Карлтон "Куки" Гилкрист: Американдық және Канадалық Футбол Легендасы

Кіріспе

Карлтон Честер "Куки" Гилкрист (25 мамыр 1935 – 10 қаңтар 2011) – американдық регби футболшысы, Американдық Футбол Лигасында (AFL) және Канадалық Футбол Лигасында (CFL) ойнаған. 1962 жылы ол "Буффало Биллз" командасымен AFL-дың ең құнды ойыншысы (MVP) атанды. Ол AFL тарихының екінші командасына енді.

Мансап

1953 жылы Пенсильвания штатының Натрона Хайтс қаласындағы Хар Брак орта мектебінің жұлдызды ойыншысы болды, команданы W.P.I.A.L. турнирінде Донорамен бірге жеңіске жеткізді. Жасырақта, Пол Браунның ықпалымен НФЛ-дің «Кливленд Браунс» командасымен кәсіби футболға қол қоюға көндірілді. Бұл келісім НФЛ ережелеріне қайшы және заңсыз болды. Браун Гилкристті командаға іліктіретініне уәде бергенімен, одан кейін уәдесінен бас тарды. Сондықтан Гилкрист Огайо штатының Хирам қаласындағы Хирам колледжінің жаттығу лагерінен кетіп, Канадаға ойнауға кетті. Онтарио регби футбол одағында (ORFU) 1954 жылы «Сарния Империалс» үшін Джим Шанкс (команданың ең үздік ойыншысы) кубогын, ал 1955 жылы «Китченер Ватерлоо Дачмен» командасының ең үздік ойыншысы сыйлығын алды. 1956 жылы Канад футбол лигасына (CFL) «Гамильтон Тайгер Кэтс» командасымен қосылып, 1957 жылы Грей Кубогын жеңіп алуға көмектесті. «Саскачеван Рафрайдерс» командасында бір маусым ойнап, 1254 ярдқа ұшты. Содан кейін «Торонто Аргонавтс» командасына Текс Швайерермен айырбасталып, Торонтода үш жыл ойнады. CFL-дегі алты жылында Гилкрист 1956 жылдан 1960 жылға дейін бес жыл қатарынан жүгіруде дивизиондық All-Star атанды (сол жылдары All Canadians таңдалмады) және 1960 жылы қорғаушы ретінде Шығыс All-Star болды. Сонымен қатар, 1960 жылы CFL-дің ең үздік ойыншысы сыйлығына ие болды. CFL мансабында 4911 ярдқа жүгіріп, 1068 ярдқа қабылдап, 12 допты ұстап алды. Содан кейін жаңа құрылған Америка футбол лигасының «Буффало Биллс» командасына қосылды. Бірақ «Буффало» Гилкристті екінші балама ретінде қарастырды: 1962 жылы команданың франшизалық жүгіршісі ретінде Эрнии Дэвисті таңдаған. Дэвис оның орнына НФЛ-ді таңдады, бірақ кәсіби футболдан бір ойын ойнамай лейкемиядан қайтыс болды. Сондықтан «Биллс» Гилкристпен еркін агент ретінде келісімшартқа отырды. «Буффало» командасында Гилкрист фулбек және тепкі соққышы болып ойнады, бірақ ол екі жағынан да ойнай алатынын мәлімдеді. 1962 жылы 14 ойындық кестеде 1096 ярдқа жетіп, Америка футбол лигасының алғашқы 1000 ярдтық жүгіршісі атанды. Сол жылы ол 13 тачдаун соғып, AFL-дің барлық уақыт рекордын орнатты және AFL MVP құрметіне ие болды. 1963 жылы «Нью-Йорк Джетс» командасына қарсы өткен ойында 263 ярдқа жүгіріп, бес тачдаун соғып, кәсіби футбол рекордтарын жаңартты. «Биллс» командасында үш жыл ғана (1962–1964) ойнағанына қарамастан, команданың тоғызыншы үздік жүгіршісі болып қала береді және үш жыл бойы лиганың ұпай жинауында көшбасшы болды. «Биллс» командасының 1964 жылғы Америка футбол лигасының чемпионатында «Сан-Диего Чарджерс» командасын 20:7 есебімен жеңген кезде Гилкрист 122 ярдқа жүгірді. Оның 4,5 ярд/жүгіру орташа көрсеткіші «Биллс» командасында О.Дж. Симпсоннан кейін екінші орында тұрады. Гилкристтің басты қабілеттерінің бірі – кедергі жасау еді. 1987 жылғы маусымда CBS телеарнасындағы хабаршы және бұрынғы жаттықтырушы Джон Мэдден Гилкристтің кедергі жасау қабілетін жоғары бағалап, «Куки Гилкрист бұл ойынды ойнаған ең жақсы кедергі жасаушы жүгірші болуы мүмкін» деді. Азаматтық құқықтар үшін жеңіс ретінде, Гилкрист 1965 жылғы Америка футбол лигасының жұлдыздар ойынының орны ретінде Нью-Орлеанды сәтті бойкотқа алып барды. Ол Канада футбол даңқы мен мұражайына кіруден бас тартқан жалғыз спортшы, себебі ол оны расизм және басқарудың пайдалануы деп сипаттады. Алайда, Гилкрист өлер алдында ол Залды ешқашан бас тартпағанын, жағдайдың «осылай қарапайым емес» екенін айтқан. Залға ұсынылғаны туралы Джон Агро (Канада футбол лигасының ойыншылар қауымдастығының кеңесшісі) хабарлағанда, оған КФЛ комиссары Джейк Годаурға «жақсы» болу керектігі айтылды. Гилкрист Годаурмен қарым-қатынасы шиеленіскендіктен, оны «кейінірек қарастыратынын» айтты, сонымен қатар Канада оны 1956 жылдан 2010 жылға дейін «персона нон грата» ретінде қарастырғанына сендірді. Гилкрист команда басшылығымен жиі келіспейтін. Ол Лондонның «Free Press» газетіне берген сұхбатында көптеген мәселелердің себебі қара спортшылардың үндемеуі күтілген кезде принциптерін қорғағандықтан туындағанын айтты. Гилкрист 1965 жылғы маусым алдында Денвер Бронкос клубына Фулбек Билли Джо мен ақшаға ауыстырылды. Ол 1965 және 1967 жылдары «Бронкос» және 1966 жылы «Майами Дельфинз» командаларында ойнады. 1968 жылы Цинциннати Бенгалс командасының кеңейту драфтында өзінің мансабын бастаған Пол Браунға жіберілді, бірақ тізе проблемалары салдарынан зейнеткерлікке шықты. Ол 1962, 1963, 1964 және 1965 жылдары Америка футбол лигасының жұлдыздары болды, бұл оны 10 жыл қатарынан (CFL-де алты, AFL-де төрт) өз лигасының жұлдыздар командасына кірген бірнеше кәсіби футболшылардың бірі етті. Гилкрист барлық уақыттардағы Америка футбол лигасының командасының фулбегі ретінде таңдалды. Кәсіби футбол зерттеушілер қауымдастығы Гилкристті 2013 жылы PRFA Hall of Very Good класына енгізді. Гилкрист 2017 жылдың 29 қазанында «Окленд Рейдерс» командасына қарсы өткен үй матчында «Биллс» командасының Даңқ залына енгізілді.

A star player at Har Brack High School in Natrona Heights, Pennsylvania, in 1953 he led the team to the W. P. I. A. L. co championship with Donora. As a junior, he was talked into signing a professional football contract with the NFL's Cleveland Browns by Paul Brown. The signing was against NFL rules and likely illegal, and when Brown reneged on his promise that Gilchrist would make the team, Gilchrist left training camp at Hiram College, in Hiram, Ohio, and went to Canada to play. There, in the Ontario Rugby Football Union (ORFU), he received the Jim Shanks (Team MVP) Trophy for the Sarnia Imperials in 1954, and the Kitchener Waterloo Dutchmen's Team MVP Award in 1955. In 1956, he joined the Canadian Football League (CFL) with the Hamilton Tiger Cats, helping lead them to a 1957 Grey Cup victory. He spent one season with the Saskatchewan Roughriders, rushing for 1,254 yards. He then was traded to the Toronto Argonauts for Tex Schwierer, and played three years in Toronto. In his six years in the CFL, Gilchrist was a divisional All Star at running back five consecutive years from 1956 to 1960 (there were no All Canadians selected in those years) and was also an Eastern All Star at linebacker in 1960. Additionally, in 1960 he was runner up for the CFL's Most Outstanding Player Award. In his CFL career, Gilchrist recorded 4,911 rushing yards, 1,068 receiving yards and 12 interceptions. Gilchrist then joined the roster of the Buffalo Bills of the fledgling American Football League. Incidentally, Gilchrist was Buffalo's backup plan: they had actually drafted Ernie Davis to be the team's franchise running back in 1962. Davis instead chose the NFL, but died of leukemia before ever playing a down of professional football. The Bills instead signed Gilchrist as a free agent. While with Buffalo, Gilchrist played fullback and kicked, though he insisted he could have played both ways. He was the first 1,000 yard American Football League rusher, with 1,096 yards in a 14 game schedule in 1962. That year, he set the all time AFL record for touchdowns with 13, and he earned AFL MVP honors. Gilchrist rushed for a professional football record 263 yards and five touchdowns in a single game against the New York Jets in 1963. Though he was with the Bills for only three years (1962–1964), he remains the team's ninth leading rusher all time, and led the league in scoring in each of his three years as a Bill. Gilchrist ran for 122 yards in the Bills' 1964 American Football League championship defeat of the San Diego Chargers, 20–7. His 4.5 yard/rush average is second as a Bill only to O. J. Simpson. One of Gilchrist's strengths was blocking. Gilchrist's blocking was mentioned by broadcaster and ex coach John Madden during a CBS TV broadcast in the 1987 season, saying "Cookie Gilchrist may have been the best blocking running back that ever played the game." In an early civil rights victory for black athletes, Gilchrist led a successful boycott of New Orleans as the site of the 1965 American Football League All Star game. He is the only athlete to turn down being enshrined into the Canadian Football Hall of Fame and Museum, because of what he described as racism and exploitation by management. However, Gilchrist had stated before his death that he never turned down the Hall, instead stating that it was "not that simple". When he was informed about being nominated by the Hall by John Agro (counsel for the Canadian Football League Players Association), he was told to be "nice" to Jake Gaudaur, the CFL commissioner, and Gilchrist stated that he would "take it under advisement" due to his strained relations with Gaudaur while also expressing the belief that Canada had treated him as a "persona non grata" from 1956 to 2010. Gilchrist frequently was at odds with team management. He told a reporter from the London Free Press that most of the problems he encountered were a result of his standing up for principles at a time when black athletes were expected to remain silent. Gilchrist was traded to the Denver Broncos before the 1965 season in exchange for fullback Billy Joe and cash. He played for the Broncos in 1965 and 1967, and for the Miami Dolphins in 1966. He was sent to the man who started his career, Paul Brown in the Cincinnati Bengals expansion draft in 1968, but retired because of knee problems. He was an American Football League All Star in 1962, 1963, 1964 and 1965, making him one of only a few professional football players who made their league's All Star team for 10 consecutive years (six in the CFL, and four in the AFL). Gilchrist was selected as the fullback of the All Time American Football League Team. The Professional Football Researchers Association named Gilchrist to the PRFA Hall of Very Good Class of 2013. Gilchrist was named to the Bills' Wall of Fame during the team's home game on October 29, 2017, against the Oakland Raiders.

Кәсіби тұрақты маусым статистикасы

Жалпы шабуыл, қабылдау, голдар мен реализациялар, ұстаулар Жыл Команда Ойын Тәуекел Ауданы Орташа Ең ұзыны Голдар Қабылдау Ауданы Орташа Ең ұзыны Голдар Талқылау Сәттілік Реализация Орташа Ұстау Ауданы Орташа Ең ұзыны Голдар 1954 Sarnia Imperials 11 118 845 7.1 59 18 520.5 3 1955 Kitchener Dutchmen 12 129 806 6.2 10 11 179 16.2 0 16 53 1.2 1956 Hamilton Tiger Cats — 130 832 6.4 70 21 82 97 15.5 40 20 0 100 27 3.5 60 1957 Hamilton Tiger Cats — 204 958 4.7 57 78 82 10.3 19 0 0 100 36 52 1.7 55 2 1958 Saskatchewan Roughriders — 235 1,254 5.3 73 51 44 9.6 41 0 0 0 0 0 0 1959 Toronto Argonauts — 87 496 5.7 69 45 70 14.0 38 1 14 96 4.3 0 24 16 46 61 6.5 32 0 1960 Toronto Argonauts 14 88 662 7.5 74 62 53 46 13.8 42 21 85 27.8 0 48 43 11 61 6.0 16 0 1961 Toronto Argonauts 12 105 709 6.8 67 31 51 47 9.8 24 0 95 55.6 31 15 24 12 0.5 35 0 1962 Buffalo Bills 14 214 1,096 5.1 44 13 24 31 9 13.3 76 22 0 84 0 0 17 14 0 0 0 0 1963 Buffalo Bills 14 232 979 4.2 32 12 24 21 18.8 42 20 0 0 0 0 0 1964 Buffalo Bills 14 230 981 4.3 67 63 0 34 5 11.5 37 0 0 0 0 0 1965 Denver Broncos 14 252 954 3.8 44 61 8 15 48.6 29 10 0 0 0 0 0 1966 Miami Dolphins 8 72 262 3.6 22 0 13 11 08.5 22 10 0 0 0 0 0 1967 Denver Broncos 1 10 21 2.1 6 0 1 4 4.0 40 0 0 0 0 0 0 CFL барлығы — 849 4,911 5.8 74 28 86 1,068 12.4 42 5 41 19 46.3 4 83 64 12 195 16.3 55 2 AFL барлығы 65 1,010 4,293 4.3 67 37 110 1,135 10.3 76 6 20 8 40.0 0 17 14 0 0 0 0 Жалпы барлығы — 1,859 9,204 5.0 74 65 196 2,203 11.2 76 11 61 27 44.3 4 100 78 12 195 16.3 55 2

Футболдан кейін

1974 жылы Гилкрист бұрынғы футболшылардың зейнеткерлікке адаптациялануына көмектесу үшін Америка Біріккен Спортшылар Коалициясын құрды. 1975 жылы ол Марвин Гей, Айк және Тина Тернер, сондай-ақ Таверсті Торонтодағы Мейпл Лиф Гарденс аренасындағы қайырымдылық концертіне шақырды. Гилкрист футбол карьерасы кезінде жұмыс істеген адамдармен көптеген жанжалдарға қатысты. Ол Канада Футбол Даңқы залына қабылданудан бас тартты, себебі өзінің қызметі үшін лайықты төленбегенін сезінді, ал басқа дереккөздер Гилкрист өткенде қалай қабылданғанына байланысты ол құрметтен бас тартқанын мәлімдеді. Дегенмен, Гилкрист 2010 жылы Даңқ залына бас тартпағанын айтып, былай деді: «Менің жұтқыншам қатерлі ісігі ремиссияда, салмағым сол күйінде. Кей Вонға және оның командасына сол күндер өмірімдегі ең ұлы күндер болғанын айтыңыз. Менімен бірге және қарсы ойнаған әрбір канадалық футболшыға құрметім зор. Мен Канаданы және канадалықтарды жақсы көретінмін. Бірақ Канада Куки Гилкристі жақсы көрмейді. Мен ешқашан Даңқ залынан бас тартқан емеспін. Джон Агро Джейк Гаудурға мейірімді болуымды, менің кандидатурамды ұсынғанын айтқанда, мен Джейкке осы ұсынысты қарастыратынымды айттым, бірақ ол немесе олар осыны өтірікке айналдырды. Адольф Гитлер шындықты айтқан, ол айтқандай, өтірік неғұрлым үлкен болса, соғұрлым көп адам оған сенеді. «Менің қылмысым не? Мен ешқашан ұрлық жасаған жоқпын, зорлық көрсеткен жоқпын, алдаған жоқпын, есірткі сатқан жоқпын, әйелім мен баламарымды ұрған жоқпын. Олай болса, неге ел мені 1956 жылдан 2010 жылға дейін немесе болашақта да жақтырмайтын адам ретінде қарады? Бірақ ештеңе етпейді, мен қазір барлық ойыншылармен қалай жұмыс істеу керектігін білемін. Менің өмірбаяным жарыққа шыққанда бәрі белгілі болады, егер барлық «Т» әріптері мен «І» нүктелері дұрыс қойылса». Ол сондай-ақ Буффало Биллз Даңқ қабырғасына енуден бас тартты, себебі ол өнер көрсеткені үшін ақы төлегісі келді; Ван Миллер Гилкристі өз ойын өзгертуге көндірді, бірақ Гилкрист қайтыс болғанға дейін қабылдану жолына қойылмады. Гилкрист 2011 жылы қайтыс болғаннан кейін Буффалоның Ұлы Спорт Даңқы залына енгізілді. Гилкрист Биллздің 1970 жылы Соғыс мемориалдық стадионында орнатылған Даңқ қабырғасының алдындағы Құрмет қабырғасына қабылдануға келісті, бірақ бұл қабырғадағы құрметке ие болғандардың ешқайсысы 1973 жылы салынған Рич стадионына көштірілген жоқ. 2017 жылдың 30 тамызында Биллз оның Буффало Биллз Даңқ қабырғасына енгізілетінін жариялады. 2007 жылдың 18 наурызында «Бъффало Ньюс» газетінде жарияланған мақалада Гилкрист 71 жасында жұтқыншам қатерлі ісігімен емделіп жатқанын хабарлады. Ол сол кезде Пенсильвания штатының Натрона Хайтс қаласында тұрды. 2011 жылдың 10 қаңтарында Гилкрист Пенсильвания штатының Питтсбург қаласындағы көмекші үйінде қайтыс болды. Гилкристке өлімнен кейін созылмалы травматикалық энцефалопатияның төртінші сатысы диагнозы қойылды, бұл оның кейбір мінез-құлқындағы қиындықтарды түсіндіруге көмектеседі.

In 1974, Gilchrist founded the United Athletes Coalition of America to help former football players adjust to life after retirement. In 1975, he booked Marvin Gaye, Ike & Tina Turner, and Taveres for a benefit concert at Maple Leaf Gardens in Toronto. Gilchrist had numerous feuds with the people he worked with during his football career. It has been stated that he refused entry into the Canadian Football Hall of Fame because he did not believe he was paid well enough for his service, while other sources contend it Gilchrist rejected the honor due to how he was treated in the past. However, Gilchrist stated that he did not turn down the Hall, stating the following in 2010:

"My throat cancer is in remission, my weight is the same. Tell Kaye Vaughan and the crew those days were the greatest in my life. I have great respect for every Canadian Football Player who played with and against me. I loved Canada and the Canadian people. However Canada does not love Cookie Gilchrist. And I never turned down the Hall Of Fame. When John Agro told me to be nice to Jake Gaudaur, when he told me I was nominated to be inducted, I told Jake I would take that under advisement, and he or they made a lie out of it. Adolf Hitler said the truth when he said the bigger the lie, the more people believe it. "What is my crime? I never robbed, raped, stolen, lied, cheated, sold drugs, beat my wife or children. So. Why did the country treat me as a persona non grata from 1956 to 2010? But it's okay, I know how to deal with all the players now. It will all come out in the production of my life story once all the T's are crossed and the I's dotted." He also refused to accept enshrinement on the Buffalo Bills Wall of Fame because he wanted payment for appearing; Van Miller eventually convinced Gilchrist to change his mind, but Gilchrist was not inducted prior to his death. Gilchrist was posthumously inducted into the Greater Buffalo Sports Hall of Fame in 2011. Gilchrist did accept induction onto the Bills' Wall of Honor, the predecessor to the Wall of Fame that had been set up at War Memorial Stadium in 1970, but none of the honorees on that wall were carried over to Rich Stadium when it was built in 1973. On August 30, 2017, the Bills announced that he would be inducted into the Buffalo Bills Wall of Fame. In an article in The Buffalo News on March 18, 2007, Gilchrist, then 71, announced that he was being treated for throat cancer. At the time, he lived in Natrona Heights, Pennsylvania. On January 10, 2011, Gilchrist died at an assisted living facility in Pittsburgh, Pennsylvania. Gilchrist was posthumously diagnosed with stage four chronic traumatic encephalopathy, which may explain, in part, some of his behavioural difficulties.