Кіріспе

Блэкфут – АҚШ, Айдахо штатының Бингем округіндегі қала және округ орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 12 346 адамды құрайды. Блэкфут – Блэкфут, Айдахо штатының шағын қалалық статистикалық аймағының бас қаласы, оған Бингем округі кіреді.

Тарих

Блэкфут қаласы Бингем округінің орталығына жақын, Жылан өзенінің оңтүстік жағында орналасқан. 1885 жылдың 13 қаңтарында он үшінші аумақтық заң шығару жиыны оны округ орталығы деп бекітті. Алғашқыда округ орталығы Игл-Рок (қазіргі Айдахо-Фолс қаласының бұрынғы атауы) болуы тиіс еді. Алайда, заңға қол қойылмай тұрған түні, Блэкфуттан келген адамдар кеңсе кызметкерін паралап, Игл-Рок атауын өшіріп, орнына Блэкфут деп жаздырған деген қауесет бар. Бұл мәселе қарсылықсыз қабылданды және губернатор қол қойды. Осы айыптаудың бастауында, оқиғадан көп жылдар өткен соң жазылған Бэрд Трего атты Блэкфут газетінің редакторы тұрды. Игл-Рок пен Блэкфут арасындағы округ орталығы үшін күрес – Айдахо заң шығару жиынындағы аймақтық және анти-мормондық топтардың саяси тартысы болды. Оңтүстік-шығыс Айдаходағы анти-мормондық қозғалыстың жетекшісі Йель университетін бітірген Фред Дюбоис еді, ол 1880 жылы Блэкфутқа қоныстанды. Игл-Рокты округ орталығы ретінде алмастыруға бағытталған заңдық маневрлер "Блэкфуттың іс-әрекеттерінде белгілі бір жамандықтар бар" деген жағымсыз әңгімелерге әкелді. Фредерик С. Стивенс пен Джо Уоррен Бингем округіндегі алғашқы тұрақты ақ қоныс аударушылар болып есептеледі. 1866 жылы Стивенс пен Уоррен қазіргі Блэкфуттың жанындағы Жылан өзені аңғарында жер дауылады, содан кейін шаруашылық және мал өсірумен айналысты. Бұл аймақ – шалғынды, кең жазық, көбінесе үндістердің аралаған шалғын аралы болды. Үнділерден қорқу себепті, шашыраңқы қоныс аударушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін Уоррен мырза өз үйінің қабырғалары арасында тесіктер жасады, онда ер адамдар күндіз де, түнде де кезек тізіп тұрып, күзетке тұратын болды. 1870 жылдары Юта және Солтүстік темір жолы Айдахоға солтүстікке қарай кеңейту үшін келісімшартқа қол қойғанда, қоныс аударушылардың бір бөлігі Шиллинг пен Льюис жерлерінде қала құрылысын бастады. Бұл қала, тері саудагерлері Блэкфут деп атаған, Корбет пошта станциясының жанында, Жылан өзенінен шамамен бір шақырым және Блэкфут өзенінен екі шақырым қашықтықта салынды. Азамат соғысының қатысушысы, Вермонт штабынан келген Уильям Эдвард Уилер ерте қоныс аударушылардың бірі болды. 1880 жылдың 1 шілдесінде Уилер "Блэкфут Регистр" атты газет шығара бастады. Газеттің алғашқы санында Блэкфутта жұмыс істеген кәсіпорындар сипатталды: "төрт жалпы тауар дүкені, бір зергерлік дүкен, ат қорасы, төрт салон, қонақ үй, бір ет дүкені, екі ұстахана, бір шаштараз және бір ағаш кесетін орын". "Блэкфут Регистр" газетінің алғашқы санында "Блэкфут өзенінен қазылған, бірнеше мың акр жерді суаруға арналған канал" туралы да айтылды. Олардың жоспары – суды қалаға жеткізіп, тұрғындар бақша өсіріп, ағаштар отырғызуға мүмкіндік беру еді. Қала тұрғындары да соған еліктеді, және бірнеше жыл ішінде Блэкфуттың ағаштармен көмкерілген көшелері "Грув Сити" деген лақап атын алды. Айналасындағы аймақтан экскурсиялар ұйымдастырылып, олар "осы жасыл шөбін тамашалауға" келді, ол құрғақ, сұр шалғын аралынан керемет көрінді. Блэкфуттың климаты жартылай құрғақ (Кёппен BSk), суық қысы мен ыстық жазы бар.

Өнер және мәдениет

Блэкфут қаласы Айдахо картоп мұражайының, әлемдегі ең үлкен пісірілген картоп пен картоп чипсінің орны, сондай-ақ Шығыс Айдахо штатының жәрмеңкесі өтетін жер.

Білім

Блэкфут қаласын Блэкфут мектеп округі №55 және Снейк-Ривер мектеп округі №52 қамтамасыз етеді.

Танымал мәдениетте

Блэкфут Lonestar тобының "When Cowboys Didn't Dance" әнінде мал айдаудың бағыты ретінде еске алынады.