Кіріспе

Американдық лидерлік және азаматтық бағдарламалар

Американдық легиондық ұлдар штаты және американдық легиондық көмекші қыздар штаты – американдық үкімет пен саясаттың қалай жұмыс істейтінін зерттеуге бағытталған жоғары сынып оқушылары үшін жазғы лидерлік және азаматтық бағдарламалар. Бағдарламаларды тиісінше Америка легионы (AL) және Америка легионының көмекші ұйымы (ALA) демеушілік етеді. Ұлдар мен қыздар әдетте жоғары сыныпта оқитын кезеңде ұсынылады. Ұлдар мен қыздар штатының бағдарламалары 1937 жылы басталды және АҚШ-тың барлық штаттарында (Гавайиден басқа, онда тек қыздар штатының бағдарламасы бар) өткізіледі, әдетте сол штаттың колледжінде. Вашингтон қаласында да ұлдар/қыздар штатының сессиясы өткізіледі. Жалпы, ұлдар мен қыздарға арналған бағдарламалар бөлек өткізіледі, бірақ кем дегенде тоғыз штат – Джорджия, Небраска, Орегон, Калифорния, Луизиана, Массачусетс, Пенсильвания, Род-Айленд және Миссури – ұлдар мен қыздар штатын бір апта ішінде бір кампуста өткізеді. Әр штаттың бағдарламасы әртүрлі, бірақ жалпы бағдарламаға қатысушылар қалалар немесе аудандар деп аталатын кіші топтарға бөлінеді. Көптеген бағдарламалар азаматтарды екі саяси партияның біріне бөледі. Бұл партиялар әдетте американдық партияларды көрсетпейді. Көптеген бағдарламалардағы делегаттар партия ретінде жиналып, өздерінің бірегей партиялық платформаларын бастапқыдан құрайды. Кейбір партиялар өз платформаларын жылдан жылға көшіріп алады. Көптеген бағдарламалар азаматтарды кездейсоқ түрде саяси партияға бөледі, бірақ кейбір бағдарламаларда делегаттарды ұқсас көзқарастағылармен бірге орналастыру үшін идеологиялық сұрыптау механизмі бар. Бұл қалалардың азаматтары қала әкімдерін, округ әкімдерін және штаттық заң шығарушы органға өкілдерді сайлайды. Көптеген бағдарламаларда округ деңгейі де бар. Қатысушылар сондай-ақ губернатор, вице-губернатор және басқа да штаттық деңгейдегі лауазымдарға сайлау өткізеді, бұл олардың нақты штатының құрылымын көрсетеді. Заң шығарушы орган ұйымдасу, басшыларды сайлау және заң жобаларын қабылдау үшін жиналады, бұл олардың нақты штаттық заң шығарушы органының жұмыс істеу тәсіліне ұқсас. Кейбір бағдарламалар дәстүрлі білім беруге баса назар аударады, апта бойы спикерлер мен оқулар ұйымдастырып, содан кейін саяси шаралармен аяқтайды. Басқа бағдарламалар апта бойы үкіметтік қызметтің барлық аспектілерін іске қосып, тәжірибелік тәсілді қолданады. Барлық бағдарламалар жалпы алғанда ұқсас үлгіні ұстанады, бірақ штаттар бойынша әртүрліліктер бар. Кейбір штаттарда (мысалы, Небраскада) қатысушылар адвокаттар, айыпталушылар және қазылар алқасы ретінде ерікті түрде сот отырыстарын өткізеді. Кейбір штаттарда саяси процесте төртінші билікті бейнелейтін журналистика бөлімі бар. Солтүстік Дакота сыныптағы төтенше жағдайларды басқару симуляциясын қамтиды, онда қатысушылар байланыс, ресурстар және персоналды басқару арқылы әртүрлі ауқымды апаттарға жауап беруі керек. Басқа бағдарламаларға музыкалық топтар, хор, таланттар шоуы және спорттық жарыстар сияқты шығармашылық және қызықты іс-шаралар кіреді. Кейбір бағдарламаларда (мысалы, Нью-Мексикода) апта ішінде би кештері ұйымдастырылады, онда жергілікті мектеп оқушылары шақырылады. Орегон бағдарламасы барлық қолданбалы жүйелерді пайдаланудан бас тартып, жыл сайын өсіп, келесі жылға жалғасатын өзінің заң мен тәртіп жүйесі бар толыққанды симуляцияланған «Кристенсен штатына» көшті. Ұлдар/қыздар штатының жұмысын әдетте Легион отбасының мүшелері, бұрынғы қатысушылар және/немесе өз уақытын және күшін ерікті түрде жұмсайтын қоғамдық көшбасшылар атқарады. Әкімшілік шығындарды олардың штаттық легион ұйымдары мен жергілікті кәсіпорындар төлейді.

Таңдау

Штаттар бойынша және ұлдар мен қыздарға арналған мемлекеттік бағдарламалар бойынша таңдау әртүрлі болады. Тарихи тұрғысынан, көптеген штаттарда әр орта мектептен ұлдар/қыздар штатына тек бір немесе екі оқушы жіберіледі. Сондықтан іріктеу өте бәсекелі, ал қатысушы студенттер штаттың ең дарындыларынан құралады. Іріктеу рәсімдері әртүрлі болғанымен, ұлдар мен қыздар штатының қатысушылары көбінесе мектеп директорларының немесе оқу кеңесшілерінің көмегімен таңдалады. Қатысуға орта мектептің 10-сы сыныбын бітіргеннен кейін, 11-сы сыныпта оқитын оқушылар ғана қабілетті.

Артықшылықтары

Кез келген ұлдар/қыздар штатындағы жүздеген студенттер сол жастағы ең дарынды жастарды білдіретіндіктен, шарада губернатор сияқты жоғары лауазымға сайлану, колледжге немесе әскери академияға түсуде маңызды артықшылыққа айналуы мүмкін. Әр штаттың бағдарламалары әртүрлі болғанымен, көптеген бағдарламалар ұлдар/қыздар штатына қатысушыларға колледжтік кредиттер ұсынады. Бұған қоса, көптеген колледждер мен университеттер ұлдар/қыздар штаты бағдарламасына қатысқандарға стипендиялар мен басқа да марапаттар береді. Сонымен қатар, Samsung American Legion стипендиясына тек ұлдар/қыздар штатының қатысушылары ғана өтініш бере алады, бұл American Legion басқаратын 5 миллион долларлық стипендиялық қор. 2010 жылы он 20 000 долларлық және 88 1 000 долларлық стипендиялар ұлдар/қыздар штаты бағдарламасын аяқтағандарға табысталды. Ұлдар штатына қатысу, резюмедегі Eagle Scout атағымен бірдей мәнге ие, әсіресе АҚШ-тың әскери мектептері мен академияларына түсуге өтініш берген кезде.

Оқиғалар

Сол жерде оқушылар көбінесе кеңсеге түсу, шенеуніктерді сайлау, заң жобаларын жасау және талқылау, ұсыныстар енгізу сияқты бірқатар саяси қызметтерге қатысады. Кейбір бағдарламалар қалалық және округтік соттардың, сондай-ақ штаттың Жоғарғы Сотының имитациялық отырыстарын ұсынады, онда қатысушылар адвокаттар, судьялар, талапкерлер, сотталушылар және қазылар алқасының мүшелері рөлінде өнер көрсетеді.

Тарих

1935 жылы Бойз Стейт бағдарламасын құру Лойола университеті Чикаго заң мектебінің оқытушысы және Америка легионының Иллинойс департаментінің американдық істер жөніндегі төрағасы Хейс Кеннедиге; және Департаменттің Бойскаут төрағасы және орта мектеп оқытушысы Гарольд Кардқа тиесілі. Кеннеди мен Кард 1930 жылдардың аяғында саяси идеологиялық лагерьлерге қатысқан жастарды алаңдатты. Еліміздің әртүрлі Бойз Стейт бағдарламалары ұсынған құжаттама оларды «Жас пионерлер лагерлері» деп атайды және оларды фашистік немесе коммунистік бағыттағы деп сипаттайды. «Жас пионерлер лагері» – 20 ғасырдың басында Кеңес Одағында құрылып, АҚШ-та кең тараған жастар бағдарламасы болғандықтан, Кеннедидің радикалды оңшылдардың өсуіне емес, осы солшыл қозғалыстарға жауап берген болуы мүмкін. Кеннеди ел жастарының арасында демократиялық үкіметтің маңыздылығы мен құндылығын қастерлеу және оны сақтау үшін қарсы қозғалысты бастау қажет деп ойлады. Америка легионының Иллинойс департаменті Кеннеди мен Кардтың жобасын мақұлдады және 1935 жылдың маусымында Иллинойс штатының жәрмеңкесінің аумағында еліміздегі алғашқы Бойз Стейт өтті. Бұл бағдарлама сәттілікке жетіп, АҚШ бойынша таралуымен, Америка легионының қосымша ұйымы (АЛА) орта мектеп жасындағы қыздарға да осындай мүмкіндіктер беруді бастады. Осылайша «Қыздар штаты» құрылды. Алғашқы «Қыздар штаты» 1937 жылы өткізілді және 1948 жылдан бері АЛА-ның азаматтық тәрбие бағдарламаларының тұрақты бөлігі болып табылады. 1981 жылы Луизиана штатының Бойз Стейт делегаты Кирк Гивенс, Пайнвиллдегі Тиога орта мектебінің оқушысы, Льюизиана мемлекеттік университетінің 12 қабатты Кирби Смит жатақханасының терезесінен ұйықтап бара жатып құлап қайтыс болды. 2018 жылғы Техас штатындағы бағдарламаға арналған деректі фильм 2020 жылы Санденс кинофестивалінде көрсетілді. Ол 2020 жылдың 14 тамызында Apple TV+ телеарнасында жарық көрді. Миссури штатының «Қыздар штаты» туралы «туысқан» фильмді 2020 жылы түсіру жоспарланған, бірақ COVID-19 пандемиясы салдарынан кейінге шегерілді. Екінші деректі фильмнің түсірілімі 2022 жылы өтті, ал «Girls State» фильмі 2024 жылы Санденс фестивалінде көрсетілді. Бұл деректі фильмде қыздар мен ұлдар арасындағы гендерлік теңсіздік мәселесіне ерекше назар аударылды. 2023 жылы Калифорния штатының Бойз Стейті мемлекеттік заң бойынша аралас штатқа айналды. Калифорния штатының ұлдар мен қыздар штатының ашылу салтанатына келген делегаттардың үштен бірі қыздар болды. Бағдарламаға қатысқан 300 қыз Ұлттар Ұлты мен Америка Легионының Қыздар Ұлты іріктеуіне қатыса алмады. Калифорния штатының бағдарламасындағы Конгресс және мемлекеттік шенеуніктер Америка легионының ұлттық бағдарламаға іріктеуі қасиеттеріне негізделуі керек екенін, жынысына емес, деп мәлімдеп, Boys Nation-ге қарсы бойкот ұйымдастырды. «ӘЙЕЛДЕР ҚАРАУЫ» деген тақырыптағы қарар Ұлттар Сенатында ұсынылады.