Петр Клима: Чехословакиялық хоккейшінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Чехиялық мұзды хоккейші (1964–2023)

Петр Клима (23 желтоқсан 1964 – 4 мамыр 2023) – чехиялық кәсіби мұзды хоккей шабуылшысы. 1985-1999 жылдар аралығында ол Ұлттық хоккей лигасының «Детройт Ред Уингс», «Эдмонтон Ойлерс», «Тампа Бей Лайтнинг», «Лос-Анджелес Кингс» және «Питтсбург Пингвинс» командаларында ойнады. Халықаралық жарыстарда Клима 1983 жылы күміс жүлде, 1984 жылы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында қола жүлде және 1984 жылғы Канада кубогінде Чехословакия құрама командасы сапында өнер көрсетті.

Ертедегі мансабы және қашып кетуі

Клима 1983 жылы НХЛ драфтының бесінші раундында (жалпы 86-шы нөмірмен) «Детройт Ред Уингс» командасымен таңдалды. Клима 20 жасқа толғанда, «HC Dukla Jihlava» командасының шенеуніктері «Детройт Ред Уингс» жас жұлдызды НХЛ-ге әкелуге қатты ниеттенгенін білді. Климаны туған елінен шығару үшін «Уингс» командасы чехословакиялық билікке ақша төлеуге тырысып жатыр деген қауесет тарады, бірақ оны қоршаған шуға қарамастан, чехословакиялық хоккей шенеуніктері Климаның Еуропадан кетуіне кедергі келтіруге ешқандай әрекет етпеді. Нәтижесінде, Клима 1985 жылдың жазында Солтүстік Америкаға қашып кетті, ол НХЛ-дің канадалық командаларының бірі емес, АҚШ-тағы командаға тікелей өткен алғашқы чех ойыншысы болды, себебі бұрынғыда канадалық командалар бірнеше чехтер мен словактарды Еуропадан жасырын шығарып әкелген. Климаның осы батыл қадамының барлығын «Ред Уингс» ұйымдастырды, олар Климаның Солтүстік Америкада ойнауға өте құштар екенін білген. Кейіннен, Климаны Чехословакиядан шығару жоспарлары 1984 жылы Швецияда өткен жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатына дейін барып, 1983 жылдың желтоқсанында «Детройт» клубының скауты Алекс Дэвидсон Климамен құпия кездескендігі белгілі болды. 1985 жылдың 22 қыркүйегінде Детройтке келген Клима ағылшын тілін білмеді, бірақ «Ред Уингс» оның қарындасын да АҚШ-қа әкелуге қол жеткізді. Сәтті қашқандығының құрметіне, ризашылықпен және қуанышпен толы Клима 85-ші нөмірлі жейде сұрады және НХЛ карьерасының бойында осы нөмірді киді, ол 1985 жылы қол жеткізген азадығын еске салды. Ол 1993 жылға дейін «Эдмонтон Ойлерс» командасында ойнап, 1990 жылы Стэнли кубогын жеңіп алды. 1993 жылы Клима «Тампа Бэй Лайтнинг» командасына болашақ ойыншыларға айырбас жасау арқылы өтті; Клима 1996 жылға дейін үш маусым бойы «Лайтнинг» командасымен бірге ойнады. Ол 1996-97 маусымында «Ламберджакс», «Кингс», «Пингвинс» және «Ойлерс» командаларында ойнады және 1997 жылы босатылды. Ол 1997-98 маусымдарында DEL лигасында ойнады, содан кейін 1998 жылы «Ред Уингс» командасына қайта оралуға тырысты. 1999 жылы НХЛ-ден зейнеткерлікке шықты, содан кейін 2001-2003 жылдары екі маусым чех лигасында ойнады және соңғы рет зейнеткерлікке шықты. Ол «Литвинов» командасы үшін ойнады және сол екі жылдың капитаны болды. Ол 1988-89 НХЛ маусымында 6 қарашада «Эдмонтонға» қарсы өткен ойында тұңғыш рет өнер көрсетті, онда бір голға көмектесті. Командамен алғашқы жаттығуында, 5 қарашада, Клима бұрынғы мінез-құлқы үшін, көбінесе алкогольге байланысты, «Уингс» командаластарынан шын жүректен кешірім сұрады. Клима бірнеше ай бұрын Пробертпен бірге тұрды, ол да ішімдікке және есірткіге тәуелді болған. Клима таза өмір сүрді, бірақ Проберттің есірткіге тәуелділігі мен одан кейінгі проблемалары бірнеше жыл бойы жалғасты.

Klíma was drafted in the fifth round (86th overall) of the 1983 NHL Entry Draft by the Detroit Red Wings. By the time Klíma was 20 years old, officials on his HC Dukla Jihlava team knew that the Detroit Red Wings were eager to bring the young star to the NHL. Rumors were rampant that the Wings were trying to pay off Czechoslovak authorities to get Klíma out of his native country, but despite all the hype that surrounded him, Czechoslovak hockey authorities made no real effort to clamp down and prevent Klíma from traveling in Europe. As a result, Klíma managed to defect to North America during the summer of 1985, making him the first Czech player to defect directly to a U. S. based team rather than one of the NHL's Canadian teams which had smuggled several Czechs and Slovaks out of Europe in the past. Klima's bold move was entirely orchestrated by the Red Wings, who knew that Klíma was eager to play in North America. It was later revealed that plans to get Klíma out of Czechoslovakia reached back as far as the 1984 World Junior Championships, held in Sweden, when Detroit scout Alex Davidson secretly met with Klíma in December 1983. Klíma, who spoke no English when he finally arrived in Detroit on 22 September 1985, was fortunate that the Red Wings also managed to bring his girlfriend to the U. S. In honor of his successful defection, a grateful and overjoyed Klíma requested sweater number 85 and wore it throughout his NHL career as a reminder of the year in which he gained freedom. He played for the Oilers until 1993, winning the Stanley Cup in 1990. In 1993 Klima was acquired by the Tampa Bay Lightning in exchange for future considerations; Klíma remained with the Lightning for three seasons, until 1996. He split the 1996–97 season between the Lumberjacks, Kings, Penguins, and Oilers, and was released in 1997. He played in the DEL in 1997–98, then attempted a comeback with the Red Wings in 1998. He retired from the NHL in 1999, and then played two seasons in years 2001–2003 in the Czech league before retiring for good. He played for Litvinov and captained those 2 years. He finally made his 1988–89 NHL regular season debut during Detroit's 6 November, game versus the Edmonton where he posted an assist. At his first practice with the team, on 5 November, Klíma offered a heartfelt apology to his Wings teammates for his earlier behavior, much of which was alcohol related. During his months back, Klíma roomed with Probert, who was also trying to cope with his drinking and drug habits. Klíma managed to stay clean, but Probert's substance abuse and subsequent issues would continue for several years.

Жеке өмір және өлім

Климаның әкесі Жозеф те хоккейші болған, ол Чехословакия құрамасы сапында халықаралық жарыстарда ойнаған. Клима үйленген, әйелі Иринамен екі ұлы болды – Келли мен Кевин егіздер. Келли мен Кевиннің екеуі де хоккейші, 2018 жылы Америка хоккей лигасының «Тусон Родраннерс» командасымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Петр қайтыс болған кезде Келли Чехияда ойнап жатқан. Клима 2023 жылғы 4 мамырда 58 жасында Чомутовтағы үйінде дүние салды.