Кіріспе

Норвегиялық футбол лигасы – қазіргі норвегиялық екінші деңгейдегі футбол лигасы. Норвегияның бірінші дивизионы, сондай-ақ 1. divisjon (første divisjon) және OBOS ligaen деп аталады, норвегиялық футбол лигасы жүйесінің екінші деңгейі болып табылады. Әр жыл сайын 1. дивизиондағы үздік нәтиже көрсеткен командалар Eliteserien-ге көтеріледі, ал соңғы орындардағы командалар 2. дивизионға түседі. 1. дивизион бұрын 2. дивизион (1963–1990) деп аталған, ал 1961–62 маусымынан кейін таратылғаннан кейін аймақтық лига Landsdelsserien (1951–1962) орнына келді. Landsdelsserien-нен бұрын екінші деңгей 1. divisjon (1948–1951) деп аталды. Формальды түрде бұл жартылай кәсіби лига еді. Бұл деңгей көп рет қайта құрылды және қазіргі уақытта 16 командадан тұрады.

Тарих

1963 және 1990 жылдар аралығында Норвегия футболының екінші деңгейі 2. divisjon деп аталды. 1990 жылы жоғары лиганың қайта құрылуына байланысты 1991 жылы ол бастапқы атауына – 1. divisjon – қайта аталды. 1. divisjon осы уақыттан бері осы деңгейдің атауы болып келеді, тек лиганың демеушісімен байланысты атауы болған кездерді қоспағанда. 2005 және 2013 жылдар аралығында бұл деңгей Adeccoligaen деп, ал 2015 жылдан 2020 жылға дейін лиганың ресми атауы OBOS ligaen болды.

Алдыңғы

1997 жылғы маусымда 1. divisjon бұрынғы әрқайсысы 12 командадан тұратын екі дивизионның орнына 14 командадан тұратын бір дивизионға тоғыстырылды. 2001 жылғы маусымда 1. divisjon 14 командадан 16 командаға дейін ұлғайтылды. 2000 жылғы маусымда тек екі команда ғана дивизион сатысы төменге түсті. 2009 жылы Eliteserien құрамындағы командалардың саны 14-тен 16-ға дейін артты. Осыған байланысты, тек бір команда 1. divisjon-ға жіберілді, ал үш команда Tippeligaen-ге көтерілді.

Ағымдағы

2012 жылдан бері 3-тен 6-шы орынға дейінгі төрт команда жоғары дивизионға өту үшін плей-оффқа қатысады. 2017 жылғы маусымда құлдырау форматы өзгертілді. Бұрынғы форматта төрт команда құлдыраса, жаңа форматта екі команда құлдырайды және бір команда құлдырау плей-оффында ойнайды. Лигада 16 команда өзара жарысады. Маусым барысында әр команда басқа командалармен екі рет – өз алаңында және қарсылас алаңында ойнайды, нәтижесінде әр команда 30 ойын, ал маусымда барлығы 240 ойын өткізіледі. Маусым сәуір айында басталып, қараша айының басына дейін жалғасады. Алғашқы екі команда Eliteserien-ге көтеріледі, ал үшіншіден алтыншы орынға дейінгі командалар жоғары дивизионға өту үшін плей-оффта өзара жарысады. Eliteserien-де 14-орында тұрған командамен екі ойындық кездесу өткізіледі. Соңғы екі команда 2. дивизионға, яғни PostNord лигасына құлдырайды, ал 14-орында тұрған команда 2. дивизионда екінші орын алған екі команданың жеңімпазымен екі ойындық плей-офф өткізеді.

Конкурс форматының өзгеруі

ТоптанТопқа(Топтар)КомандаларОйын апталарыМаусым басталуыМаусым аяқталуТікелей көтерілген (Тікелей көтерілген командалар)Көтерілу плей-офф орындары1948–491950–511183–8410–14КүзКөктемжоқ111951–521960–6175412–14251961–625518–211963197121614КөктемКүз2жоқ197219752 + 2 аудан35–3610–14319762 + 1 аудан2814–181977197830181979199322422219944жоқ1995199622199720001142612001200716302008320092010232011жоқ2012Қазірге дейін4

Демеушілік

2015 жылғы маусымға дейін OBOS тұрғын үй кооперативімен алты жылдық келісімге қол қойылды. 2015-2020 жылдар аралығында 1. divisjon OBOS ligaen деп аталады. КезеңСпонсорАты1948–1951Спонсор жоқ 1. divisjon1951–1962 Landsdelsserien1963–1990 2. divisjon1991–2004 1. divisjon2005–2013 Adecco Adeccoligaen2014 Спонсор жоқ 1. divisjon2015– OBOS OBOS ligaen

1. divisjon-ның бірнеше ресми серіктесі мен жеткізушісі бар. Лиганың ресми доп жеткізушісі – Umbro, ол 2020 жылдың 20 ақпанында OBOS ligaen үшін ресми доптарды жеткізу бойынша алғашқы келісімге қол қойды. Екі жылдық келісім 2020 жылғы маусымның басталысынан күшіне енді.

Статистика

1963 жылдан 1990 жылға дейін норвегиялық футболдың екінші лигасы 2. дивизион деп аталды. 1996 жылға дейін 1. дивизион командалары екі топқа бөлінді. Бұл статистика 1997 жылы бірінші дивизионның бірінші маусымынан бастап жеңімпаздар, күміс жүлдегерлер, плей-оффқа іліккен командалар, ең көп гол соққан ойыншы және лиганың орташа көрермендер санын көрсетеді. Қосымша плей-оффты жеңіп, Eliteserien-ге жолдама алған командалар ерекшеленеді. Маусым Жеңімпаз Күміс жүлдегер Плей-оффқа іліккендер Ең көп гол соққан ойыншы Орташа қатысу (көрермендер саны) 2023FredrikstadKFUM OsloKristiansund, Kongsvinger, Start, Bryne16 – Benjamin Stokke (Kristiansund) 1 8512022BrannStabækStart, KFUM Oslo, Sandnes Ulf және Kongsvinger16 – Bård Finne (Brann) және Gift Orban (Stabæk) 2 0572021HamKamAalesundJerv, Fredrikstad, KFUM Oslo және Sogndal24 – Oscar Aga (Grorud) 9172020TromsøLillestrømSogndal, Ranheim, Åsane және Raufoss19 – Henrik Udahl (Åsane) 2132019AalesundSandefjordStart, KFUM Oslo, Kongsvinger және Sogndal19 – Pontus Engblom (Sandefjord) 1 4342018VikingMjøndalenAalesund, Sogndal, Ullensaker/Kisa және Nest Sotra21 – Tommy Høiland (Viking) 1 7112017Bodø/GlimtStartMjøndalen, Ranheim, Sandnes Ulf және Ullensaker/Kisa28 – Kristian Fardal Opseth (Bodø/Glimt) 1 4222016KristiansundSandefjordJerv, Sandnes Ulf, Kongsvinger және Mjøndalen26 – Pontus Engblom (Sandnes Ulf) 1 4952015SogndalBrannKristiansund, Hødd, Jerv және Ranheim17 – Pontus Engblom (Sandnes Ulf) және Robert Stene (Ranheim) 1 9982014SandefjordTromsøMjøndalen, Kristiansund, Bærum және Fredrikstad19 – Pål Alexander Kirkevold (Sandefjord) 1 3762013Bodø/GlimtStabækHødd, Ranheim, Hamarkameratene және Mjøndalen18 – Jo Sondre Aas (Ranheim) 1 4532012StartSarpsborg 08Sandefjord, Mjøndalen, Bodø/Glimt және Ullensaker/Kisa20 – Martin Wiig (Sarpsborg 08) 1 3302011Hønefoss BKSandnes Ulf Маусым алдында NFF плей-оффты алып тастады18 – Vegard Braaten (Alta) 1 1862010SogndalSarpsborg 08Fredrikstad, Løv Ham және Ranheim17 – Marius Helle (Bryne) 1 5442009HaugesundHønefossKongsvinger, Sogndal және Sarpsborg 0824 – Thomas Sørum (Haugesund) 1 2712008Odd GrenlandSandefjord (2-орын) және Start (3-орын)Sogndal22 – Péter Kóvacs (Odd Grenland) 1 9842007MoldeHamarkamerateneBodø/Glimt23 – Kenneth Kvalheim (Notodden) 1 7262006StrømsgodsetAalesundBryne19 – Mattias Andersson (Strømsgodset) 1 9812005StabækSandefjordMoss27 – Daniel Nannskog (Stabæk) 1 3882004StartAalesundKongsvinger18 – Paul Oyuga (Bryne) 1 6962003HamarkamerateneFredrikstadSandefjord19 – Markus Ringberg (Fredrikstad) 1 6562002TromsøAalesundSandefjord18 – Morten Gamst Pedersen (Tromsø) 1 1742001VålerengaStartHamarkameratene18 – Bala Garba (Haugesund) және Marino Rahmberg (Raufoss) 1 4902000LynStrømsgodsetSogndal25 – Jostein Flo (Strømsgodset) 7751999HaugesundBryneStart17 – Anders Blomquist (Haugesund) 1 0331998Odd GrenlandSkeidKjelsås18 – Caleb Francis (Bryne) 7411997VålerengaMossEik Tønsberg16 – Espen Musæus (Vålerenga) 1 169