Кіріспе

Аризона штатындағы ұлттық ескерткіш, Америка Құрама Штаттары

Құбыр көктемі ұлттық ескерткіші – Аризона штатында орналасқан Америка Құрама Штаттарының ұлттық ескерткіші. Ол американдық индейлер, ерте зерттеушілер және мормон пионерлерінің тарихына толы. Ұлттық саябақтар қызметі басқаратын Құбыр көктемі 1966 жылғы 15 қазанда тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді, ал Құбыр көктемі ұлттық ескерткіші тарихи ауданының (ескерткіштің бір бөлігі) шекарасы 2000 жылғы қазанда кеңейтілді.

Тарих

Пайп-Спринг сулары осы құрғақ шөл аймақта өсімдіктердің, жануарлардың және адамдардың тіршілік етуіне мүмкіндік берді. Көне пуэбло тайпалары мен Кайбаб пайют индейлері кем дегенде 1000 жыл бойы бұлақтар маңында шөп тұқымын жинап, аң аулап, егін өсірген. Антонио Армихо 1829 жылы осы аймақтан өтіп бара жатып бұлақтарды тапты, ол Ескі испан жолының Армихо тармағымен жүрген кезде болды. Пайп-Спрингке 1858 жылы Джейкоб Хамблин басқарған, Хопи үстірттеріне соңғы күнгі қасиетті миссионерлік экспедициясы ат берді. 1860 жылдары Джеймс М. Уитмор бастаған, Сент-Джордж, Ютадан келген мормон пионерлері осы аймаққа мал әкелді, соның нәтижесінде ірі мал шаруашылығы құрылды. 1866 жылы аймақтың апачи, навахо және пайют тайпалары Қара Жылқы соғысында юта тайпаларымен бірікті. Олар Пайп-Спрингке шабуыл жасағаннан кейін 1872 жылға дейін басты бұлақ үстінде қорғаныс форты салынды. Келесі жылы Бригам Янг бұл фортты және ранчоны Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі (LDS Church) үшін сатып алды. Жақын орналасқан Графтон, Ютаның ЕРТ епископы Ансон Перри Винсор ранчоны басқаруға және фортты күтіп ұстауға тағайындалды, ол көп ұзамай Винсор қамалы деп аталды. Бұл шалқары орналасқан бекет Аризона жолағы арқылы саяхаттайтын адамдар үшін тоқтау орны болды, Аризонаның осы бөлігі Гранд-Каньонмен штаттың қалған бөлігінен бөлінген. Сонымен қатар, ол 1880 және 1890 жылдары көп әйелді әйелдерге пана болды. 1887 жылғы федералды Эдмундс-Таккер заңына байланысты айыптар арқасында LDS шіркеуі мүлікке иелік құқығынан айырылды. Мормондық қоныстану олардың өмір салтына үлкен әсер еткенімен, пайют индейлері осы аймақта өмір сүруді жалғастырды және 1907 жылы жеке меншік Пайп-Спринг ранчосының айналасында Кайбаб пайют индей резервациясы құрылды. 1923 жылы Пайп-Спринг ранчосы сатып алынып, батыс пионерлерінің өмірін еске алу үшін ұлттық ескерткіш ретінде бекітілді.

Қазіргі жері

Бүгінде Пайп Спринг ұлттық монументі, Пайют үндістерінің Кайбаб тобының келушілер орталығы мен мұражайы осы аймақтағы адамдар тарихын уақыт өте келе қалай дамығанын түсіндіреді. Күнделікті Винсор қамалына экскурсиялар, жазғы "жанды тарих" көрсетілімдері, жеміс бағы мен көкөніс бағы, сондай-ақ жарты мильдік жол Ескі Батыстағы американдық индейлер мен пионерлердің өміріне үңілуге мүмкіндік береді. Пайют тайпасы жанындағы шағын кемпингті басқарады.

Климат

Пайп Спринг ұлттық монументі жартылай шөлейтті климатқа (Köppen: BSk) ие, суық қыстар мен ыстық жаздарға тән.