Кіріспе

Гонсало Вельхо Кабрал (1400 – шамамен 1460) – португалдық монах және Христиан орденінің қолбасшысы, зерттеуші (Формигас аралдарын ашқандығымен, Азор аралдарындағы Санта-Мария және Сан-Мигель аралдарын қайта ашқандығымен есімдері таныс) және Португалияның жаңа ашылулар дәуірінде сол аралдардағы корольдік жерлерін басқаруға жауапты мұрагерлік жер иесі.

Ерте өмір

Ол Фернао Вельхоның, Веледаның Лорды және Алкайдысының, сондай-ақ оның әйелі Мария Альварес Кабралдың (Педро Альварес Кабралдың қарындасының қызы) ұлы болды. Оның бауырлары Альваро Вельхо Кабрал, Фернао Соарес де Альбергарияның әйелі Тереза Вельхо Кабрал және Диого Гонсалвес де Травассостың әйелі Виоланте Вельхо Кабрал да өз отбасыларымен бірге Азор аралдарында қоныстар құрды. Көптеген қазіргі заманғы өмірбаяндарда Гонсало Вельхо Кабрал деп көрсетілгенімен, тарихи құжаттарда ол көбінесе Гонсало Вельхо деп аталды.

Іздеуші

1431 жылы Гонсало Велхо Таго өзенінің жағасындағы Вила-де-Танкос елді мекенінде болғанда, Мәсіх орденінің басшысы, ханзада Генриден шақыру алды. Ол оған Сагрестен каревельмен теңізге шығып, батыс теңізін зерттеуге және "бір жерді тауып, хабар беруге" бұйрық берді. Бұл алғашқы саяхат 1427 жылы португалдық теңізші Диого де Сильвес бірінші болып көрсеткен "аралдардың" орнын анықтау мақсатымен жасалды. Белгілі тарихшы Гаспар Фрутуозо Гонсало Велхо Кабралдың Азор аралдарының жеті аралын ашқанын айтса да, қазіргі тарихшылар бұл мәліметке күмән келтіріп, оның ашқандарын тек шығыс аралдарымен ғана шектейді. 1431 жылы Гонсало Велхо бірнеше күн сапар шеккеннен кейін тасты тік жарлардың шашыраңқы тобын тапты, оларды зерттеді, кейіннен бұл жерлер "Формигас" деп аталды. Ол, мүмкін, нашар ауа райының салдарынан Сагреске асыққан түрде оралды. Келесі жылы, оның інісі (король Д. Дуарте) билік құрып тұрғанда, ханзада Д. Генрике провинциялық Сагрес ауылында теңізшілер мектебін құрды. Гонсало Велхо Кабрал ханзаданың қызметінде, Марияға адал теңізшілер мен монахтардың бірі болды. Оның бұйрығымен Кабрал тағы да Океан теңізін зерттеуге, Португалия коронасы үшін жаңа жерлер табуға жіберілді, ал табысқа ие болған жағдайда, алғашқы аралға Марияның құрметіне ат қоюға уәде берді. Гонсало Велхо Кабрал теңізде жүргенде бірнеше күн бойы карталар мен теңіз карталарын зерделеп, ағыстар мен жел бағытын анықтады, гректер Геркулес бағаналарының ар жағында мифтік жерлердің бар екенін айтқандықтан, оларды да іздеді. Соңында, 15 тамызда (Бүкіл Әйелдер күні) таңында оның тобы аралды айналып, орманды ішкі бөлігін зерттеді, содан кейін Португалияға оралды. 1432 жылы ханзада Генри Санта-Марияның солтүстігіндегі құпия арал туралы хабар алғаннан кейін Гонсало Велхоға суларды зерттеуге және кез келген жаңалықты жеткізуге бұйрық берді. 1443 жылдың 3 сәуірінде Португалия королі Афонсу V, Генрих Теңізшінің өтініші бойынша, Гонсало Велхоға Азор аралдарының басшысы атағын берді. Оралғаннан кейін Гонсало Велхо мен оның экипажы Санта-Мариядағы Прая-дус-Лобос портына тоқтады. Кабрал мен оның Алгарве теңізшілері 1444 жылдың 8 мамырында үлкен аралды тапты. Бұл алғашқы сапарда экипаж кішкентай аралға (қазіргі Вила-Франка-ду-Кампу маңында) тоқтады және үлкен аралға Архангел Михаилдың (немесе Сан-Мигельдің) көрінуінің құрметіне ат қойды. 1445 жылы Кабрал Сан-Мигель суларына ақсүйектер мен қоныс аударушылармен (мал, құс, бидай және көкөністер әкеліп) аралды қоныстандыру үшін оралды. Жер сілкінісі кезінде кемеге келген экипаж кемеге жақындағанда су бетінде жүзіп тұрған құмтас пен ағаш діңдерін тапты. 29 қыркүйекте құрлыққа шыққанда олар уақыт өте келе "жойылған" (бірақ кейіннен жергілікті халыққа сіңіп кеткен) мавр қоныс аударушыларымен кездесті.

Кейінгі өмірі

Оның басшылығымен Сан-Мигель мен Санта-Мария 1474 жылға дейін біртұтас капитандық ретінде сақталды, содан кейін Велхо Кабрал Сан-Мигельді Руи Гонсалвес да Камараға сатты. Оның әпкесі Терезаның жалғыз ұлы Жоао Соарес, кәсібі бойынша дәрігер, Гонсало Велхо Кабралдан кейін Санта-Мария мен Сан-Мигельдің екінші донатар капитаны болды; Жоао Соарес екі рет үйленді: Бритс Годинспен (1474 ж. қайтыс болды), олардан балалары болмады, соңынан Бранка де Соуза Фалькаоға (Жоао де Соуза Фалькаоның қызы, Фигуэйредо лорды және Фатаунцос иелігінің иесі) үйленді, оның ұлы Санта-Мария капитандығына ие болды.