Кіріспе

Крузервейт – кәсіби күресте қолданылатын салмақ санаты. Крузервейт – салмақ санаты, сонымен қатар қарқынды, әуедегі трюктарға негіделген стильдегі күрескерлерді сипаттау үшін қолданылатын термин. Бұл термин алғаш рет 1996 жылы АҚШ-та World Championship Wrestling (WCW) компаниясымен қолданысқа енді. Осыған дейін "Жылдам ауыр салмақ" және "Кіші ауыр салмақ" терминдері жиі қолданылып келді. "Кіші ауыр салмақ" термині Жапонияда бүгінгі күнге дейін қолданылады, онда жеңіл салмақтағы күрескерлердің көптеген титулдары "Кіші ауыр салмақ титулы" деп аталады. Ең танымал титулдардың қатарында New Japan Pro Wrestling ұйымының IWGP Junior Heavyweight Championship, Pro Wrestling Noah ұйымының GHC Junior Heavyweight Championship және All Japan Pro Wrestling ұйымының World Junior Heavyweight Championship титулдары бар. World Championship Wrestling (WCW) және жапондық промоутерлер қолданатын салмақ шегі – "225 фунтқа дейін" (102 кг), ал WWE қазіргі таңда 205 фунт (93 кг) салмақ шегін қолданады. Кәсіби күрестің жоспарланған сипаты және күрескерлердің көрсетілетін салмағын өзгерту мүмкіндігіне байланысты, салмақ санаты кәсіби бокс және аралас жекпе-жек спортындағыдай қатаң түрде сақталмайды. New Japan және Noah ұйымдарында да кіші ауыр салмақтағы командалар үшін жасөспірімдер арасындағы командалық титулдар бар. WCW компаниясы осындай форматты өз титулымен сынап көрді, бірақ компания Дүниежүзілік күрес федерациясы (WWF) сатып алғанға дейін үлкермеді. 2016 жылы WWE Cruiserweight Championship титулын 205 фунт салмақ шегімен қайта іске қосты және крузервейттерге арналған 205 Live атты апталық телешоуды ұсынды. Крузервейт дивизиондары мен чемпионаттары Жапония мен Мексикадағы күрес промоутерлерінде АҚШ-қа қарағанда әлдеқайда маңыздырақ. АҚШ-та жылдар бойы крузервейт/кіші ауыр салмақ титулдары мен дивизиондарын ұйымдастырған түрлі күрес компаниялары болғанмен, олардың мәртебесі ауыр салмақтағы әлем чемпиондарымен салыстырғанда төмен болды.

Күршіктер

Крузерлік салмақтағы күресшілер, әдетте, ауыр салмақтағыларға қарағанда, бойлары төмен және бұлшық еттері аз дамыған, бұл оларға биіктеп секіріп күресу стиліне қолайлы. Крузерлік салмақтағылардың көптеген өкілдері басқа күрес стилінде де шеберлік танытады, алайда, крузерлік салмақтар көбінесе жоғары арқаннан орындалатын әрекеттермен және жылдамдық, ептілік, тепе-теңдік және инерция талап ететін қимылдармен байланысты. Крузерлік күрес көбінесе луча либремен байланысты, онда ұқсас әрекеттер мен матч қарқыны қолданылады, бірақ Мексикада басқа салмақ классы жүйесі қолданылады және «крузерлік» (испан тілінде *crucero*) термині, көбінесе, жеңіл ауыр салмақ (*peso semicompleto* испан тілінде) терминінің пайдасына сирек қолданылады. Крузерлік салмақтағы күресшілер әдетте орташа бойлы және салмақты адамдар болады. Крузерлік салмақтағылардың жиі орындайтын биік әрекеттері көзге әсерлі болғанымен, түрлі деңгейдегі қауіпті білдіреді. Крузерлік салмақтағы жекпе-жектер мұндай әрекеттермен ғана шектелмейді, күресшілердің жоғары жылдамдығы мен ептілігінің арқасында ауыр салмақтағы дивизиондарға қарағанда техникалық күрес элементтері жиі кездеседі. Егер матчта әрекеттер арасында ауысу болмаса, ондай матч «спотфест» деп аталады. «Спотфест» ауыр салмақтағы күресшілердің де қатысуымен өткенімен, бұл термин көбінесе крузерлік салмақтағыларға қатысты қолданылады, себебі олардың қарқынды айырбастарындағы әрекеттер ауыр салмақтағы матчтардағы күш көрсету мен ұстау сияқты стратегиялық ойынға қолайлы келмейді. Кейбір жанкүйерлер мен күресшілер «спотмонки» терминін, негізінен биік әрекеттерден тұратын күресшілерді сипаттау үшін қолданады. АҚШ-та бұл термин көбінесе сөгіс ретінде қолданылады, күресшілердің харизмасының, жеке басының және психологияны түсіну деңгейінің жеткіліксіздігінен жанкүйерлерден реакция алу үшін қауіпті әрекеттерге жүгінуге мәжбүр екенін көрсетеді. Крузерлік салмақтағылар арасында өткізілетін чемпионаттарды крузерлік салмақтан жоғары салмақтағы күресшілер ұта алмайды, бірақ крузерлік салмақтағылар ауыр салмақтағы чемпионаттарда бәсекелесуге құқылы (мысалы, Рей Мистерио Wrestlemania 22-де 200 фунттан аспайтын салмағына қарамастан, ауыр салмақтағы әлем чемпионатында жеңіске жеткен).

Дүниежүзілік күрестегі чемпионат

1996 жылдың көктемінде WCW өзінің "Жеңіл салмақ дивизионын" ұсынды, бұл құралымның бөлек сегменті, ірі салмақтағы күрескерлерден визуалды және стиль жағынан күрт өзгеше, кіші, жылдам және епті күрескерлерді біріктірді. Салмақ категориялары күрес әлемінде немесе тіпті WCW-де жаңалық емес болғанымен, WCW Жеңіл салмақ дивизионы әртүрлі елдерден және күрес мектептерінен келген күрескерлерді біріктіріп, ерекше және танымал имидж жасады, әсіресе мексикалық "Лучадорес" – Рей Мистерио-младший, Психоз және Хувентуд Геррера, сондай-ақ жапондық "Супер Джуниорлары" – Último Dragón сияқтылар. Крис Джерихо, Эдди Герреро, Дин Маленко және Крис Бенуа сияқты Солтүстік Америкалық күрескерлер де карьераларының бастапқы кезеңінде Мексика мен Жапонияға барып, жергілікті стильдерді үйреніп, осы дивизионда өркендеді. 2008 жылы Рей Мистерио осы пікірін айтты:

Дүниежүзілік күрес ойын-сауығы

1965 жылы WWWF Junior Heavyweight Championship чемпионаты құрылды. Бастапқыда бұл атақ 1965 жылдың қыркүйегінен 1972 жылға дейін қолданылды. Осы кезеңде Джонни Де Фацио төрт рет жеңіске жетті және ол 1972 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін титул бос қалды. 1978 жылдың қаңтарында бірінші жаңа чемпион – Карлос Хосе Эстрада болды. Осы уақытқа дейін компания өзін World Wrestling Federation деп атады және New Japan Pro Wrestling компаниясымен өзара іскерлік келісімге келді. Эстрада бос титулды жеңгеннен үш күн өткен соң, оны Тацуми Фудзинами жеңді. Содан кейін бұл титулды негізінен New Japan қолданды, ал WWF иелігін сақтап қалды. Титул 1985 жылдың 31 қазанында соңғы рет бос қалды және зейнеткерлікке шықты, себебі New Japan мен WWF арасындағы жұмыс қарым-қатынасы аяқталды. 1981 жылдың басында компания WWF Light Heavyweight Championship чемпионатын құрды, бірақ WWF Junior Heavyweight Championship чемпионаттарынан айырмашылығы, Light Heavyweight Championship негізінен Мексикада қолданылды, себебі Мексиканың Universal Wrestling Association компаниясымен жұмыс келісімі болды. New Japan Pro Wrestling де бұл чемпионатты мойындады және титул New Japan мен UWA арасындағы бірнеше өзара іскерлік көрсетілімдердің бір бөлігі болды. WWF-тің UWA компаниясымен жұмыс келісімі 1995 жылы аяқталды және 1997 жылы титул WWF-ке қайтарылды. WWF бұрынғы чемпиондардың ешқайсысының жеңісін мойындамады, компания 1997 жылы титул құрылған деп мәлімдеген ревизионистік тарих тактикасын қабылдады. Титул 1997 жылдың 7 желтоқсанынан бастап 2001 жылдың соңында зейнеткерлікке шыққанға дейін қолданыста болды. 2001 жылы World Wrestling Federation WCW компаниясының интеллектуалдық меншігін сатып алғаннан кейін, WWF Light Heavyweight Championship чемпионаты WCW Cruiserweight Championship пайдасына тоқтатылды және титул WWF Cruiserweight Championship деп қайта аталды; алайда, титул ақырында зейнеткерлікке шығарылды, ал Хорнсвогл өзінің қауіпсіздігі үшін титулдан айырылғанға дейін соңғы чемпион болды. Бұрынғы чемпионаттардың ешқайсысы компанияда ерекше танымал болған жоқ; алайда, жылдар бойы жеңіл салмақтағы күрескерлердің негізгі оқиға жұлдыздары болу идеясы WWE-де көбірек қабылданады, себебі соңғы 15 жылдағы көптеген таланттар крейсерлік салмақ санатына жатады. Нәтижесінде, WWE-нің құрамының едәуір бөлігі 220 фунттан сәл аз немесе сәл көп салмақта. Көптеген жеңіл салмақтағы күрескерлер WWE-де негізгі оқиға мәртебесіне ие болды және жылдар бойы бірнеше ауыр салмақтағы әлем чемпионатын жеңді. Мысалы, WWE-нің бұрынғы ауыр салмақ чемпионы Дэниел Брайанның салмағы 210 фунт. Негізгі жарыстарда және ауыр салмақтағы әлем чемпиондары ретінде танымал болған басқа жеңіл салмақтағы күрескерлерге Шон Майклс, Крис Джеррихо, Долф Зигглер, Кристиан, Рей Мистерио, Курт Энгл, Джефф Харди, Эдди Герреро, Крис Бенуа, CM Punk, Сет Роллинс, Финн Балор, A. J. Styles және Kofi Kingston жатады. 2016 жылы WWE Cruiserweight Classic турнирін өткізіп, cruiserweight дивизионын қайта іске қосуды бастады – бұл 32 қатысушыдан тұратын турнир, олардың барлығы крейсерлік салмақтағы лимиттен төмен салмақтағы деп жарияланды. Cruiserweight Classic турнирін жаңа WWE Cruiserweight Championship чемпионы болған T. J. Perkins жеңді. Жаңа чемпионат бастапқыда Raw брендінің бөлігі болды және 2007 жылы зейнеткерлікке шыққан Cruiserweight Championship сияқты тарихымен бөліспейді. 2016 жылдың қарашасында WWE Network 205 Live деп аталатын жаңа апталық бағдарламаны ұсынды, онда тек крейсерлік салмақтағы орындаушылар қатысты. Чемпионат 2018 жылға дейін Raw және 205 Live бағдарламаларында қорғалды, содан кейін жаңадан құрылған 205 Live брендіне ғана берілді. 2019 жылдың соңында WWE 205 Live бағдарламасын NXT брендімен біріктіре бастады және чемпионатты NXT Cruiserweight Championship деп қайта атады, сондай-ақ NXT крейсерлік салмақтағы күрескерлеріне 205 Live бағдарламасында және керісінше пайда болуға мүмкіндік берді. 2022 жылдың қаңтарында Жаңа жылды қарсы алу кезінде NXT қайтадан даму бренді ретінде қайта құрылды, NXT Cruiserweight Championship чемпионаты NXT North American Championship чемпионатымен біріктірілді және зейнеткерлікке шықты.

ТНА/Тәуекел күрес

2002 жылы TNA "X Division" – ашық салмақ дәрежесін және дәстүрлі күрес стильдерінің, крейсерлік салмақтағы жылдам, жоғары секірісті әрекеттермен байланысын дамытуға бағытталған чемпионатты құрды. Дегенмен, X дивизионының чемпиондарының көп бөлігі жоғары секірісті күрескерлер болды, Курт Энгл, Самоа Джо, Аббисс және Лэшли осы ережеден ерекше жағдайлар саналды. 2011 жылдың тамызында дивизионға салмақ шегі қойылды, ал 2012 жылдың 10 маусымында бұл шектеу алынып, дивизион қайтадан ашық салмақ дәрежесіне дейін жеткізілді, содан кейін Самоа Джоға Саммиверсариде белбеу үшін күресуге рұқсат берілді. 2013 жылы салмақ шегі қайтадан енгізілді, бірақ жанкүйерлер жаңа ережелерге қарсы болғандықтан сол жылдың тамызында ол қайтадан жойылды. Ұлттық Күрес Одағымен (NWA) алғашқы байланысының арқасында көптеген NWA аймақтары өздерінің X дивизионы чемпионаттарын санкциялай бастады, ал кейбір аймақтарда бұл жаңа дивизион қазіргі крейсерлік жарыстардың орнын толық басты.

Үлкен чемпионаттар

Келесі тізімде крейсерлік салмақтағы чемпиондыққа балама барлық атақтардың тізімі келтірілген. Атаулар әртүрлі болуы мүмкін, бірақ крейсерлік, жеңіл, орта, орташа, ұшқыр, жартылай жеңіл, қауырсын, кіші ауыр салмақ немесе X дивизиясы сияқты сөздер кездесуі мүмкін. Маңыздысы, бокс және әуесқой күресінде бұл салмақ категориялары бөлек қарастырылса, кәсіби күресте олардың орны ауысып қолданылуы мүмкін.