Кіріспе

"Мұғалім және кедей" – американдық "Симпсондар" анимациялық телесериалының тоғызыншы маусымының екінші, жалпы алғанда 180-шы бөлімі. Ол алғаш рет АҚШ-тағы Fox телеарнасында 1997 жылдың 28 қыркүйегінде көрсетілді. Эпизодта Сеймур Скиннер Спрингфилд бастауыш мектебінің директоры ретіндегі қырыз жылдығын тойлауға кіріседі, сол кезде Скиннер оның кімлігін өзгертіп алғанын мәлімдеген адам келеді. Директор Скиннер оның нағыз аты Армин Тамзариан екенін және армиядағы досы, нағыз Сеймур Скиннер Вьетнам соғысында қаза болды деп ойлағанын мойындайды. Армин Спрингфилдтен кетеді, бірақ кейін директор болып қайта оралуға көндіріледі. "Мұғалім және кедей" эпизодын Кен Килер жазды, режиссері – Стивен Дин Мур. Нағыз Сеймур Скиннер рөлінде Мартин Шин түсті. Бұл эпизод сегізінші маусымда түсірілгенімен, тоғызыншы маусымға ауыстырылды. Алғашқы көрсетілімінен бері бұл эпизод телесериалдың ең даулы эпизодтарының бірі саналады. Көптеген жанкүйерлер мен сыншылар бірінші эпизодтан бері қайта-қайта пайда болатын, көптеген өзгерістерден өткен директор Скиннердің жалған екендігі туралы ақпаратқа жағымсыз реакция білдірді. Эпизодты сериал авторы Мэтт Грёнинг және Скиннердің дауыстық актері Гарри Ширер де сынға алды. Көптеген адамдар оны шоудың "Алтын ғасырының" аяқталуы деп санайды.

Сюжет

Мектеп директорының 20 жылдығы қарсаңында (осы эпизод 1997 жылы көрсетілген, демек Скиннер 1977 жылы директор болып тағайындалған), Сеймур Скиннерді анасы Спрингфилд бастауыш мектебіне күтпеген тойға шақырады. Той жақсы өтіп жатыр, бірақ күтпеген жерден келген бір адам өзін нағыз Сеймур Скиннер деп таныстырады. Директор Скиннер өзінің жалған екенін мойындайды және оның нағыз аты Армин Тамзариан екенін айтады. Армин Сеймур Скиннердің кімдігін ұрлауға соққан оқиғаларды баяндайды. Армин бұрын Капитал-Ситиде қиын жағдайдағы жас жігіт болған, еңбексіз қылмыстар үшін түрмеге түсуден қашу үшін әскерге шақырылған (бірақ ол құрбандарынан кешірім сұрауға да болатын). Әскерде ол нағыз сержант Сеймур Скиннермен танысып, дос болады. Скиннер оның наставнигіне айналып, өміріне мән беруге көмектеседі. Сеймур Арминге соғыстан кейін Спрингфилдтегі бастауыш мектеп директоры болу арманы бар екенін айтады. Кейін Сеймур жоғалып, қаза тапқан деп есептеледі. Армин Сеймурдың қазасы туралы хабарды анасы Агнеске жеткізеді. Бірақ Агнес оны ұлы деп қате түсінеді, ал Армин сол хабарды жеткізе алмайды. Оның орнына Агнес оны Сеймур деп атауына рұқсат береді және Сеймурдың өмірін жалғастырады. Ал нағыз Сеймур Скиннер бес жыл тұтқын лагерінде болады, содан кейін екі он жыл бойы (Ухань, Қытайда) ауыр еңбекпен айналысады, Біріккен Ұлттар Ұйымы оны жапқанға дейін. Осы жағдайдан кейін Спрингфилд халқы Арминге күмәнмен қарай бастайды, ол енді Спрингфилдте өзіне орын жоқ деп шешіп, Капитал-Ситиге кетеді және Эдна Крабаппелмен ажырасады. Бұрынғы өміріне оралып, көшедегі бұзақы болуды жоспарлаған Армин, Скиннер болған кездегі әдеттерін сақтап алады. Нағыз Скиннерге арманын орындауға және мектеп директоры болуға мүмкіндік беріледі. Ол жұмысқа кіріседі, бірақ қала тұрғындары оны жақсы көретінін түсініп, өзін оқшауланған сезінеді. Нағыз Скиннер Арминнің ескі хоббилерін қабылдамай, үйден алыс, тәуелсіз өмір сүретінін көрген Агнес Арминге ұлы ретінде сағыныш сезінеді. Симпсон отбасы Эдна мен Агнеспен (сондай-ақ бабасы мен Джаспермен) бірге Арминнің пәтеріне барып, оны Капитал-Ситиде іздейді. Агнес Арминге үйге оралуын бұйырып, оның нағыз Скиннерге қарағанда оған жақын ұл екенін айтады. Гомер мэр Квимбиді және барлық тұрғындарды Арминге директор Скиннер ретіндегі кімдігін қайтаруға көндіреді. Нағыз Скиннер бұған наразы болып, Спрингфилд халқы Арминге одан артық көретіні үшін жұмысынан және қадір-қасиетінен бас тартпайды. Жауап ретінде қала тұрғындары нағыз Скиннерді жүк вагонына байлап, қаладан қуады (оны рельсте қаладан шығарып жібереді). Судья Снайдер Арминнің енді Сеймур Скиннер деп аталатынын, директор лауазымына қайта оралатынын және ешкімнің Скиннер туралы немесе оның келгенінен кейін болған жағдайлар туралы сөз қозғамауын, әйтпесе азаптауға ұшырайтынын жариялайды.

Өндіріс

"Мұғалім мен кедей" – Кен Килер жазған "Симпсондардың" соңғы эпизоды, сонымен қатар эпизодтың бастапқы идеясын ұсынған автор. Көптеген жанкүйерлер бұл эпизод Мартин Герр немесе 1993 жылғы "Сомерсби" фильмінің сюжетіне негізделгенін айтады. Анимация режиссері Стив Мурдың сөзіне қарағанда, эпизодтың жұмыс атауларының бірі – "Скиннерсби" болған. Дегенмен, Килер өзінің 19 ғасырдағы Англиядағы Тичборн ісінен шабыттанғанын мәлімдеді. Нағыз Сеймур Скиннерді сипаттай келе, Килер: "Оны өте жаман, ұнатпайтын адам етіп жасау оңай еді, бірақ біз солай істемедік. Оны толыққанды Скиннер емес, сәл қате жасадық", – деді. Билл Оукли кейіпкердің идеясы "оның тартымдылығы жетіспегенін" айтты. Продюсерлер кейіпкерге дауыс беру үшін Мартин Шинді таңдады, өйткені олар оның "Apocalypse Now" фильміндегі актерлік шеберлігіне риза болды және оның дауысы Вьетнам соғысының ардагері үшін сәйкес келеді деп ойлады. Килер Армин Тамзариан есімін Лос-Анджелеске көшіп келген кезде, автокөлік апатынан кейін оған көмектескен сақтандыру өтемақысын реттеушіден алды. Алайда, нағыз Армен Тамзариан (қазір Калифорния Жоғарғы сотының судьясы) эпизод эфирға түскенге дейін оның аты қолданылып жатқанын білмеген. Кейін Килер Тамзарианнан "құрметсіз тілмен" жазылған хат алғанын, онда оның аты эпизодта неге пайда болғанын білгісі келгенін айтты. Килер заңдық мәселелерге тап боламын деп қорқып, бірақ кейін Тамзариан тек қызығушылық танытқанын және ешкімді қорқытуға ниеттенбегенін түсіндірді.

Қабылдау

"Мұғалім мен кедей" 1997 жылдың 22-28 қыркүйегінде АҚШ-та рейтинг бойынша 41-орынды иеленді, Nielsen көрсеткіші 9,2 болды. Бұл бөлім Fox арнасында сол аптада "Король Холмнан" кейін екінші орында тұрды. Fox арнасының апталық орташа рейтингі 6,4 құрады. Скиннер бірінші маусымнан бері қайта-қайта пайда болатын кейіпкер болды және жылдар бойы дамытылғаннан кейін оның өмірбаяны күрт өзгерді. Билл Оукли "Мұғалім мен кедейді" атқарушы өндіруші ретіндегі қызметінің ең даулы бөлімі деп санайды. 2004 жылы жарық көрген "Планета Симпсон" кітабында Крис Тернер "Мұғалім мен кедейді" "Симпсондардың "Алтын ғасырының" күрт құлдырауын" көрсететін эпизод деп сипаттады, ол, оның пікірінше, шоудың үшінші маусымының ортасынан басталған. Ол бұл бөлімді "Симпсондар тарихындағы ең нашар эпизодтардың бірі" деп атайды және "нәтиже Алтын ғасырдың классикалары сияқты қызықты немесе сатиралық болса, мұндай айқын, сюжеттік бұрылыс кешірілуі мүмкін еді, бірақ өкінішке орай, мүлдем басқаша" деп қосады. Тернер эпизодта "біраз виртуоздық әзілдер" бар екенін атап өтеді, бірақ олардың саны шектеулі екенін айтады. 2007 жылдың шілдесінде The Guardian газетінде жарияланған мақаласында Иан Джонс 1997 жылы "шоу ақымақтыққа айналды" деді, "Мұғалім мен кедейді" осының белгісі ретінде көрсетті. "Тағы қайталап айтайын ба? Ұзақ жылдар бойы жалғасып келе жатқан сериалдың басты кейіпкері жалған екені анықталды ма? Бұл арзан, бекерге кеткен әңгіме", - деді ол. 2006 жылдың ақпан айында The Star Ledger газетінде Алан Сепинволл мен Мэтт Золлер Сейтц "Симпсондардың" сапасы тоғызыншы маусымда "көптеген кемшіліктерімен" көрінетінін айтқанда осы эпизодты мысалға келтірді. Алан Сепинволл Star Ledger газетінің басқа мақаласында: "[Бұл эпизод] соншалықты сенімсіз болды, тіпті кейіпкерлердің өзі эпизодтың соңында оны мойындағысы келмеді". Телевизиялық сериалдардағы жағымсыз өзгерістерді білдіру үшін "акуланы секіру" терминін енгізген Джон Хайн "Акуланы секіру: теледидарлық басылымда" былай деп жазады: "Біз тоғызыншы маусымның басында директор Скиннердің нағыз есімі Армин Тамзариан екенін анықтағанда, біз бір қанатты көрдік". "Нерв" тобының Джеймс Грин. Com өзінің "Симпсондар акуланы секіріп кеткен он рет" тізімінде бесінші орынға қойды, оны "мағынасыз мета-комедия" деп атады және "шоудың шындығына сатқындық жасағаны көрінеді" деп мәлімдеді. 2022 жылы эпизодтың 25 жылдығына орай, Fatherly эпизодқа теріс қарады, сюжеттік бұрылысты шоудың кемелді болуын тоқтату сәті ретінде сипаттады: "Бұл күлкілі емес, жай ғана жамандық болды, ал эпизодтың соңы сізді оның қатыгездігіне кінәлі етті. Ақырында Спрингфилд тұрғындары шын Скиннерді жөнелтіліп бара жатқан пойызға байлап, Тамзарианның бүкіл өмірді ұрлағаны дұрыс деп жариялады. Біз, көрермендер, эпизод аяқталғаннан кейін жағдайдың қалыпқа келгенін қаладық, бірақ бұл жай ғана жүрексіз болды". "Симпсондармен" байланысты басқа да тұлғалар эпизодты ашық сынады. 2001 жылдың сәуірінде берген сұхбатында директор Скиннердің дауысы Гарри Ширер сценарийді оқығаннан кейін, жазушыларға: "Бұл өте дұрыс емес. Сіз көрермендер сегіз немесе тоғыз жыл бойы жинаған нәрсені алып, оны ешқандай себепсіз қоқысқа тастап, басқа кейіпкерлермен бұрын жасаған оқиғаға айналдырасыз. Бұл - кездейсоқ, тегін және көрерменге құрметсіздік", - деді. 2006 жылдың желтоқсан айында берген сұхбатында Ширер: "Қазір [жазушылар] бұл туралы сөйлесуден бас тартады. Олар қателескенін түсінеді. Олар бұл туралы ешқашан айтпайды. Олар [көктегілер] тыңдап тұрғандары үшін жазалағандай". Тоғызыншы маусымның DVD-жинағының кіріспесінде сериал жасаушы Мэтт Гронинг "Мұғалім мен кедейді" "өзінің ең сүйікті эпизодтарының бірі" деп сипаттады. Ол сондай-ақ Rolling Stone журналына берген сұхбатында эпизодты "қателік" деп атады. Керісінше, Уоррен Мартин мен Адриан Вуд, "Мен сенбеймін, бұл үлкен және жақсы жаңартылған ресми емес Симпсонның нұсқаулығының" авторлары эпизодты мақтап, оны "сериалдың барлық уақыттағы ең жақсы эпизодтарының бірі" деп атады, себебі ол "бізге директор Скиннердің ғана емес, оның да қатал анасының адамгершілік жағын көрсетеді". Олар "Мартин Шин Симпсондар тарихының қысқа, бірақ маңызды бөлігінде шоуды ұрлайды" деп қосты. Кен Килер, Билл Оукли және Джош Вайнштейн барлық эпизодты DVD-де түсіндірді. Килер: "Мен бұл эпизодта жасаған жұмысыммен өте мақтан тұтамын. Бұл мен жазған ең жақсы телеэпизод деп ойлаймын". Ол бұл оқиғаны "бұларды қалай болса, солай жақсы көретін адамдарға" қатысты түсінік ретінде сипаттап, "Бұл эпизодты жек көретін адамдар туралы екені ешкімнің назарына түспеген сияқты" деді. Алайда Килер кейбір диалогтар оның бастапқы нұсқасынан өзгертілгенін, бұл мәнді аздап нашарлатқанын айтты. Оукли мен Вайнштейн шоураннерлер ретінде жұмыс істеген кезде сериалдың шекараларын кеңейтуді қалағанын және көрермендерге "Мұғалім мен кедейді" "эксперимент" ретінде қарауға кеңес берді. Олар эпизодқа кері реакцияның себебі көрермендерге бұл эпизодтың басқа эпизодтардан (мысалы, "The Simpsons Spin-Off Showcase") ерекшеленетіні бірден түсініксіз болғандығынан туындады деп болжайды. Олар эпизодтың соңының мақсаты үздіксіздікті қалпына келтіру және жанкүйерлерге эпизодты үлкен сериалдан бөлек, канонды емес деп қарауға мүмкіндік беру екенін де айтты. Кейінірек "Симпсондардың" эпизодтарында "Мұғалім мен кедейге" сілтемелер бар. Эпизодтан алынған фрагмент он бірінші маусымның "Behind the Laughter" бөлімінде шоудың күшейіп бара жатқан "әдемі және мағынасыз сюжеттерінің" мысалы ретінде пайдаланылды. Он бесінші маусымның "I, (Annoyed Grunt) Bot" эпизодында Лиза Скиннерді "Директор Тамзариан" деп атады, Скиннер оның жаңа мысығына Snowball II деп ат қойғаны үшін оны сөккен кезде, бұл олардың бұрынғы эпизодта өлген осы аттас мысығына сілтеме жасады.