Кіріспе

Үндістан Үкіметі Ішкі істер министрлігінің басшысы

Ішкі істер министрі (немесе жай ғана Ішкі істер министрі, қысқаша HM) – Үндістан Үкіметі Ішкі істер министрлігінің басшысы. Орталық кабинеттегі ең жоғары лауазымды тұлғалардың бірі, ішкі істер министрінің басты жауапкершілігі – Үндістанның ішкі қауіпсіздігін сақтау; елдің ірі полиция күштері оның қарауында. Кейде оған Ішкі істер министрінің орынбасары және Ішкі істер министрлігінің төменгі дәрежелі орынбасары көмектеседі. Тәуелсіз Үндістанның алғашқы Ішкі істер министрі Сардар Валлабхай Пателдің кезінен бері бұл лауазым одақтық кабинетте премьер-министрден кейін екінші орында тұрады. Пател сияқты, бірнеше Ішкі істер министрлері вице-премьердің лауазымын қосымша атқарды. 2020 жылдың ақпан айына дейін үш Ішкі істер министрі премьер-министр болды: Лал Бахадур Шастри, Чаран Сингх және П. В. Нарасимха Рао. Л. К. Адвани 1998 жылдың 19 наурызынан 2004 жылдың 22 мамырына дейін бұл лауазымды үздіріссіз ең ұзақ мерзімге атқарды (2020 жылдың ақпан айына дейін). Бірнеше рет премьер-министр де Ішкі істер министрінің лауазымын қосымша атқарды. Жавахарлал Неру 1950 жылы Валлабхай Пателдің қайтысынан кейін қысқа мерзімге ішкі істер министрі болды, Индира Ганди 1966 жылы Гүлзарилал Нанданың отставкасынан кейін қысқа уақытқа ішкі істер министрі болды, Морарджи Десай 1978 жылдан 1979 жылға дейін бұл лауазымды атқарды, Чандра Шекар премьер-министрлік қызметінің барлық кезеңінде, ал Х. Д. Деве Гоуда 1996 жылы қысқа мерзімге ішкі істер министрі болды. 2008 жылдан 2012 жылға дейін ішкі істер министрі болған П. Чидамбарам министрлікте бір мезгілде кабинет министрі және мемлекеттік министр болып қызмет еткен сирек кездесетін жағдайды көрсетті. Ол 1986 жылдан 1989 жылға дейін мемлекеттік министр болып қызмет етті. Қазіргі министр – 2019 жылдың 31 мамырынан бері қызмет етіп келе жатқан Бхаратия Джаната партиясының Амит Шах, ол партиялық әріптесі Раджнатх Сингхтің орнын басты.

Министрлердің орынбасарлары

Жоқ. ПортретМинистр Қызмет мерзіміСаяси партияМинистрлікПремьер-министрКезеңнен бастап1Б. Н. Датар19521956 Үнді ұлттық конгресіНехру IIЖавахарлал Нехру2Вайолет Алва19571962Нехру III3Марагатам Чандрасекар19621964Нехру IV4Лаллит Нараян Мишра19641964(3)Марагатам Чандрасекар19641964Нанда IГүлзарилал Нанда(уақытша) (4)Лаллит Нараян Мишра1964196419641966ШастриЛал Бахадур Шастри19661966Нанда IIГүлзарилал Нанда(уақытша)5Пурненду Сехар Наскар19661967Индира IИндира Ганди6Видья Чарана Шукла196619677К. С. Рамасвами196719718Фахруддинсаб Хуссенсаб Мохсин19711977Индира II9Рам Лал Рахи19911995Үнді ұлттық конгресіРаоП. V. Нарасимха РаоҚолданылмайтын лауазым