Кіріспе

Стратегиялық ерте ескерту жүйесінің (СЭБЖ) мақсаты – ұйымдарға үзілістермен немесе стратегиялық тосынсыйлармен күресуге көмектесу. Ұйымдық ортадағы маңызды үзілістер ретінде қабылдануы мүмкін әлсіз сигналдарды (Игорь Ансов, 1975) анықтау арқылы СЭБЖ ұйымдарға стратегиялық тұрғыдан алдын ала әрекет етуге мүмкіндік береді.

Негізгі теория

SEWS-тің негізгі қағидасы – үзілістер ешбір ескертусіз пайда болмайды. Осы ескерту белгілері «әлсіз сигналдар» (Ansoff, 1975) деп аталады, бұл тұжырым ұйым стратегиясына қауіп төндіруі мүмкін стратегиялық тосынсый оқиғаларға алып келуі мүмкін сигналдарды ерте анықтауға бағытталған. Сонымен қатар, SEWS тұжырымдамасы стратегиялық басқару жүйесінің маңызды бөлігі болуы тиіс, ол ұйымда нақты уақыт режимінде жұмыс істейді және «әлсіз сигналдар» түрінде пайда болатын жаңалықтарды анықтауға көмектеседі. Әлсіз сигналдарды анықтау ұйымдық ортаны зерделеу арқылы жүзеге асырылады. Ортаны зерделеу (Aguilar, 1967) дегеніміз – ұйымның қызмет ететін ортасы тиісті ақпарат үшін жүйелі түрде зерделенетін процестің сипаттамасы. Оның мақсаты – қоршаған ортаның мүмкін болатын өзгерістерінің алғашқы белгілерін анықтау және қазірдің өзінде жүріп жатқан өзгерістерді байқау. Ұйымдардағы ресми стратегиялық ерте ескерту процесінің қажеттілігі көбінесе соқыр дақтардың болуымен байланысты, ол басшылар мен атқарушыларға өзгерістердің әлсіз белгілерін анықтауға кедеріс келтіреді (Gilad, 1998). Кез келген ресми SEWS процесі өз циклінің бір бөлігі ретінде соқыр дақтарды талдауды қамтуы керек. Жүйе сыртқы және ішкі симптомдар мен әлсіз сигналдарды анықтап, оларды құзыретті қызметкерге жіберуі керек, ол осы жағдайдың себебін талдап, дағдарысқа әкелуі мүмкін теріс дамуды растайды немесе жоққа шығарады (Zuzak, 2001).