Кіріспе

Канадалық регби футболшысы (1963 жылы туған), квотербек

Дэймон Л. Аллен (1963 жылдың 29 шілдесінде туған) – бұрынғы кәсіби канадалық регби футболшысы, квотербек. Ол Канада регби лигасында (CFL) 23 жыл ойнады. Қазіргі уақытта ол кәсіби регби футбол тарихындағы пастың көрсеткіштері бойынша төртінші орында тұр, ал 2011 жылдың 10 қазанында Монреаль "Алуэттс" клубының Энтони Кальвильодан оқсып өткеннен кейін CFL тарихындағы екінші орында тұр. Аллен 72,381 пасс ярд көрсеткішімен кәсіби регби футбол тарихындағы ең көп пасс жасаған ойыншы ретінде зейнеткерлікке шықты. 2006 жылдың 4 қыркүйегіндегі дәстүрлі Еңбек күні матчында ол Уоррен Мунның 70,553 ярд көрсеткішін (CFL және NFL лигаларындағы көрсеткіштердің қосындысы) басып өтті. Сондай-ақ, ол Майк Прингл мен Джордж Ридтен кейін 11,920 ярдпен CFL тарихындағы жүгіру көрсеткіштері бойынша үшінші орында тұр. 2007 жылғы маусым Алленнің CFL-дегі жиырма үшінші маусымы болды және ол 2008 жылдың 28 мамырында 44 жасында зейнеткерлікке шыққандығын ресми түрде жариялады. Аллен – Профутбол даңқы залының мүшесі Маркус Алленнің кіші інісі. Аллен үш түрлі командамен төрт рет "Грей Капты" жеңіп алғандықтан, CFL тарихындағы ең үздік квотербектердің бірі ретінде танылды. Ол сондай-ақ үш рет "Грей Каптың" ең құнды ойыншысы атанды. 2005 жылы 42 жасында ол CFL-дің ең үздік ойыншысы болып танылды, бұл Солтүстік Америка спорт лигаларының арасындағы ең егде жастағы MVP болды (ең егде – Дүниежүзілік хоккей лигасының "Хьюстон Эйрос" клубының Горди Хоу, ол 1974 жылы 46 жасында MVP атанды). Ол өзінің ағасы Маркустан 323 ярдқа ғана кем жүгірді, сондықтан ол керемет пасс беруші де, жүгіруші де болды. 2012 жылы ол Канада регби футбол даңқы залына енгізілді. 2010 жылдың мамыр айында Аллен "Деймон Аллен Квотербек академиясын" ашты, онда ол кез келген жастағы және дағды деңгейіндегі студенттерге квотербек өнерін жеке үйретеді. 2018 жылы Аллен Канаданың спорт даңқы залына енгізілгендігін белгілейтін "Спорт орденімен" марапатталды. Қазіргі таңда Торонто "Аргонавтс" клубының бас менеджерінің арнайы кеңесшісі болып жұмыс істейді.

Алғашқы жылдар

Аллен алты жасында Сан-Диегодағы Валенсия Парк клубының "Поп Уорнер" командасында футбол ойнай бастады. Аллен қорғаныста қауіпсіз ойыншы болып ойнады. "Жастар лигасы" турнирінде, шабуылшы ретіндегі алғашқы жылында, Алленнің командасы чемпионатты жеңіп алды. Бұдан кейін екі жеңіліссіз маусым болды және үш жыл қатарынан Junior Peewee лигасының титулын жеңіп алды.

Жоғары мектеп

Аллен орта мектепте екі түрлі спортпен жақсы айналысты. Футболда ол Линкольн орта мектебінің бастапқы квотербегі болды. Линкольн орта мектебінде бастапқы квотербек ретінде ол 22–2 есебімен ойнады. Аллен – бірінші команданың үздік CIF ойыншысы және Tribune Жылдың спортшысы атанды. Ол өз командасын қатарынан 2A дивизионындағы CIF футбол чемпионаттарына жеңіс тудырды. Бейсболда Аллен 14–2 есебімен питчер болды, ал оның Линкольн орта мектебінің бейсбол командасы 24–4 есебімен Сан-Диего округінде бірінші орынға ие болды. Ол сондай-ақ бірінші команданың үздік CIF ойыншысы және оқу жылының соңында Tribune Жылдың спортшысы болып танылды.

Колледж мансабы

Деймон Калифорния штатының Фуллертон университетінде футбол ойнады. Онда Аллен «Титанс» командасын Тынық мұхиты жағалауының атлетикалық қауымдастығының (PCAA) екі чемпионатында жеңіске жеткізді. Ол сондай-ақ 300-ден астам әрекетте тек үш пасты ұстап алу арқылы 26 жылдық NCAA рекордын жаңартты және жеті университет рекордын бұзды. Ол PCAA бірінші командасының квотербегі болды және UNLV-нің Рэндалл Каннингхэммен бірге UPI All West Coast командасының квотербегі атанды. Аллен 1984 жылғы Хейсман жүлдесіне өткізілген дауыс беруде он алтыншы орынды иеленді. Ол сондай-ақ студенттер арасындағы «Senior Bowl» жұлдыздар ойынында өнер көрсетті (8 пастан 6-сын 50 ярдқа жеткізіп, 1 тачдаун жасады және 3 әрекетте 20 ярдқа жүгірді). Аллен футболда ғана емес, бейсболда да керемет ойыншы болды. Ол «Титанс» бейсбол командасының 1984 жылғы Колледж әлем чемпионатында жеңіске жетуіне көмектесті, командасын тұрақты маусымда 66-20 есебімен жеңіске жеткізді. 1984 жылғы MLB драфтында оны «Детройт Тайгерс» жетінші раундта таңдады, сол жылы «Тайгерс» MLB Әлем сериясінде жеңіске жетті. Аллен «Тайгерс» командасымен кәсіби бейсбол келісіміне қол қоймады, бірақ 1993 жылы «Питтсбург Пайрэтс» командасымен келісім шарт жасады. Аллен 1994 жылы «Пайрэтс» командасының жаттығу лагеріне қатысты, бірақ соңында лагерден шығып, Канада футбол лигасында ойнауға шешім қабылдады.

Эдмонтон эскимостары

Аллен 1985 жылы CFL-ге еркін агент ретінде қосылды, «Эдмонтон Эскимосы» клубымен келісім шарт жасады және жаңа өнер көрсеткен маусымында Мэтт Дюниганның қосалқы ойыншысы ретінде 661 ярдқа 3 тачдаун лақтырды. 1987 жылғы маусымда Аллен Грей Кубогының финалында жарақат алған негізгі ойыншы Дюниганды алмастырып, «Эскимос» командасын жеңіске жеткізді. «Ванкувердегі BC Place» стадионында өткен матчта «Торонто Аргонавтс» командасын 38:36 есебімен ұтып, Грей Кубогын жеңіп алды. Аллен алғашқы Грей Кубогы жеңісімен қатар, чемпионаттың ең құнды ойыншысы атағына ие болды.

Оттаваның "Руф Райдерс" клубы

1989 жылы Аллен "Оттава Роуф Райдерс" клубымен келісімшарт жасады. 1991 жылы Аллен CFL мансабында алғаш рет Шығыс дивизионының үздік ойыншысы атанды. 1991 жылғы маусымда Аллен 18 ойында мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 1036 ярдқа жүгіріп, 8 тачдаун соқты және 24 тачдаунмен 4275 ярдқа пастың берді, бұл сол кездегі мансабындағы ең жоғары көрсеткіш болатын.

Гамильтонның тайгер-мысықтары

1992 жылы Аллен "Хэммильтон Тайгер Кэтс" клубымен келісім жасады. 18 ойында Аллен 3,858 ярдқа 19 тачдаун пас берді және 850 ярдты жүгіріп өтіп, 7 тачдаун қадады – бұл оның "Стилтаун" қаласындағы жалғыз маусымы болды. 1992 жылғы маусымнан кейін Аллен "Эдмонтон Эскимос" клубына сатылды.

Эдмонтон эскимостары

1993 жылы Эдмонтон командасымен екінші рет ойнағанда Аллен «Эскимостарға» Грей Кубогында жеңіске қол жеткізуге көмектесті, екінші титулын жеңіп алды және Виннипег «Блю Бомберс» командасымен 33:23 есебімен өткен Грей Кубогының ең бағалы ойыншысы атанды. 1994 жылы Аллен «Эскиз» командасын Батыс дивизионының жартылай финалына шығарды, бірақ «БК Лайнз» командасына есе жіберді.

Мемфис шатақ иттері

1995 жылы Аллен «Мемфис Мад Догс» клубымен еркін агент ретінде келісім жасады. Ол CFL командасының 15 ойынында қатысып, 390 пастың 228-ін табысты орындап, 3211 ярд және 11 тачдаун нәтиже көрсетті. Аллен АҚШ-тағы кәсіби карьерасының жалғыз маусымында 427 ярдқа жүгірді.

БК Лайнз

1996 жылы Аллен BC Lions командасына қосылды. 1999 жылы Аллен CFL Батыс дивизионының жұлдыздар құрамына сайланды. Ол 521 пастың 315-ін табысты өткізіп, 4,219 ярдқа 22 тачдаунмен лақтырды, 136 рет жүгіріп 785 ярд пен 8 тачдаун қабылдады, сондай-ақ бес мәрте 300 ярдтан астам лақтырды. 2000 жылы 28 қазанда Гамильтонға қарсы матчта 345 ярд лақтырып, Рон Ланкастердің 50,535 ярдтық бұрынғы рекордын жаңартқанда, Аллен CFL тарихындағы ең көп пас салған ойыншы атанды. Аллен 525 пастың 324-ін (61,7%) аяқтап, мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 4,840 ярдқа жетіп, CFL-ді басқарды. Аллен CFL Player Awards марапаттау рәсімінде "Арыстандар" командасының ең үздік ойыншысы деп танылды. Аллен "Арыстандар" сапында алғашқы Грей кубогын (мансабындағы үшіншісі) жеңіп алды, Монреаль Алуэттс командасына қарсы өткен матчта 234 ярдқа лақтырды.

Торонтолық аргонавттар

2003 жылы Дейв Диккенсонды жаңа квотербек ретінде сатып алғаннан кейін, 39 жастағы Аллен 2004 жылғы CFL драфтында екінші раундтық таңдау үшін BC Lions-тан Торонто Argonauts-қа ауыстырылды, ал 2005 жылғы CFL драфтында үшінші раундтық таңдау жасалды. Алленнің Argonaut құрамына қайта оралуы Саскачеван Рафрайдерс клубына қарсы маусымның ашылу ойынында 20–18 есебімен жеңіліске ұшырады, сонымен қатар Алленнің CFL мансабындағы 300-ші ресми ойыны болды. 7-ші аптада Аллен бұрынғы клубы BC Lions-қа қарсы 60,000 ярдқа пас берген кәсіби футбол тарихындағы үшінші квотербек атанды. 17-ші аптада Оттава Ренигейдс клубына ұтылып, Аллен 203 ярдқа 39 паспен 20 рет аяқтады, 2 перехват жасады және 1 тачдаун берді, осылайша Алленнің мансабындағы тачдаун саны 334-ке жетіп, CFL тарихындағы ең көп тачдаун берген квотербек рекордын иеленген Рон Ланкастерді басып өтті. Аллен сол жылы Аргосты Шығыс дивизионының финалына жеткізді. 2004 жылғы маусымның 9-шы аптасында Монреаль клубына қарсы ойында Аллен үшінші тоқсанда сол жақ тізе сүйегін сындырып, ойыннан шықты және келесі 10-16 апталарды жарақат алған ойыншылар тізімінде өткізді. 41 жастағы Алленнің мұндай ауыр жарақаттан толығымен жазылуына көптеген адамдар күмәнданды, бірақ ол жазылып, 17-ші аптада BC Lions клубына қарсы үшінші квотербек ретінде (Майкл Бишоп пен Ромаро Миллерден кейін) алаңға шықты. 18-ші аптада Аллен Майкл Бишоптың артында резервтік квотербек ретінде алаңға шығып, екінші тоқсанның соңында Калгари Стампедерс клубына қарсы ойында алаңға түсті. Аллен алғашқы он үш пасын сәтті аяқтады, бұл оны Аргонавт тарихындағы екінші квотербекке (Майк Рей, 17 пастың 17-сі Монреальге қарсы, 12 тамыз, 1975) бір ойында 12-ден астам пас аяқтаған ойыншы ретінде таныстырды. Аллен ойынды 23 пастың 18-ін аяқтап, 82,6% аяқталу көрсеткішімен Арго тарихындағы бір ойын үшін төртінші орынды иеленді. 2004 жылғы Грей Кап чемпионатында BC Lions клубына қарсы өткен ойында Аллен өзінің мансабында үшінші рет Грей Каптың ең құнды ойыншысы атанды. Аллен Аргосты 15-ші Грей Кап чемпионатына жеткізіп, төртінші чемпиондық титулын жеңіп алды. Аллен ойынды 34 пастың 23-ін 299 ярдқа (ең ұзақ жүріс 34 ярд) және 1 тачдаунға аяқтады, сондай-ақ 5 рет 10 ярдқа (ең ұзақ жүріс 5 ярд) және 2 тачдаунға жүгірді. Аллен 2005 жылғы CFL маусымында рекордтарды жаңаруын жалғастырды. 2005 жылдың 27 қазанында Деймон өзінің 21 жылдық CFL мансабында алғаш рет 5000 ярдқа пас берді, нәтижесінде Хэмилтон Тайгер Кэтс клубына қарсы 34–11 есебімен жеңіске жетті. Бұл жеңіс Торонтоға CFL шығысында бірінші орынды және плей-оффта үй алаңының басымдығын қамтамасыз етті. Ойын 40 085 жанкүйердің алдында өтті, бұл 1992 жылдан бері Торонтодағы CFL ойынындағы ең көп көрермен саны болды. Алайда, Argonauts 2005 жылғы шығыс финалында Монреаль Алуэттс клубына 33–17 есебімен жеңіліп, 2004 жылғы Грей Кап жеңісін қайталау үмітіне тоқырау келтірді. 2005 жылы Аллен өзінің алғашқы CFL үздік ойыншысы сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы ол CFL топтық квотербектерінің қатысуымен өткен бірінші "Дэмон Аллен Квотербек сындырғышын" ұйымдастырды. Екінші жылы Аллен бұл жарыста жеңіске жетті. 2006 жылы Аллен маусымның ашылу ойынында Хэмилтон Тайгер Кэтс клубына қарсы алаңға шығып, Торонтоның үшінші ойынында оң қолындағы ортаңғы саусағын сындырды. Аллен құлауын тоқтатуға тырысқанда жарақат алды, ол кешке Хэмилтон қорғаушысы Уэйн Шоудан соққы алды, ол ойын кезінде жазаланды. Аллен сынған саусағымен бір жарым айға жуық ойыннан қалып, 29 шілдеде BC Lions клубына қарсы алаңға қайта оралды. 2006 жылдың 4 қыркүйегінде Хэмилтон Тайгер Кэтс клубына қарсы Еңбек күніне арналған классикалық ойында Аллен Уоррен Мунның (70,553 ярд) рекордын бұзып, кәсіби футболдың барлық уақытқа дейінгі жетекшісі атанды. Рекордты орнату, 29 ярдтық пас Арланд Брюс III-ке жіберілді, бұл үшінші тоқсанның 5:02 минутында орын алды. Ойын CFL комиссары Том Райттың сөз сөйлеуімен қысқа уақытқа тоқтатылды. Алленнің рекордтық футболмен жеңімпаздық ұстанымын фотограф түсіріп, кейіннен Аргос өз веб-сайтында естелік плакат ретінде жариялады. 2006 жылдың қарашасында Аллен Канаданың спорттық желісі The Sports Network/TSN лиганың заманауи дәуірінің Топ 50 ойыншысының біріне (#14) сайланды. 2007 жылдың 18 қаңтарында Алленге оң қолындағы ортаңғы саусағын оңдайтын операция жасалып, 24 сағаттан аз уақыт ішінде жаттығу залына оралды. 2007 жылдың 28 ақпанында Аллен Аргоспен бір жылға келісімшартқа қол қойды. Аллен 2007 жылғы маусымды Аргос бастаушы квотербек ретінде Майкл Бишопты және бұрынғы НФЛ бастаушысы Майк МакМахонды жеңіп бастады. Алайда, ол бірінші ойынның үшінші тоқсанында 14-18, 130 ярд және тачдаунға қарамастан, Бишоппен ауыстырылды. Аллен сол кезде тереңдік диаграммасында үшінші орынға түсті. Алайда Бишоптың билегі жарақаттанғаннан кейін және МакМахон әсерлі ойнамағаннан кейін Аллен қайтадан бастаушы рөліне оралды. Алайда, ол бастаушы ретінде алғашқы ойынында бармағына жарақат алды. Аллен 9 ойынға жарақат алған тізімге енгізілді және Роки Батлер Аргостың бастаушы квотербекі болды.

Аллен 2008 жылдың 28 мамырында ойыншы ретінде зейнеткерлік туралы хабарлады, бірақ Аргос бас директоры Пинбол Клемонсқа арнайы кеңесші ретінде командада қалады.

Зейнеткерліктен кейін

2018 жылы Аллен Канаданың Спорттық даңқ залына енгізілгендігін көрсететін «Спорт ордені»мен марапатталды.

Мансап статистикасы

Өту жылдамдығы Жыл Командасы 1985 EDM 16 2 98 48 49.0 661 3 3 68.5 36 190 5.3 18 5 3 1986 EDM 18 1 87 49 56.3 878 8 3 107.4 31 245 7.9 39 6 2 1987 EDM 18 6 287 150 52.3 2,670 17 13 85.3 66 562 8.5 40 6 8 1988 EDM 10 7 218 94 43.1 1,309 4 12 46.2 33 130 3.9 13 1 5 1989 OTT 13 12 434 209 48.2 3,093 17 16 69.6 75 532 7.1 51 1 7 1990 OTT 17 17 528 276 52.3 3,883 34 23 79.6 124 776 6.3 41 7 9 1991 OTT 18 18 546 282 51.6 4,275 24 31 68.7 129 1,036 8.0 42 8 6 1992 HAM 18 18 523 266 50.9 3,858 19 14 76.2 111 850 7.7 37 7 18 1993 EDM 18 16 400 214 53.5 3,394 25 10 92.4 120 920 7.7 43 6 8 1994 EDM 18 17 493 254 51.5 3,554 19 15 75.2 120 707 5.9 43 7 11 1995 MEM 15 14 390 228 58.5 3,211 11 13 80.6 63 427 6.8 25 0 5 1996 BC 14 13 368 219 59.5 2,772 13 10 83.5 52 400 7.7 31 2 7 1997 BC 18 18 583 378 64.8 4,653 21 11 93.5 111 837 7.5 28 8 9 1998 BC 18 18 479 282 58.9 3,519 16 16 79.0 115 782 6.8 29 2 5 1999 BC 18 18 521 315 60.5 4,219 22 13 89.9 136 785 5.8 30 8 13 2000 BC 18 18 525 324 61.7 4,840 24 11 98.4 58 284 4.9 34 2 7 2001 BC 16 16 471 251 53.3 3,631 18 14 79.0 86 580 6.7 45 2 10 2002 BC 18 18 474 268 56.5 3,987 22 10 90.9 70 479 6.8 22 4 7 2003 TOR 16 15 450 267 59.3 3,395 17 10 86.3 76 507 6.7 26 4 9 2004 TOR 11 9 312 189 60.6 2,438 12 4 92.6 40 212 5.3 32 3 0 2005 TOR 17 17 549 352 64.1 5,082 33 15 102.7 85 467 5.5 26 4 9 2006 TOR 18 14 335 198 59.1 2,567 12 11 81.5 25 197 7.9 22 0 1 2007 TOR 9 2 67 45 67.2 492 3 0 103.6 4 15 3.8 6 0 2 CFL totals 370 304 9,138 5,158 56.4 72,381 394 278 83.8 1,766 11,920 6.7 51 93 161