Кіріспе

Эрик Фосетт (23 тамыз 1927 – 2 қыркүйек 2000) Торонто университетінде 23 жыл физика профессоры болып жұмыс істеді. Ол сонымен қатар "Бейбітшілік үшін ғылым" ұйымын құрғандардың бірі болды.

Академиялық және кәсіби өмірі

Фосетт өзінің беделді физика мансабын Кембридж университетіне толық стипендия алып бастады. Бітіргеннен кейін, 1954 жылы Атлантиканы кесіп, Оттавадағы Ұлттық зерттеу кеңесінде докторантурадан кейінгі тағылымдамаға қабылданды. Екі жылдан соң Фосетт Англияға оралды, онда ол Малверндегі Корольдік радарлық мекемеде жұмыс істеді. 1961 жылы АҚШ-қа көшіп, Нью-Джерси штатының Мюррей-Хилл қаласындағы Белл зертханасында зерттеуші физик болып жұмыс істеді. 1970 жылы Торонто университетінің физика факультетінде профессорлық қызметке ие болды, зейнеткерлікке шыққан 1993 жылына дейін сонда қалды. Металдардағы циклотрондық резонансты алғаш байқағанынан басқа, Фосетт ІІ типті суперөткізгіштерде Холл эффектін ашқандығымен де ерекшеленеді. Ол мансабында нейтронды шашырату сияқты көптеген тәжірибелік әдістерді қолданды, бірақ магнитострикцияны металдар мен қорытпалардағы магниттік қасиеттерді зерттеу үшін тиімді құрал ретінде Фосетт ерекше дамытты.

Ресей

1980 жылдары Эрик Кеңес Одағындағы физиктерге (көбінесе еврейлерге) көмек көрсету жөніндегі халықаралық күш-жігерде жетекшілік танытты. Бұл физиктер жетекші ғылыми-зерттеу институттары мен университеттердегі қызметтерінен босатылып, зерттеу орталықтарына жолатын мүмкіндіктерінен айырылған болатын. Олардың арасында көрнекті физик Андрей Сахаров та бар еді. Батыс елдерінен келген басқа физиктермен бірге Эрик Мәскеудегі шағын пәтерлердің қонақ бөлмелері мен асханаларында семинарлар ұйымдастырып, осы "құғынға ұшырағандардың" қазіргі зерттеулермен байланыста болуына көмектесті. Эрик кейіннен өзінің қауіпсіздігі үшін үнемі қорқынышпен болғанын мойындады, себебі КГБ агенттері барлық жерде жүрді.

Канаданың сыртқы саясаты

Эрик Канаданың НАТО-дағы позициясымен күшті түрде келіспеді. Ол НАТО-ның әскеришіл сыртқы саясатының, көрінетін бейбіт мақсатына қайшы келетінін сезінді. Эрик сондай-ақ Шығыс Тимордағы жаппай қырғындарда Канаданың рөліне деген ұяттылығын көпшілікке жария етті.

Бейбітшілік үшін ғылым

Фосетт – «Бейбітшілік үшін ғылым» ұйымын құрдас негізін қалаушы, бұл ұйым жалқы бейбітшілікке қол жеткізу мақсатына арналған. Торонто университетіндегі бағдарламаға берілгендігі ғылымның бүкіл әлемдік бейбітшілікті нығайтуға қызмет етуі керек деген сенімін көрсетті.

Ықпал

Фосеттің II типті суперөткізгіштердегі Холл эффектісі жөніндегі жұмысы бүгінге дейін зерттеледі. Оның есімі ғылым мен бейбітшілік үшін ұйымдастырылатын Эрик Фосетт атындағы еске алу форумында да мәңгі есте қалады.

Жеке өмір

Фосетт Гарольд пен Флори Фосеттің екінші ұлы және Ройдың кіші інісі болды. Эрик пен Рой Блэкберндегі Королева Елизавета атындағы грамматикалық мектепте оқыды. Отбасы әртүрлі уақытта Меллорда, Лонгриджде және Ист-Парк-роудта, содан кейін Шадсворт, Блэкберндегі 2 Тарберт-Крессентте тұрды. Блэкберн тоқыма өндірісімен әйгілі қала болды, ал Фосетттің анасы Флори бала кезінде Блэкберндегі Саннисайд фабрикасында жұмыс істеген. Осы тәжірибесінің арқасында ол Эриктің оқуына үлкен мән берді. Оның тың күш жұмысы нәтежесінде ол Кембридж университетінде физиканы оқуға толық стипендия алды. Кембридж университетінде оқып жүргенде ол кембридждік Патриция Иганмен танысты, ол оның болашақ әйелі болды. Екеуі 1954 жылдың 9 қазанында үйленді. Бірге олар Оттаваға көшіп, екі жыл өмір сүрді. 1956 жылы Англияға оралғаннан кейін, Малвернге көшіп барды, онда олардың балалары Клэр (1956), Эндрю (1958) және Рут (1961) дүниеге келді. 1961 жылдың қыркүйегінде отбасы Нью-Джерсиге көшіп, он жыл тұрды. 1971 жылы солтүстікке қарай, Канаданың Онтарио штатындағы Торонтоға көшіп келді, және Эрик өмірінің соңына дейін осы жерде тұрды. 1991 жылдың соңында алғашқы немересі Майкл дүниеге келгеннен кейін бір жыл өткен соң, Фосетт зейнетке шығуға шешім қабылдады, ол 1993 жылы зейнетке шықты. Фосетттің зейнеткерлік өмірі көшпенді болды. 1994 жылы Марк пен Питер, ал 1997 жылы Роберт деген тағы үш немересі дүниеге келді. Эрик сонымен қатар йогамен және фортепианомен шұғылдануға көп уақыт бөлді. Академиялық саласында Фосетттің зейнеткерліктегі ең маңызды еңбегі – «Ғылым бейбітшілік үшін» жобасы болды. Ол оның негізін қалаушылардың бірі ретінде ғылым арқылы әлемдік бейбітшілікті қамтамасыз етуге белсенді түрде атсалысты. 2000 жылдың қыркүйегінде бауыр қатерінен қайтыс болды.