PETRA: Бөлшектер үдеткішінің тарихы мен жетістіктері
Positron–Electron Tandem Ring Accelerator
PETRA – Германиядағы DESY ұлттық зертханасының бөлшектер үдеткіші. Глюон ашылуына себеп болған электрон-позитрон соқтығысуларын зерттеді. Физика зерттеулері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
бөлшектер үдеткіші
a particle accelerator
Позитронды-электронды тандемді сақиналық үдеткіш (PETRA) – Германияның Гамбург қаласындағы DESY Германия ұлттық зертханасындағы бөлшектер үдеткіштерінің бірі. Салынған кезде ол өз түріндегі ең ірі сақтау сақинасы болды және қазірге дейін HERA-дан кейін DESY-дің екінші ірі синхротроны болып табылады. PETRA-ның бастапқы мақсаты – элементар бөлшектер физикасын зерттеу. 1978 жылдан 1986 жылға дейін ол JADE, MARK J, PLUTO және TASSO эксперименттері арқылы электрон-позитрон соқтығысуларын зерттеу үшін қолданылды. 1979 жылы TASSO ынтымақтастығы күшті ядролық күштің тасымалдаушы бөлшегі – глюонды ашқандығы ең үлкен жетістіктердің бірі саналады. PETRA электрондар мен позитрондарды 19 ГэВ-қа дейін үдетуге қабілетті болды. PETRA-дағы зерттеулер DESY-дегі мүмкіндіктерді халықаралық деңгейде пайдалануды кеңейтті. PETRA-дағы алғашқы эксперименттерге көптеген неміс әріптестерімен бірге Қытай, Франция, Израиль, Нидерланды, Норвегия, Ұлыбритания және АҚШ ғалымдары қатысты.
The Positron–Electron Tandem Ring Accelerator (PETRA) is one of the particle accelerators at the German national laboratory DESY in Hamburg, Germany. At the time of its construction, it was the biggest storage ring of its kind and still is DESY's second largest synchrotron after HERA. PETRA's original purpose was research in elementary particle physics. From 1978 to 1986, it was used to study electron–positron collisions with the four experiments JADE, MARK J, PLUTO and TASSO. The discovery of the gluon, the carrier particle of the strong nuclear force, by the TASSO collaboration in 1979 is counted as one of the biggest successes. PETRA was able to accelerate electrons and positrons to 19 GeV. Research at PETRA led to an intensified international use of the facilities at DESY. Scientists from China, France, Israel, the Netherlands, Norway, the United Kingdom and the USA participated in the first experiments at PETRA alongside many German colleagues.
PETRA II
1990 жылы нысан PETRA II атауымен жаңа бөлшектер үдеткіші HERA үшін протон және электрон/позитрон алдын ала үдеткіші ретінде қайтадан іске қосылды. 1995 жылдың наурыз айында PETRA II спектрдің рентген сәулелері бөлігінде, әсіресе жоғары энергиялы синхротрон сәулеленуін көбірек алу үшін толқынды құрылғылармен жабдықталды. PETRA II үш сынақ аймағында DESY-дегі Гамбург синхротрондық сәулелену зертханасы (HASYLAB) үшін жоғары энергиялы синхротрондық сәулеленудің көзі ретінде қызмет етті. PETRA II-де позитрондар 12 ГеВ-қа дейін үдетілді.
In 1990, the facility was taken into operation again under the name PETRA II as a pre accelerator for protons and electrons/positrons for the new particle accelerator HERA. In March 1995, PETRA II was equipped with undulators to create greater amounts of synchrotron radiation with higher energies, especially in the X ray part of the spectrum. PETRA II served the Hamburg Synchrotron Radiation Laboratory (HASYLAB) at DESY as a source of high energy synchrotron radiation in three test experimental areas. In PETRA II, positrons were accelerated to up to 12 GeV.
PETRA III
PETRA III – PETRA сақтау сақинасының үшінші нұсқасы, 2009 жылдан бері әлемдегі ең жарқын сақтау сақинасы негізіндегі рентген сәулесінің көзі ретінде тұрақты пайдаланушылар бағдарламасын қамтамасыз етеді. Үдеткіш 6 ГэВ энергияны өндіреді. Қазіргі таңдағыда үш тәжірибе залы бар (әртүрлі белгілі ғалымдардың құрметіне аталған). Ең ірісі Макс фон Лауэ залы деп аталады, оның 300 метрден асатын бетон едені дірілді азайту үшін бір құйылыммен жасалған. PETRA III 40-тан астам тәжірибелік станцияларға өте жоғары жарықтылығы бар қатты рентген сәулелерін жібереді.
PETRA III is the third incarnation for the PETRA storage ring, serving a regular user programme as one of the most brilliant storage ring based X ray sources worldwide since 2009. The accelerator produces a particle energy of 6 GeV. There are currently three experimental halls (named after various famous scientists). The largest, named Max von Laue Hall, has a concrete floor over 300 m long that was poured as a single piece in order to limit vibrations. PETRA III delivers hard X ray beams of very high brilliance to over 40 experimental stations.