Кіріспе
Фудзивара эффектісі, кейде Фудзивара эффектісі, Фудзивара өзара әрекеттесуі немесе екілік өзара әрекеттесу деп аталады, бұл екі жақын орналасқан циклоникалық құйынның бір-бірін айналып, олардың сәйкес төмен қысым аймақтарының айналысы арасындағы қашықтықты қысқарту құбылысы. Бұл эффект алғаш рет сипаттаған жапон метеорологы Сакухей Фудзивараның есімімен аталған. Екі кішкентай айналымның өзара әрекеттесуі үлкен циклонның пайда болуына немесе екі циклонның бірігуіне әкелуі мүмкін. Экстратропикалық циклондар бір-бірімен екілік өзара әрекеттесуге қашан кірсе, ал тропикалық циклондар бір-бірімен өзара әрекеттеседі.
The Fujiwhara effect, sometimes referred to as the Fujiwara effect, Fujiw(h)ara interaction or binary interaction, is a phenomenon that occurs when two nearby cyclonic vortices move around each other and close the distance between the circulations of their corresponding low pressure areas. The effect is named after Sakuhei Fujiwhara, the Japanese meteorologist who initially described the effect. Binary interaction of smaller circulations can cause the development of a larger cyclone, or cause two cyclones to merge into one. Extratropical cyclones typically engage in binary interaction when within of one another, while tropical cyclones typically interact within of each other.
Сипаттама
Циклондар бір-біріне жақын орналасқан кезде, олардың орталықтары циклондық түрде (Солтүстік жарты шарда сағат тіліне қарсы, ал Оңтүстік жарты шарда сағат тілімен) екі жүйенің арасындағы нүктеде айналады, бұл олардың циклондық жел айналымына байланысты болады. Екі құйын бір-біріне тартылып, ақырында орталық нүктеге спираль тәрізді айналып бірігеді. Бұл құбылыс желдің дивергентті бөлігінен немесе вортицитет тасымалынан туындайды ма, әлі келісімге келген жоқ. Егер екі құйынның мөлшері тең болмаса, үлкені өзара әрекеттесуге басымдық береді, ал кішкентайы оның айналасында айналады. Бұл эффектті 1921 жылы судағы құйындардың қозғалысы туралы мақаласында алғаш сипаттаған жапон метеорологы Сакухей Фудзивараның есімімен аталады.
Тропикалық циклондар
Тропикалық циклондар тропикалық конвергенция аймағындағы кішірек айналымдардың бірігуі арқылы қалыптасуы мүмкін. Бұл құбылыс тропикалық циклондардың қозғалысына қатысты жиі айтылады, бірақ екі дауылдың толық бірігуі сирек кездеседі. Бұл әсер олар бір-біріне жақындағанда байқалады. Екі дауылдан тұратын жұптардағы айналу жылдамдығы тропикалық циклондар бір-біріне жақын келгенде артады.
Тропикалықтан тыс циклон
Екілік өзара әсерлесу жақын орналасқан экстратропикалық циклондардың арасында байқалады, егер олар бір-біріне жақын болса, ал төмен қысым аймақтары бір-біріне жақын болғанда айтарлықтай үдеу орын алады. Олардың 500 гПа деңгейіндегі (теңіз деңгейінен 18000 фут жоғары) циркуляциясы арасындағы өзара әсерлері, жер бетіндегі циркуляцияларына қарағанда көбірек болжамды болады. Бұл көбінесе екі төмен қысым жүйесінің бірігіп, бір экстратропикалық циклонға айналуына алып келеді, немесе сирек жағдайларда, циклондардың бірінің немесе екеуінің де бағыты өзгеруі мүмкін. Мұндай өзара әсерлесудің нақты нәтижелері екі циклонның мөлшері, арақашықтығы және оларды қоршаған атмосфералық жағдайлар сияқты факторларға байланысты.