маркетке дейін автобус желісі Бруклин бульвары мен Эрлингтон жолы арқылы жүрді. Екі желінің қиылысы Дарби жолы мен Бруклин бульварының қиылысында болды. Бруклин бульварының соңында жолаушылар P&W, Филадельфия және Батыс жоғары жылдамдықты теміржол желісінің қызметтерін таба алды, бұл электрлі пойыз жүйесі бүгінгі күнге дейін ең жылдам жүйелердің бірі болып табылады. Бір жағында троллейбус желілері, екінші жағында P&W және екеуінің арасында автобуспен Филадельфияға саяхат жасау мүмкіндігі одан да ыңғайлы болды. Электрлі троллейбус желілері 1966 жылы бензинмен жұмыс істейтін автобустардың пайдасына тоқтатылды.
Brookline, while not the first planned community, was the most fully executed. The Mueller Atlas of Delaware County, 1909, shows the initial layout for Brookline. At that time Darby Road between Eagle Road and Llanerch was called Haverford Road. Some construction began around that year, but it was not until after the First World War that the Manor Real Estate Company, a subsidiary of the railroads, set out a plan for a housing development that offered every service, amenity and community need: "Brookline Manor" (see map). As in the 1909 plan, there is an arrangement of regular streets divided by a broad boulevard. The boulevard intersected at a "T" juncture with the major township thoroughfare, Darby Road. The Boulevard would be home to commercial, religious and educational services. At the upper end of the Boulevard, mercantile stores provided shoe makers, tap rooms, florists, bakery, barbers, a five and ten store, the Quaker Store, the A&P grocery store and the Boulevard movie theater. Along the length of the Boulevard the community found their religious houses of worship: the Methodist Church, Saint Faith Episcopal Church, Church of the Annunciation of the Blessed Virgin Mary, and Temple Lutheran. On Earlington Road, to the side of the Boulevard's far end, the Brookline School (1913) met educational needs. Just west of the intersection of the Boulevard with Darby Road was the Brookline Fire Company (1916). Just beyond on Darby Road were the Brookline Library (1938) and the Haverford High School (1923). In the early days the Brookline County Club and the Brookline airport were situated just behind Haverford High School. Back at the intersection of Brookline Boulevard and Darby Road, at the corner of Manoa Road were the police station on the west side and Shearer's greenhouse and nursery on the east side. The railroad company attended to their needs to sell tickets as well as to that of Brookline Manor for transportation. The Red Arrow Trolley line #103 ran from Ardmore down Darby Road, then on to West Chester Pike to 69th and Market Streets, thus offering commuters quick access to the city. The tracks which divided Darby Road were lined with fences of early blooming red roses. A bus line ran from Ardmore to 69th and Market by way of Brookline Boulevard and Earlington Road. The junction of the two lines was at the intersection of Darby Road and Brookline Boulevard. At the far end of Brookline Boulevard commuters found the services of the P&W, The Philadelphia and Western high speed line, an electric train system that even today is one of the most rapid. With trolley lines at one end, the P&W at the other, and a bus that ran between the two, transportation to Philadelphia could not have been more convenient. The electric trolley lines were dismantled in 1966 in favor of gasoline operated buses.
Хавертаундағы ирландтар
Ирландиялықтардың Хаверфорд қалашығына келуі үш кезеңде болды: 19 ғасырдағы диірмен дәуірі, 20 ғасырдың басындағы теміржол қауымдастықтары және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қала маңындағы тұрғын үйлер. 1779 жылы Ирландияда туған Дэннис Келли 1806 жылы Филадельфияға келді. Бірнеше жылдық қол еңбегінен кейін ол Каракунг өзені бойындағы диірмендер кешенінің табысты иесіне айналды. Ол және оның диірмендері бұрын протестанттық болған қауымға алғашқы ирландтық католиктерді тартты. 1860 жылғы халық санағының деректері ирландтардың осы жерде болғанын және олардың диірмендерде жұмыс істегенін көрсетеді. 1822 жылы қауым мен дінге деген құрметін еске алып, Келли алғашқы католик шіркеуін салу үшін диірмендердің үстіндегі төбедегі Достар үйіне қарсы жерді сатып алып, сыйға берді. Ирландиялықтардың екінші, маңыздырақ келуі 1925 жыл шамасындағы Бруклиннің жоспарланған қауымдастығымен, сондай-ақ Маноа мен Окмонттың бір бөлігімен болды. 1927 жылы Аян шіркеуі мен Қасиетті Жүрек шіркеуі, өз мектептерімен бірге, қала маңында діни ошақ іздеген католиктерге мүмкіндік берді. Ирландиялықтардың үшінші және ең ірі кезеңі Бичвуд, Чатем Парк және Маноадағы үлкен кірпіш үйлерді салумен байланысты. Бүгінде, 2000 жылғы АҚШ халық санағына сәйкес, Хаверфорд қалашығы халықтың ирландтық тегі бойынша пайыздық көрсеткіші бойынша бүкіл елдегі халық санағымен танылған алғашқы 60 муниципалитет қатарына кіреді.
The arrival of the Irish in Haverford Township occurred in three phases: the 19th century mill era, the early 20th century railroad communities, and the post World War II suburban housing tracts. Born in Ireland in 1779, Dennis Kelly arrived in Philadelphia in 1806. After several years of manual labor he became the prosperous owner of the complex of mills along Karakung Creek. He and his mills attracted the first Irish Catholics to the otherwise Protestant community. 1860 census records attest to the Irish presence and their occupations in the mills. In 1822, mindful of duty to community and faith, Kelly bought and donated land opposite the Friends' Meeting House on the hilltop above the mills for the construction of the first Catholic church. The second and more significant arrival of the Irish came with the planned community of Brookline, c.1925, and portions of Manoa and Oakmont. In 1927 the Church of the Annunciation and the Church of the Sacred Heart together with their schools assured Catholics seeking life in the suburbs of a religious home. The third and largest phase of the Irish move came with the large brick house tract developments of Beechwood, Chatham Park and Manoa. Today, according to the 2000 US Census, Haverford Twp. ranks in the top 60 of census recognized municipalities nationwide in percentage of population with Irish ancestry.
Қуқылшық
Хавертаун қаласы 1947 жылы құрылған Swell Bubble Gum шайқау ішекшесінің туған жері. Ол 2004 жылдың соңында жабылып, 2011 жылы бұзылды. 2013 жылы оның орнында жаңа Хаверфорд аймақтық YMCA орналасты.
Havertown is the birthplace of Swell Bubble Gum, founded in 1947, which closed in late 2004 and was demolished in 2011. In 2013, the site became the home of the new Haverford Area YMCA.
Хаверфорд музыка фестивалі
Хаверфорд музыка фестивалінің идеясын Хаверфорд Тауншип Азаматтық Кеңесі (HTCC) ұсынды, бұл Хаверфорд Тауншипте тарихи, экологиялық, бизнес және қоғамдық жобаларды қаржылайтын жеке, коммерциялық емес ұйым. Филадельфия халық фестивалі, Бейтлехем Музикфесті және аймақтағы басқа да музыка фестивальдарының ықпалымен, 2011 жылдан бері жыл сайын Хавертаунның Оукмонт бизнес ауданында жанұяға бағытталған Хаверфорд музыка фестивалі өтіп келеді. 2012 жылы фестиваль үш сахнада 30-дан астам топтың өнерін тамашалаған 15 000-нан астам адамды қамтыды. HTCC фестивальден түскен табыс есебінен Хаверфорд Тауншипіндегі қоғамдық бағдарламаларды қаржыландырады. 2011 жылғы Музыка фестивалінен түскен қаражат Оукмонт бизнес ауданын абаттандыру үшін Экономикалық дамуға жәрдемдесетін Хаверфорд серіктестігіне берілді.
The concept for the Haverford Music Festival was introduced by the Haverford Township Civic Council (HTCC), a private, non profit organization that funds historic, environmental, business, and community initiatives in Haverford Township. Inspired by the Philadelphia Folk Festival, Bethlehem Musikfest and other music festivals in the area, the all day, family oriented Haverford Music Festival has taken place annually in the Oakmont Business District of Havertown since 2011. In 2012, the festival attracted more than 15,000 people, who enjoyed over 30 bands on three stages. HTCC benefits from festival proceeds and uses to fund community based programs within Haverford Township. Proceeds from the 2011 Music Festival were given to the Haverford Partnership for Economic Development for Oakmont Business District Beautification.
Саябақтар мен демалыс
Хавертаунда 30-нан астам ашық саябақтар мен ойын алаңдары бар. Қала тұрғындарына арналған басқа да демалыс орындары да ұсынылады, оның ішінде Хаверфорд қалашығының тегін кітапханасы және Хавертаун тұрғындары үшін көп мақсатты мұз айдыны – Хаверфорд қалашығының Skatium кіреді. Хавертаундағы саябақтарға Лланерч паркі, Каракунг алаңы/Драйв, Чатем Глен, Гранж алаңы және Хаверфорд қорығы/Бостандық ойын алаңы жатады.
Havertown is home to over 30 outdoor parks and playing fields. The town also provides other recreation facilities, including the Haverford Township Free Library, and the Haverford Township Skatium, a multi use ice rink for Havertown residents. Parks in Havertown include Llanerch Park, Karakung Field/Drive, Chatham Glen, the Grange Field, and Haverford Reserve/Freedom Playground.
Білім
Хавертаунды Хаверфорд Тауншип мектеп округі қызмет етеді, онда бір жоғары мектеп, бір орта мектеп және бес бастауыш мектеп бар. 2008 жылдың қыркүйек айының басында жаңадан жөнделген Chestnutwold бастауыш мектебі қайта ашылды. Ол бұрынғы Oakmont бастауыш мектебінің орнын басып, округ кеңселеріне үй болды. 2009 жылы Маноа бастауыш мектебі Маноа көшесінен Маноа және Игл көшелерінің қиылысына көшірілді, соның салдарынан көп жылдар бойы болған алаңның бір бөлігі алынып тасталды. 2021 жылы Lynnewood бастауыш мектебі жаңадан жөнделген ғимаратына есігін ашты. Хаверфорд жоғары мектебінің спорт командалары "Фордтар" деп аталады және олардың талисманы – T Ford моделі. Кардинал Джон Фоули аймақтық мектебі – бұл аймақтың католик мектебі. Ол 2012 жылы Annunciation B. V. M. және St. Denis католик мектептерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.
Havertown is served by the School District of Haverford Township, which has one high school, one middle school, and five elementary schools. A newly refurbished elementary school, Chestnutwold Elementary, re opened its doors in early September 2008. It replaced Oakmont Elementary, which became home to the district offices. In 2009, Manoa Elementary School moved from Manoa Road to the intersection of Manoa and Eagle Roads, taking part of the field that had been there for many years. In 2021, Lynnewood Elementary opened its doors to the newly refurbished school. The Haverford High School sports teams are called the "Fords," and they have a Model T Ford as mascot. Cardinal John Foley Regional School is the area's Catholic school. It formed in 2012 from a merger of Annunciation B. V. M. and St. Denis Catholic schools.
Полиция және өрт сөндіру
Қала Хаверфорд қалашығының полиция департаментімен және Хаверфорд қалашығының өрт сөндіру бюросын құрайтын бес ерікті өрт сөндіру бригадасымен қорғалған.
The town is protected by the Haverford Township Police Department and five volunteer fire companies that make up the Haverford Township Bureau of Fire.
Қоршаған ортаны қалпына келтіру
Хавертаун Суперфондының пайда болуына 1947 жылдан 1991 жылға дейін жұмыс істеген Ұлттық ағаш сақтаушыларының ағаш өңдеу орнатылымы себеп болды. Ағаш өңдеуге қолданылған химиялық заттар мен қалдықтар меншік иесінің кенішіне төгілген. Бұл химиялық заттар тікелей Нейлордың Ран-Кригіне, ал одан әрі Делавэр өзеніне, оның саласы болып табылады, құйып кеткен. Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) бұл учаскені АҚШ-тағы ең қиын тазалау жобаларының сегізіншісі деп бағалап, 1976 жылы қалпына келтіру жұмыстарын бастады. 1983 жылы бұл учаске Ұлттық басымдықтар тізіміне енгізілді және 1990 жылдардың басында Суперфонд тазалау орны деп белгіленді. EPA 2013 жылы учаскені бақылауды Пенсильвания штатының Қоршаған ортаны қорғау департаментіне берді. Шамамен 26 000 адам учаскенің бір миль радиусы ішінде тұрса да, жер асты суын пайдаланатындар белгілі емес. Жақын маңдағы халыққа қауымдық сумен жабдықталады.
The Havertown Superfund site was caused by the National Wood Preservers wood treatment facility, which was in operation from 1947 to 1991. Chemicals used to treat wood and waste products were dumped into a well on the property. These chemicals fed directly into Naylor's Run Creek and eventually into the Delaware River, for which the creek is a tributary. The Environmental Protection Agency (EPA) ranked the site the eighth worst cleanup project in the United States and initiated remediation efforts in 1976. The site was added to the National Priorities List in 1983 and designated as a Superfund cleanup site in early 1990s. The EPA transferred control of the site to the Pennsylvania Department of Environmental Protection in 2013. Although approximately 26,000 people live within a mile of the site, there are no known users of the groundwater within a one mile radius of the site. The nearby population is on the public water supply.