Кіріспе
Диксон – АҚШ-тың Иллинойс штатындағы Ли округінің орталығы саналатын қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қала халқы 15 274 адамды құрайды. Қала негізін қалаушы Джон Диксонның құрметіне аталған, ол Рок өзені арқылы арқанмен жүретін паром қызметін ұйымдастырған. Бұл өзен қаланың ішінде ағып өтеді. Сонымен қатар, Диксон қаласы 1873 жылғы Диксон көпірі апатының орын алған жері болып табылады, ол американ тарихындағы ең ірі көпір апаты ретінде танылады. Апатқа арналған ескерткіш Линкольн ескерткішінің жанында, өзеннің солтүстік жағалауында орналасқан.
Тарих
1828 жылы француз және американдық аборигендердің тегі бар Джозеф Оги Рок өзенінің жағасында паром мен шатыр салған. 1829 жылы Огидің жұмысшысы жаңа салынған пошта бөлімінің пошта бастығы болып тағайындалды. 1830 жылдың көктемінде Джон Диксон, қаланың негізін қалаушы, Огидің паромын сатып алып, сол жылдың 11 сәуірінде отбасын жаңа сатып алынған мекемеге көшірді. Біршама уақыттан кейін пошта бөлімінің атауы Диксон паромы деп өзгертілді. 1873 жылдың 4 мамырында Трусделл көпірі құлап, 46 адам қаза тапты. Көпірде 150-200-ге жуық адам өзендегі шомылу рәсімін тамашалау үшін жиналған. 88-ші тас жолдың жанынан Қанды шатқал жолы (Bloody Gulch Road) өтеді. Бұл жол кісі өлтіріп, денесін жасырған оқиғаға байланысты аталған. 1885 жылдың 12 қыркүйегінде екі жас жігіт Диксоннан оңтүстікке қарай округтік жолмен келе жатқан. Олардың бірі – шаруаның жұмысшысы Джозеф М. Мосс, екіншісі – Элгин қаласынан (Иллинойс штаты) келген саяхатшы сатушы Фрэнк К. Тиль еді. Жұмыссыздан қалған шаруа сатушыға Киелі кітаптарын сата алатын жерді айтып, бұрын жұмыс істеген шаруашылыққа алып келеді. Екі адам шатқалдан өтіп бара жатқанда, шаруа сатушыны пышақ және қолының астында алып жүрген жаңғақты тіреуішпен (walnut baluster) ұрып өлтірді. Одан кейін ол денесін су өткізбейтін құбырға (culvert) көміп тастады. Дене кейіннен табылды, себебі мал сүтке апаратын жолға түсуден бас тартқан. Түнде жауған жаңбыр топырақты шайып, бір мүшені ашық қалдырды. Шериф шаруа жұмысшысын сұраққа алуға келгенде, ол Диксоннан қаза тапқан адаммен бірге кеткенін көргендіктен, сатушыдан алынған сағат тізбегін бұталарға лақтырып, ішімдік ішуге әрекеттенді. Дәлелдер табылды және шаруа жұмысшысы өмір бойына түрмеге жабылды, ал су өткізбейтін құбырдың үстінен өтетін жол Қанды шатқал жолы деп аталды. 2012 жылдың сәуір айында Диксон қалалық бас есепшісі Рита Крандуэлл Федералды сот алқасы тарапынан жемқорлық жасады деген айып тақты. Ол ұрланған қаражатты сәнді өмір салтына және елдегі ең танымал төртінші жылқы шаруашылығы бағдарламаларының біріне жұмсады. АҚШ тарихындағы ең ірі қалалық ұрлық деп саналатын Крандуэллдің қылмыстары Диксон қаласының қаржысына ауыр соққы берді. Федералды прокуратура 1990 жылдан бері 53 миллион доллар ұрланғанын бағалады. Қала жемқорлықты анықтамаған аудиторларға және Крандуэллдің құпия шоты бар банкке сот ашты, нәтижесінде 40 миллион доллар өтемақы алды. 2013 жылдың ақпан айында Крандуэллге 20 жылға жуық бас бостандығынан айырылды. 2018 жылдың 16 мамырында 19 жасар студент Мэтью Милби Диксон орта мектебіне кіріп, бітіру салтанатында оқ атты. Оны Диксон полициясының мектептік инспекторы Марк Даллас қуғынға түсірді. Полицияға оқ атқаннан кейін, Даллас оқпен жауап беріп, Милбиді жаралады. Милби қамауға алынды. Басқа жарақаттар тіркелмеді. Милбиге шизотипілік жекелік бұзылысы (schizotypal personality disorder) диагнозы қойылды және бастапқыда сотқа қатысуға жарамсыз деп танылды. 2022 жылдың 14 шілдесінде ол полицейге қарсы қару қолдану және мектеп ғимаратында қару қолдану қылмыстарына кінәлі деп танылды, оған отыз жылға бас бостандығынан айырылды.
Рональд Рейган
Диксон – АҚШ-тың 40-шы президенті Рональд Рейганның туған жері және балалық шағы. Рейган жақын жердегі Тампико қаласында дүниеге келді және тоғыз жасында Диксонға көшіп келді. Оқушылық шағында ол Рок өзенінің жағасында сенімді жүзуші (құтқарушы) болып жұмыс істеді. Оның отбасылық үйі 816 South Hennepin Avenue мекенжайында сақталған, ал Конгресс оны Рональд Рейганның балалық шағындағы үйі деп жариялады. 1984 жылдың 6 ақпанында, президенттік қызметінің бірінші мерзімінде Рейган 73 жасқа толуын Диксон қаласында тойлады. Ол балалық шағындағы үйін аралап көрді, ал қала оның құрметіне әскери шеру ұйымдастырды.
География
2010 жылғы халық санауы бойынша Диксонның жалпы ауданы 7,862 шаршы миль (20 км2) құрайды, оның 7,43 шаршы милі (19 км2) (немесе 94,51%) құрлық, ал 0,432 шаршы милі (1 км2) (немесе 5,49%) су болып табылады.
Климат
Диксонда төрт маусымдық ыстық, ылғалды континенттік климат (Köppen: Dfa) басым. Қыстары әдетте суық болады және жиі қар жауады, ал жаздары жылы және ылғалды. Диксон ауданында температура әдетте 10 °F (12 °C) төмен температурадан 82 °F (28 °C) жоғары температураға дейін ауытқиды. 2019 жылғы қаңтар-ақпан айларында Солтүстік Америкадағы суық толқыны кезінде 32 °F (0 °C) ең төмен температура тіркелді, ал 1936 жылғы Солтүстік Америкадағы ыстық толқынында 110 °F (43 °C) рекордтық ең жоғары температура тіркелді. Орташа айлық жауын-шашын ақпан айында ең аз, маусым айында ең көп болады.
2020 жылғы халық санағы
+Диксон қаласы, Иллинойс – Расалық және этникалық құрамЕскерту: АҚШ халық санағы испандықтар/латиноамерикалықтарды этникалық категория ретінде қарастырады. Осы кестеде латиноамерикалықтар расалық категориялардан тыс қалдырылып, жеке категорияға жатқызылған. Латиноамерикалықтар кез келген расаға жатуы мүмкін. Раса / Этностық (NH = Испандық емес)Халқы 2010Халқы 2020% 2010% 2020Ақ раса (NH)12,69811,44280.71%74.91%Қара немесе африкалық-американдық раса (NH)1,5831,69810.06%11.12%Американың жергілікті халықтары немесе Аляска тумалары (NH)25130.16%0.09%Азия раса (NH)1521340.97%0.88%Тынық мұхиты аралдарының расасы (NH)230.01%0.02%Басқа раса (NH)17440.11%0.29%Қосымша расалар немесе аралас раса (NH)2055661.30%3.71%Испандық немесе латиноамерикалық (барлық раса)1,0511,3746.68%9.00%Барлығы15,73315,274100.00%100.00%
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 15 941 адам, 5 681 үй шаруашылығы және 3 488 отбасы тұрды. Халық тығыздығы орташа есеппен 6 138 тұрғын үйден құралды. Қаланың нәсілдік құрамында 86,33% ақ нәсілді, 10,48% афроамерикандық, 0,14% американдық үндістер, 0,82% азиялық, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан шыққан, 1,10% басқа нәсілдер мен 1,09% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері болды. Халықтың 4,30% -ын испаниялық немесе латиноамерикандықтар құрады. 5 681 үй шаруашылығының 29,8% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 45,7% -ы бірге тұратын жұбайлар, 11,8% -ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 38,6% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 32,6% -ы жеке адамдардан тұрды, ал 14,7% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,32 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,94 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері бойынша 20,9% -ы 18 жасқа дейінгілер, 8,9% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 34,6% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 20,7% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 14,9% -ы 65 жастан асқандарды құрады. Орташа жас 37 жасқа тең болды. Әр 100 әйелге 110,5 еркек, ал 18 жастан асқан әр 100 әйелге 112,6 еркек шалысты. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 35 720 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 45 088 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 32 511 доллар, ал әйелдердің 21 777 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 630 долларға тең. Отбасылардың 5,7% және халықтың 10,1% -ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 10,7% және 65 жастан асқандардың 12,0% -ы.
Экономика
Диксон – аймақтық жұмыспен қамту орталығы және екі қарқынды дамып келе жатқан дистрибьюциялық, қойма шаруашылығы және азық-түлік өңдеу аймақтарының құрамына кіреді: бірі – I 88 West, екіншісі – I 39 логистикалық дәлізі. Ең ірі салалар – денсаулық сақтау және мемлекеттік сектор. Денсаулық сақтау саласында 1700-нен астам адам жұмыс істейді, ал мемлекеттік секторда 1500-ге жуық адам қызмет етеді. Диксон түзеу орталығында және Көлік департаментінде 600-ден астам адам жұмыс істейді. KSB ауруханасында 1000-ға жуық қызметкер бар. Диксон көптеген өнеркәсіп салаларына ие, онда аймақтың мыңдаған тұрғындары жұмыспен қамтылған. Ең ірілері – Raynor Garage Doors, Donaldson Inc., Borg Warner және Spectrum Brands. 15 шақырым қашықтықтағы Аштонда Crest Foods компаниясында 600-дан астам адам жұмыс істейді.
Өнер және мәдениет
Диксон қаласында көптеген өнер орындары бар, оның ішінде: қала орталығындағы өнер галереясы, екі мұражай галереясы және бірнеше жеке кәсіпкерлік галереялары. Диксонда «Диксон Сценалық Сол жақ» деп аталатын сахналық өнер театры және «Росбрук Студиясы» деп аталатын музыканттар мен бейнелеу өнері кооперативі бар. Қалада жыл бойы көптеген фестивальдер өтеді, соның ішінде: Gardenstock Arts & Music Fest, Venitian Night on the Riverfront, қала орталығындағы шарап фестивалі, Blues Brews and BBQ, Reagan Trail Days және күзгі Қоянбас фестивалі. Әр жазда Диксон жыл сайынғы Петуния фестивалін өткізеді, оған парад, карнавал (Фарроу шоулары), кантри концерт, оттық шоу және 5 км жарыс – Рейган жүгіруі кіреді. Парадта айналасындағы кәсіпорындардың, саясаткерлердің және басқа да аймақтық ұйымдардың көптеген шерулері көрсетіледі. Диксонда осы уақытта карнавал өтеді, ал фестиваль 4 шілдедегі оттық шоумен аяқталады. Қала орталығы Ұлттық тарихи ауданға айналды. Диксонның ортасымен өтетін Рок өзені Федералдық үкімет тарапынан Ұлттық су жолы деп жарияланды. Диксон тұрғындары өздерінің ауылдық қауымдастығына бірнеше жаңа мүмкіндіктер жасаған түрлі ірі жобаларды қолдады. Бұл шағын қалада адамдар Рок өзенімен каякпен қала орталығындағы кемежайларға жетіп, өзен жағасындағы қоғамдық йога сабағына қатыса алады. Петуния фестивалі 1950 жылдардың соңында голландтық шырша ауруы және тас жолдарды кеңейту салдарынан басты жолдардың бойындағы ағаштардың жойылғаннан кейін туындады. Көше көрінісінің күрт өзгеруіне жауап ретінде Диксон ерлер бақша клубы 1960 жылдардың басында Галена даңғылының бойында петунияларды отырғызып, көше көрінісінің ерекшелігін қайта жаңғыртты. Бұл жылдық фестивальге дейін еріктілер басты көшелерге мыңдаған қызғылт петунияларды отырғызады. Гүлдерді суару және күтіммен қала қызметкерлері мен еріктілер бірлесіп айналысады. Рок өзенінің оңтүстігіндегі Галена даңғылындағы әйгілі аркада «Диксон» сөзі неоновые шыныдан жасалған әріптермен жазылған. Көбінесе «Диксон аркасы» деп аталса да, бұл құрылыстың дұрыс атауы – Соғыс ескерткіш аркасы. Солтүстік-Батыс территориясының тарихи орталығы – президент Рональд Рейганның балалық шағындағы Оңтүстік Орталық мектебінде орналасқан тарих зерттеу және оқу орталығы. Қала тұрғындары мен Рейганның әріптестерінің жан-жақты қолдауымен қайта жаңғыртылған орталық Смитсонов институтымен байланысты. Орталықта Ардагерлер тарихы жобасының аймақтық орталығы, зал, зерттеу кітапханасы, тарихи көрмелер, өнер галереясы, айналыс дыбысы бар театр және сувенир дүкені орналасқан.
Саябақтар мен демалыс
Диксон парк ауданы 1842 жылы жоспарланған екі тарихи саябақты қоса алғанда, 400 мыңнан астам жерге ие. Саябақтардың қатарында тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енген Лоуэлл паркі, табиғи аймақтар мен егістік жерлерді қамтитын ауылдық Медоуз паркі және қаланың әр жерінде орналасқан шағын аудандық саябақтар бар. Диксон округ орталығы болып табылатын Ли округі көптеген демалыс аймақтары мен кемпингтерді ұсынады; қаладан 27 шақырым (17 миль) ішінде 7000-нан астам кемпинг орналасқан. Жақын орналасқан Чикаго қаласынан келген туристер, әсіресе жазғы демалыс күндері Ли округінің демалыс мүмкіндіктерін пайдаланады, бұл аймақтың халқына шамамен 20 000 адамды қосады.
Денсаулық сақтау
Диксон – денсаулық сақтаудың аймақтық орталығы. Аймақта медицина студенттерін оқытатын KSB ауруханасы, 4 ересектер клиникасы, балалар клиникасы, 2 диализ орталығы, 2 жедел жәрдем клиникасы орналасқан. Сондай-ақ Синнисиппи психикалық денсаулық орталығы мен Солтүстік Иллинойс қатерлі ісіктер орталығы да осы жерде. Диксон түзеу орталығында аурухана, медпункт және психикалық ауруларға арналған клиника бар. Мейбли мемлекеттік психикалық денсаулық кешені де Диксон қаласында орналасқан.
Әуежай
Диксон қалалық, Чарльз Р. Уолгрин далалық әуежайы арқылы қызмет көрсетіледі, бұл әуежай тек жалпы авиацияға арналған.