Кіріспе

Аледо – АҚШ-тың Иллинойс штатындағы Мерсер округінде орналасқан қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 3 633 адамды құрайды.

Тарих

Аледо 1850-ші жылдары темір жол сол жерге дейін жеткен кезде құрылды. Алғашқыда ол Эрнандо де Сотоның құрметіне "ДеСото" деп аталды, бірақ Джексон округінде сол аттас ауыл табылғаннан кейін атауы өзгертілді. 1850-ші жылдары даму басталды, ал ең көне сақталған ғимараттар келесі онжылдықта салынған. Аледодағы пошта бөлімі 1856 жылдың 24 қыркүйегінен бері жұмыс істеп келеді. 1857 жылы округ орталығы бүкіл округ бойынша өткен референдум нәтижесінде Миллерсбургтен Аледоға көшірілді. Аледо 1863 жылдың 15 тамызында қала болып құрылды. 1950-ші жылдары АҚШ-тағы алғашқы Tastee Freez дәмханасы қала орталығында салынды. Аледо қалалық тарихи ауданы 2016 жылы құрылды, онда қала орталығында 75 тарихи ғимарат бар.

География

Аледо Мерсер округінің орталығында (41.200172, 90.749956) орналасқан. 17-ші Иллинойс тас жолы қала орталығы арқылы Үшінші көшемен өтеді, шығысқа қарай 8 миль (13 км) Виолаға, ал батысқа қарай 14 миль (23 км) Миссисипи өзені жағасындағы Нью-Бостонға дейін жетеді. 94-ші Иллинойс тас жолы IL 17 тас жолымен Оңтүстік-Шығыс Үшінші көше бойымен жүріп, қала орталығында Оңтүстік Колледж даңғылына бұрылады. IL 94 оңтүстік-батысқа қарай 29 миль (47 км) Биггсвиллге және солтүстік-шығысқа қарай 22 миль (35 км) Квад-Ситидің оңтүстік жаққа орналасқан 67-ші АҚШ тас жолына дейін барады. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, Аледоның жалпы ауданы 6 шаршы километрді құрайды, оның 0,012 шаршы километр немесе 0,51% -ы судан тұрады.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 3 640 адам, 1 568 үй шаруашылығы және 947 отбасы тұрды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 98,5% (3 586) – ақ нәсілді, 0,6% (22) – афроамерикалық, 0,0% (1) – американдық үндістер, 0,3% (12) – азиялық, 0,1% (4) – басқа нәсілді және 0,4% (15) – екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латиноамерикандықтар халықтың 1,2% (45) құрады. 1 568 үй шаруашылығының 24,5% 18 жасқа дейінгі балалары бар, 49,0% – бірге тұратын жұбайлар, 3,6% – әйелі жоқ ер адамдар, 7,8% – күйеуі жоқ әйелдер және 39,6% – отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 35,7% жеке тұлғалардан тұрады, ал 20,2% 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,20 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,84 адамды құрады. Еркектер халықтың 47,5% (1 728) құрайды, ал әйелдер – 52,5% (1 912). Халықтың 6,3% (229) 5 жасқа дейін, 17,1% (622) 5-19 жас аралығында, 10,3% (374) 20-29 жас аралығында, 10,2% (368) 30-39 жас аралығында, 12,5% (453) 40-49 жас аралығында, 12,9% (472) 50-59 жас аралығында, 12,1% (441) 60-69 жас аралығында, 8,2% (296) 70-79 жас аралығында және 10,6% (385) 80 жас және одан жоғары жастағы адамдарды құрайды. Орташа жас 45,8 жас. 2009-2013 жылдар аралығындағы Америкалық қоғамдық сауалнамасы бойынша 2013 жылы үй шаруашылығының орташа табысы 39 424 доллар, ал отбасының орташа табысы 56 546 доллар болды. Жыл бойы толық жұмыспен қамтылған ерлердің орташа табысы 44 435 доллар, ал әйелдердің – 30 357 долларға бағаланды. Адам басына шаққандағы табыс 21 373 долларды құрады. Отбасылардың шамамен 15,0% және халықтың 18,4% кедейлік шегінен төмен өмір сүрді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 22,1% және 65 жастан асқандардың 11,7% кірді. Америкалық қоғамдық сауалнамасының мәліметінше, 2013 жылы 16 жастан асқан 1 740 азамат жұмыс істеді. Олардың 33,7% білім беру, денсаулық сақтау немесе әлеуметтік қызметтер саласында, 14,3% – өндірісте, 10,0% – құрылыста, 8,4% – бөлшек саудада, 6,8% – кәсіби, ғылыми, басқару, әкімшілік немесе қалдықтарды басқару қызметтерінде, 6,1% – қаржы, сақтандыру, жылжымайтын мүлік, жалға беру және лизингте, 4,8% – өнер, ойын-сауық, демалыс, қонақ үй немесе тамақ қызметтерінде, ал қалған 15,9% – ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы, балық аулау және аң аулау, тау-кен өндіру, көтерме сауда, көлік және қойма шаруашылығы, коммуналдық қызметтер, ақпарат, мемлекеттік басқару және басқа да қызметтер сияқты басқа салаларда жұмыс істеді.

Білім

Аледода Уильям және Вашти колледжі (1908–1917) орналасқан. Кампус/ғимараттар 1924 жылдан 1973 жылға дейін Рузвельт әскери академиясы сатып алып, пайдаланған. Әкімшілік ғимарат бұзылып, оның орнына көмекші тұрғын үй салынды. Қалған екі ғимарат (Нилс Холл және Норт Холл) қолданылмайды. Уильям және Вашти колледжі 1910 жылдан 1917 жылға дейін Иллинойс аймақтық университеттер лигасының мүшесі болды. Бұрынғы орта мектеп талисманы – «Аледо жасыл айдаһарлары». Мектеп түстері – орман жасылы және ақ. 2006 жылғы түлектердің саны 71 оқушыны құрады, бұл шамамен орташа сынып мөлшері. Мерсер округі орта мектебі ғылым, математика, әдебиет, әлеуметтік пәндер және өнер салаларында әртүрлі оқу бағдарламаларын ұсынады. Мектепте концерттік оркестр, джаз оркестрі, марш оркестрі, концерттік хор және свинг хоры бар. Сондай-ақ, мектеп волейбол, футбол, ерлер және әйелдер гольфі, ерлер және әйелдер баскетболы, күрес, жеңіл атлетика, софтбол, бейсбол және кросс-кантри сияқты түрлі спорт түрлерін ұсынады. Оқушылар мектептен тыс іс-шараларға қатыса алады, мысалы: интеллектуалды сайыс, футбол, баскетбол, помпандар, жанкүйерлер, тулар, мажореттер және мюзиклдер. 1915 жылдан 2009 жылға дейін Аледо орта мектебі ұлдар футболында бақ сынасты. Турнир 1974 жылы басталғаннан бері олар 17 рет штаттағы турнирге қатысты. 1998 жылдан 2006 жылға дейін Аледо орта мектебі IHSA ұлдар футбол чемпионатының бес финалына жетті. Осы бес турнирдің үшеуінде мектеп жеңіске жетті. Аледо мектеп округі №201 және Вестмер мектеп округі №203 2009–2010 оқу жылынан бастап біріктірілді. Біріктіруге екі мектеп кеңесі де дауыс берді және ол 2008 жылғы сайлау бюллетенінде болды. Бұл шара дауыс берушілердің 76% қолдауымен қабылданды. Жаңа біріктірілген округ – Мерсер округі №404, ал 2009 жылдың басында көпшілік дауыспен қабылданған жаңа талисман – Мерсер округінің Алтын бүркіттері. Мектеп түстері теңіз көгіне және вегас алтынына өзгертілді. 2010 жылғы түлектердің саны 120-дан асты, бұл әдеттегіден жоғары көрсеткіш.

Мәдениет және БАҚ

Аледо қаласында жыл сайын екі фестиваль өтеді: ревень фестивалі және антик күндер. Қала орталығында әр маусым айында ұйымдастырылатын ревень фестивалі ревеньге қатысты түрлі шараларды ұсынады – ревень пирогын сатудан бастап, ревень тұқымын тегін таратуға дейін. Фестиваль сонымен қатар түрлі қолөнер бұйымдарын, ойын-сауықтарды және музыканы ұсынады; ол 1991 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келеді. Аледо қаласының антик күндер фестивалі де жыл сайын қыркүйек айында өтеді, оған қалалық тамақ фестивалі, жергілікті тұрғындар мен жоғары мектептің музыка бөлімдерінің музыкасы, сондай-ақ аймақтың қалалары арасындағы спорт жарыстары кіреді. Аледоның WRMJ FM радиостанциясы бар. WRMJ станциясы кантри музыкасын, тікелей спорт жаңалығын, жергілікті жаңалықтарды және жергілікті бағдарламаларды эфирге береді. Ол 102,3 МГц жиілігінде, Аледо қаласының батысындағы мұнарадан хабар таратады. Радиостанция Мерсер округінің көп бөлігін қамтиды және 1979 жылы құрылған. Мерсер округінің апталық газеті – The Times Record, Аледода орналасқан және оның иесі Gannett компаниясы. 2014 жылы жергілікті тұрғын сатып алғаннан кейін, радио әуесқойларына арналған National Communications Magazine журналы Огайо штатынан Аледоға көшіп келді.