Кіріспе
1978 жылы туған ағылшын футболшысы
Келли Джейн Смит (29 қазан 1978 жылы туған) – ағылшын футболшысы, ФА WSL клубы "Арсенал Лейдиз" командасында үш рет ойнаған. Америка Құрама Штаттарына көшкеннен кейін Смит Сетон-Холл университетімен рекордтар жасады, содан кейін Әйелдер футбол лигасы (WUSA) франшизасы "Филадельфия Чардж" командасы сапында кәсіби футболшы ретінде ойнады. 2007 жылғы УЕФА Әйелдер кубогын жеңіп алғаннан кейін "Арсеналға" қайта оралған Смит тағы бір кәсіби келісімшартпен Америкаға шақырылды, бұл жолы Әйелдер кәсіби футбол лигасы (WPS) командасы "Бостон Брейкерспен" ойнады. 1995 жылы Англия құрамасында дебют жасағаннан бері 117 рет Англия құрамасының құрамына кірді. Карьерасында ауыр жарақат алғанына қарамастан, Смит 46 голмен Англияның екінші ең көп гол соққан ойыншысы болып табылады. Ол 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында Ұлыбритания құрамасы үшін өнер көрсетті.
Жастар және университет
Уотфордтың Гарстон ауданында өскен Смит жеті жасында, ең көп гол соққан ойыншы болса да, оның қарсыластарының ата-аналары шағымданғандықтан Гарстон Бойз Клубынан қуылды. Смиттің әкесі құрған «Пиннер Гирлс» командасында ойнағаннан кейін, ол «Уэмбли Ледис» командасында өнерін жетілдіріп, 1994–95 маусымында кәсіпқой дебютін жасады. 1995 жылдың тамызында Пит Дэвис «The Independent» газетінде «өте жылдам, өте талантты» Смитты «қазіргі әйелдер футболындағы ең перспективалы ойыншы» деп жазды. 1996–97 маусымында «Арсенал Лейдиз» клубына ауысқаннан кейін, ол «Ливерпульге» қарсы өткен ойында екі гол соғып, үшінші голға көмектесіп, 3–0 есебімен жеңіске жетіп, сол маусымда Премьер-лига титулын жеңіп алды. Сол жылы ол «Вест-Хертс колледжінде» оқыды, бірақ 1997 жылы АҚШ-тағы «Сетон-Холл университетіне» ауысты. Смит «Сетон-Холлға» студент-спортшы ретінде қабылданды. Ол 1997 жылдан 1999 жылға дейін «Сетон-Холл Пирайтс» командасы үшін ойнады. «Сетон-Холлдағы» алғашқы жылында (1997) Смит «Big East» конференциясы бойынша гол соғудан рекорд жасап, бір маусымда конференцияның «Шабуылдаушы Жыл Ойыншысы» және «Жыл Жаңашылы» атағын алған алғашқы спортшы болды. Келесі екі маусымда ол «Big East» ғана емес, сонымен қатар NCAA I дивизионында да ең көп гол соққан ойыншы атанды және екі жыл қатарына «Big East Offensive Player of the Year» сыйлығын жеңіп алды. Университет карьерасын аяқтағаннан кейін, оның 6-нөмірлі жейдесі зейнеткерлікке жіберілді, ол баскетболдан басқа спорт түрінде жейдесі зейнеткерлікке жіберілген «Сетон-Холлдың» алғашқы спортшысы болды. «Сетон-Холлдағы» үш жылында ол 76 гол және 174 ұпай жинап, мектеп рекордтарын жаңартты, бұл көрсеткіштерді тек 51 матчта көрсетті.
Америка Құрама Штаттары
Оқуын аяқтаған соң Смит АҚШ-та қалды және: "Англиядағы әйелдер футболы - жөнсіз нәрсе" деді. Смит 2005 жылы қайтадан «Арсенал» құрамына келгеннен бері лигада 66 ойынға қатысып, 73 гол соқты, ФА Кубогында 16 ойында 13 гол, Лига Кубогында 10 ойында 4 гол, УЕФА Әйелдер Кубогында 18 ойында 9 гол және 2 «Қоғамдық қалқан» ойынында 1 гол соқты. Барлығы 112 ойынға қатысып, 100 голдың авторы атанды. «Арсенал» сапындағы соңғы ресми ойынында Смит хет-трик жасап, «Донкастер Беллс» клубын 5:0 есебімен ұтуға көмектесті, бұл FA әйелдер Премьер Лига Кубогының финалы болатын. Ол 2006 және 2007 жылдары FA әйелдер арасындағы жылдың үздік ойыншысы болып танылды.
Құрама Штаттарға оралу
АҚШ-та әйелдер кәсіби футбол лигасы құрылғаннан кейін көптеген командалар Смиттің қызметіне қызығушылық танытты. 2008 жылғы WPS International Draft-та ол «Бостон Брейкерс» командасы тарапынан екінші болып таңдалды, Мартадан жоғары, бірақ Формигадан төмен. Бостон оны таңдағанмен, ол әлі де «Арсенал» клубымен келісімшартта болды. Дегенмен, Смит 2009 жылдың 18 ақпанында «Арсеналдан» «Бостон Брейкерс» клубына қосылуды шешті, бұл жаңа әйелдер кәсіби футбол лигасына қосылған көптеген ағылшын ойыншыларының бірі болды. 2009 жылғы әйелдер кәсіби футбол лигасының алғашқы маусымында Смит 15 ойында (13 рет негізгі құрамда, 1170 минут) ойнап, екі гол соқты және бес нәтижелі пас берді. Ол WPS All Star сайлауына ұсынылды, бірақ Англияның Еуропа чемпионатына қатысуына байланысты матчқа қатыса алмады. 2010 жылы Смит барлық 21 ойында негізгі құрамда ойнап, 11 гол соқты және бес нәтижелі пас берді, бұл көрсеткіштер бойынша командада бірінші орында болды. Ол сол маусымдағы All Star ойынында да өнер көрсетті. 2011 жылы Смит қайтадан жарақат алды; ол 10 ойында (тоғыз рет негізгі құрамда, 850 минут) бір гол соқты және төрт нәтижелі пас берді. 2012 жылғы маусымға дайындық кезінде WPS жабық тұрғанда, Смит «керексіз» болып, клубсыз қалды.
Арсенал қайтадан
Бостон Брейкерс клубын тастаған Смит, Арсеналға үшінші рет қосылу үшін Швеция және Германия клубтарының ұсыныстарын қабылдамай, оларға бас тартты. Бірақ ол 2012 жылғы Кипр кубогында алған стресс-жарақатпен келді, ал жарнамалық бейнематериал түсірілімінде, оған киюге кеңес берілген қорғаныш аяқ киімсіз доп тепкен кезде жарақат күшейді.
Англия
Смит Англия құрамасы сапында 1995 жылғы 1 қарашада, 17 жасқа толғаннан кейін үш күн өткен соң тұңғыш рет алаңға шықты. Италиямен өткен 1–1 есебімен аяқталған матч Рокер Паркте өтті, ал Смит сол жақ қанаттан ойнағандығы үшін «Матчтың үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды. Ол сол жазда GCSE емтихандарын тапсырғаны үшін Англияның 1995 жылғы ФИФА Әйелдер Әлем Чемпионатына шақыруды қабылдай алмады. Оның халықаралық аренадағы алғашқы голы 1995 жылғы 19 қарашада Хорватияға қарсы өткен екінші матчында соғылды. Смит Англияның 5–0 есебімен жеңіске жеткен ойында қосымша уақытта пенальти соқты. Келесі жылдары Англия Футбол қауымдастығы (FA) Смиттің американдық колледж командасы оны ұлттық құрамаға жіберуден бас тартқан кезде ФИФА-ға шағым түсірді. Денсаулығы жақсы болғанда, Смит әлемдегі ең үздік әйел футболшылардың бірі саналды; АҚШ-тың бұрынғы бас жаттықтырушысы Эйприл Генрикс Смитқа Англия құрамасына орын болғанда, АҚШ Әйелдер Ұлттық құрамасына автоматты түрде ілігетінін айтты, ал голландиялық жаттықтырушы Вера Пау 2007 жылғы ФИФА Әйелдер Әлем Чемпионатының іріктеу кезеңінде Нидерландыға қарсы хет-трик жасағаннан кейін Келлиді «әлемдегі ең жақсы ойыншы» деп атады. 2011 жылы Смит ФИФА Әлем Чемпионатында өнер көрсетті, онда Англияның Франциямен өткен ¼ финалда пенальтиден гол соқты, бұл Англияға пенальти сериясында 1–0 есебімен көшбасшылықты сыйлады (бірақ Англия пенальти сериясында 4–3 есебімен жеңіліске ұшырады). Ахилл жарақатының салдарынан Смит турнирдегі өзінің ойынына қанағаттанбады: «Мен жақсы ойнамағанымды мойындауым керек және осымен өмір сүруім керек». Ол 2013 жылғы Еуропа Әйелдер Чемпионатының іріктеу кезеңінде Сербиямен өткен матчта Англия құрамасына қайта оралды, бұл науқанның алғашқы үш матчын өткізіп алғаннан кейін болды. 2015 жылғы 3 ақпанда Смит халықаралық карьерасын аяқтағанын жариялады. Англия Футбол қауымдастығы Англияның тұңғыш халықаралық матчының 50 жылдығын мерекелеу үшін «мұралық нөмірлер» жоспарын жариялаған кезде оған 108 нөмір берілді.
Ұлыбритания Олимпиадалық
2012 жылдың маусым айында Смит Ұлыбританияның 2012 жылғы Лондон Олимпиадасына қатысу үшін 18 ойыншыдан тұратын құрамына шақырылды. Смит Уэмбли стадионында Бразилиямен өткен топтық кезеңдегі 1:0 есебімен жеңіске жеткен ойында жеңіл жарақат алды және Канадаға қарсы ширек финалда Ұлыбритания құрамасымен бірге ойнай алмады.
Теледидарлық хабар тарату
Смит 2014 жылдың желтоқсанында FOX Sports телеарнасында теледе бірінші рет пайда болды және 2018 жылғы ФИФА әлем чемпионатына түсіндіруші (комментатор) болды. 2021 жылдың сәуірінде Смит британдық олимпиада чемпиондары Никола Адамс пен Грег Рутерфорд, сондай-ақ фитнес-инструктор Мистер Мотиватормен бірге Smart Energy GB компаниясының «Болашаққа энергияны дайындау» атты науқанын бастады, мақсаты – адамдарды үйлеріне смарт-метрлер орнатуға ынталандыру еді.
Жаттықтырушылық мансап
2023 жылдың наурыз айында Келлидің "Арсеналға" оралып, әйелдер академиясында жаттықтырушы болып жұмыс істейтіні, сонымен қатар УЕФА А лицензиясын алу үшін оқудан өтетіні жарияланды. 2023 жылдың сәуірінде Келлидің 2022/23 маусымының соңына дейін "Арсенал" әйелдер командасының бас жаттықтырушысының штабына қосылғаны хабарланды.
Жеке өмір
Смит Франсис Комб мектебінде және Уотфордтағы Қоғамдық колледжде оқыды. Ол бұрынғы алкогольге тәуелділігі туралы, соның ішінде The Priory және Sporting Chance клиникаларындағы емделуі туралы айтты. Смит Англия, "Арсенал" және "Бостон Брейкерс" командаларының ойыншысы Алекс Скоттпен бір үйді бөлісіп тұрған. Скотттың 2022 жылғы автобиографиясында ол Смитпен бұрын романтикалық қарым-қатынаста болғандарын жариялады. 2016 жылдың маусым айында ол менеджмент консультанты ДиАнна Добошқа үйленді. 2017 жылдың мамыр айында ұлдары дүниеге келді. 2019 жылдың 1 тамызында Смит кесар тілігімен екінші баласын, қызын дүниеге әкелді.