Кіріспе
Лексингтон – АҚШ-тың Иллинойс штатындағы Маклин округінде орналасқан қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 2090 адамды құрайды. Қала атауының шығу тегіне қатысты екі теория бар. Біреуі, қала атауы генерал Гридлидің әкесі соғысқан Лексингтон шайқасының құрметіне берілгенін айтады. Екіншісі, қаланың негізін қалаушылардың бірі Джеймс Браунның туған жерінің атымен аталғанын көрсетеді.
Шығуы және қала құрылысының түпнұсқасы
Лексингтон 1836 жылдың 4 қаңтарында Асахель Гридли (1810–1881) және Джеймс Браун (шамамен 1802 ?) құрды. Гридли – Блумингтондан шыққан заңгер және банкир, ол кейін Маклин округының ең бай адамы болды; Браун Кентукки штатының Лексингтонында дүниеге келді, ал Иллинойс штатының Лексингтоны оның қала құруға жасаған жалғыз әрекеті болды. Оның құрылуы – бүкіл елді шарлаған үлкен жылжымайтын мүлікке байланысты өркендеудің бір бөлігі. Қала құрылғаннан кейін бірнеше ай ішінде Маклин округында тағы жеті жаңа қала салынды: Конкорд (қазіргі Денверс), Хадсон, Ле Рой, Ливингстон, Литлвилл, Мт. Хоуп және Уилксбороу. 1836 жылғы өркендеу кезінде құрылған басқа қалалар сияқты, және кейінгі көптеген қалалардан өзгеше, Лексингтон орталық қоғамдық алаңға негізделген, көшелері солтүстік-оңтүстік және шығыс-батыс бағыттарында салынған. Лексингтонның жағдайында бастапқы қала 36 блоктан тұрды, әрқайсысында алты жер учаскесі болды. 1836 жылғы қалалардың көпшілігі сияқты, бұл қала да орманды даладан бөліп тұратын сызық бойымен салынды; қаланың оңтүстік-шығыс бұрышы орманның шекарасына жақын болды. Маккиноу өзенінің бойындағы көптеген қалалар сияқты, Лексингтон да өзеннен шалқап жатқан биік жерде салынды.
Қалалық жер учаскелерін сату туралы алғашқы жарнама және сату
Гридли мен Браун алғаш рет 1836 жылғы 30 сәуірде таңғы сағат 10-да қаладағы учаскелерді ашық аукционда сатуға ұсынды. Олар сату туралы баспаға таратылған хабарламаларын оқырмандарға қаланың Спрингфилдтен, Блумингтон арқылы Чикагоға қарайтын басты жол бойында орналасқандығын және олардың жаңа қаласы Маккиноу өзенінен бір шақырым қашықтықта екенін айтумен бастады. Олар Лексингтонның "жасыл, төсеулі даланың шетінде, елдегі ең жақсы ағаштардан тұратын үлкен және таусылмайтын ормандардың жанында орналасқан, бұл қазірдің өзінде жүзеге асырылып жатқан үлкен қоныстануды толық ақтауға жеткілікті" деп жазды. Олар әлеуетті сатып алушыларға жақын жерде екі арақайық және бір тоқыма фабрикасы бар екенін хабарлады. Сонымен қатар, құрылыс жұмыстарының басталғанын қосты. Жақсы кепілдігі барларға он екі айлық мерзімді несие берілді.
Темір жолға дейінгі дәуір
1837 және 1854 жылдар аралығында Лексингтонның өмір сүруі күмәнді болды. 1836 жылы жерді иемденудің үлкен толқыны ұзаққа созылған ұлттық экономикалық дағдарысқа ұласты. Гридли мен Браун уәделеріне сәйкес құрылыс жұмыстарын бастады. Олардың алғашқы құрылысы дүкен ретінде пайдаланылды, бірақ бір жылдың ішінде бизнес жабылып, ғимарат Блумингтонға көшірілді. Алғашқы үйге қысқа ғана уақыт тұрғызылды, бірақ көп ұзамай оны өзен бойымен бірнеше шақырым төменде орналасқан Кларксвилл қаласына көшірді. Спрингфилдтен Чикагоға соққан жолдың қандай бағытпен өтетіні ешкімге белгісіз болды. Кларксвилл Маккиноу өзеніне көпір салып, сол жолды өз қаласына тартуға тырысты, ал Лексингтоннан жоғары орналасқан Плезант Хилл қаласы (1840 жылы құрылған) көлік ағынын өз қаласына аудару үшін бар күшін салды. Округ қаладағы сатылмаған көптеген учаскелерге салық салуды талап етті; 1850 жылдардың басында 300-ден астам Лексингтон учаскесі төленбеген салықтарды өтеу үшін сатылымға қойылды. Қала алаңы мал жаюға пайдаланылды. Дегенмен, кейбіреулері жаңа қаланың болашағына сенуін тоқтатпады. Джейкоб Спаур (1802–1902) дүкен жабылғаннан кейін бір жыл өткен соң Лексингтонға көшіп келді. Ол екі бөліктен тұратын, арасында дәлізбен жалғанған, «қосарланған қабырғалы үй» деп аталатын үй салдырды – бұл, негізінен, бір-біріне қарама-қарсы орналасқан екі бөлек үйден, ортақ шатырмен жабылғандан басқа ештеңе емес еді. Бұл ғимарат тұрғын үй, пошта бөлімі және таверна ретінде қызмет етті. Лексингтон округ орталықтары Понтиак пен Блумингтонның арасында орналасқандықтан, Спаурдың үйі саяхатшылар үшін ыңғайлы тоқтау орны болды: Авраам Линкольн мен Стивен Дуглас жиі қонақ болып тұратын. 1850 жылғы АҚШ халық санағында Спаурдың кәсібі «үй иесі» деп көрсетілген. 1854 жылы Лексингтонда ондай-ақ отбасы бар деген болжам жасалды.
Темір жол Лексингтонға келеді
1854 жылы 4 шілдеде, жақын арада Чикаго және Алтон темір жолы деп аталатын темір жол Лексингтонға жетті. Кенеттен бәрі өзгерді. Томас Кинкейд салған астық қоймасы рельстер арқылы жылжытылып, жолаушылар платформасымен жабдықталып, темір жол станциясы ретінде пайдалануға берілді. Доусон мен МакКарди астық көтеру қондырғысын (элеватор) салды. Үш дін өкілдігімен үш шіркеу салынды. Қала өздік басқаруын құрды; олардың бірінші әрекеті – екі жергілікті виски сатушының барлық қорын сатып алып, бөтелкелердегі ішімдікті Мейн-стрит көшесінің сазды топырағына құйып жіберу болды. Махан ағайындары қала орталығында жел жалпағын (жел тегершігін) тұрғызды. Жаңа қонақ үй салынды. Лексингтон гүлденді. 1865 жылға қарай алғашқы кірпіштен салынған ғимарат пайда болды. 1860 жылы 21 қарашада пойыз Авраам Линкольнді Лексингтонға жеткізді, ол ескі достарымен қоштасып, бірнеше сөз айтты; ал 1865 жылы 2 мамырда, түске дейін, тағы бір пойыз Лексингтон арқылы өтті, оның ішінде Линкольннің денесі болды.
Халық Чикаго және Алтон теміржол компаниясына қарсы
Лексингтон қаласы көп ұзамай Америка заң тарихындағы өзгерістерге әкелетін істің орталығына айналды. Теміржолдар Орта Батысқа қызмет көрсетуді бастағаннан кейін, егер теміржол жүктік тарифтерін бір жақты белгілей алса, жақын маңдағы шаруалардан барлық байлықты тез арада алып қоятыны анық болды. Осының нәтижесінде, Иллинойс штатында 1870 жылы үкіметке теміржол және қойма тарифтерін белгілеуге құқық берген жаңа штат конституциясы қабылданды; осы конституция бөлігінің мәтіні мен құқықтық аргументтерін Блумингтон заңгері Рубен М. Бенджамин (1833–1917) жасады. Істі сынап көру үшін жағдай қажет болды, және Бенджамин Лексингтонды таңдады. Чикаго және Алтон теміржолы Чикагодан Блумингтонға ағаш тасымалдау үшін төрт доллар отыз бес цент ғана алды, бірақ Чикагодан Лексингтонға, одан қысқа қашықтыққа сол көлемдегі ағашты тасымалдау үшін бес доллар сұрады. 1871 жылы Бенджамин теміржолға қарсы сотқа шағымданып берді. Теміржол компаниясы Блумингтонға ағаш тасымалдау үшін арзан баға белгілеуге мәжбүр болғанын, себебі онда Лексингтонға қарағанда бәсекелестік күшті болғанын мәлімдеді. Бұл іс Америка Құрама Штаттарының Жоғарғы Сотына дейін жетті, онда People v. The Chicago and Alton Railroad Company ісі «Гренджер істері» деп аталатын маңызды сот істерінің бір бөлігі болды, бұл атау «Жер иелерінің қауымдастығы» (Granges of the Patrons of Husbandry) тобының тарихи есімінен шыққан, олар тарифтерді реттеуді талап еткен. Бұл істер, кем дегенде бір кезге, үкіметтердің корпорацияларды реттеу құқығын бекітті.
Президент Рузвельт Лексингтонға келеді
Лексингтон тарихындағы барлық оқиғалардың ішінде, ең жақсы есте қалғаны – Президент Теодор Рузвельттің қалаға келген күні болды. 1902 жылдың 15 шілдесіне дейін Чикаго және Алтон теміржолдарының жанында жиырма мың адам жиналған еді. Ұзын трибуна орнатылып, қызыл, ақ және көк түстермен безендірілді. Сан-Хуан төбесінің батыры және басшысы қабылдау комиссиясымен қолдасты, бірақ пойызды қалдырудан бас тартты. Рузвельт пойыздың арт жағындағы бақылау платформасынан қысқа, бірақ құмарлықпен сөйледі. Халық ынтасымен қол соқты. Бұл қалаға президенттің келуінің алғашқы және жалғыз жағдайы еді.
Лексингтон мен 66-жол
Көлік Лексингтонның сәттілігінің кілті болды. Қала Чикаго мен Сент-Луис арасындағы үлкен Pontiac Trail-дің бөлігі болған Чикаго Trail-дегі демалыс орны ретінде пайда болды. Лексингтонның аты 1836 жылы баспасөзде алғаш рет айтылғанда, қаланың Спрингфилд пен Чикаго арасындағы дилижанс жолында орналасқандығы да көрсетілді. Лексингтонның қала ретіндегі сәттілігі кейін Спрингфилд пен Чикаго арасындағы теміржол стансасына айналғанда нығайтылды. XX ғасырда теміржол көлігі баяу төмендеді және оның орнына автомобиль көлігі келді. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Лексингтонға күніне екі пойыз тоқтады, ал 1946 жылы теміржолмен жолаушылар тасымалы тоқтатылды. 1915 жылы бұрынғы дилижанс жолымен салынған асфальт жол, ол Чикаго және Алтон теміржолының теміржол желісімен дерлік параллель жүрді, Лексингтонға жетті. Бұл асфальт жол State Bond Route 4 немесе SBI 4 деп аталды және ол Чикаго мен Сент-Луис арасындағы Pontiac Trail жолын ұстанды. 1926 жылдың қараша айында АҚШ жол жүйесі құрылғаннан кейін штаттық трассалардың жаңа нөмірленуі болды, соның нәтижесінде 4-ші трасса 66-шы трассаға айналды. Келесі 50 жыл бойы Лексингтон осы әйгілі американдық жолдағы танымал аялдама болды. 1955 жылы АҚШ 66-шы трассасы төрт қатарлы кеңейтілді, ол көп бөлігінде солтүстік және оңтүстік бағыттағы қатарлар арасында шөппен бөлінген жартылай бөлінген трасса ретінде салынды. АҚШ 66-шы трассасы 1978 жылға дейін аймаққа қызмет етті, содан кейін 55-ші трасса ашылды, ол ескі трассаға жақын орналасқан және 66-шы трасса сертификаттан шығарылды. Дегенмен, Лексингтон маңында ескі трассаның көп бөлігін әлі де жүріп өтуге болады, себебі оңтүстік бағыттық қатардың 1955 жылғы негізі екі қатарлы округтік жол ретінде сақталған (пайдаланылмаған солтүстік бағыттық қатарлар жанында қалды).
География
2010 жылғы халық санауы бойынша, Лексингтонның жалпы ауданы 1,33 шаршы мильді (3 км²) құрайды, бәрі құрлық.
Демография
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 1912 адам, 760 үй шаруашылығы және 550 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 803 тұрғын үй құрады, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 98,95% ақ нәсілді, 0,10% афроамерикалық, 0,21% жергілікті американдық және 0,73% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,42% құрады. 760 үй шаруашылығының 35,7% құрамында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 58,4% - бірге тұратын жұбайлар, 11,1% - күйеуі жоқ әйелдер, ал 27,6% - отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 24,6% жеке адамдардан тұрады, ал 10,3% - 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдардан. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,52 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адам. Қала тұрғындарының жас бойынша бөлінуі: 18 жасқа дейінгілер – 26,9%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,5%, 25-44 жас аралығындағылар – 29,0%, 45-64 жас аралығындағылар – 24,3%, 65 жастан асқандар – 12,3%. Орташа жас – 37 жас. Әр 100 әйелге 96,3 еркек шақ келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 92,0 еркек шақ келеді. Үй шаруашылығының орташа табысы 46 146 доллар, ал отбасының орташа табысы 54 336 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 40 031 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 24 917 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 898 доллар. Отбасылардың 3,1% және халықтың 4,4% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 6,6% және 65 жастан асқандардың 5,1% осы санатқа жатады. Лексингтон қаласы 1836 жылдың 4 қаңтарында Асахель Гридли және Джеймс Браунның жобасы бойынша салынды.