Кіріспе
ECMAScript for XML (E4X) – ISO/IEC 22537:2006 стандартты бағдарламалау тілінің кеңейтімі, ECMAScript-ке (ActionScript, JavaScript және JScript-ті қоса алғанда) XML қолдауын қосады. Мақсаты – XML құжаттарына қол жеткізу үшін оңай синтаксис қолданатын DOM интерфейстеріне балама ұсыну болды. Сондай-ақ, XML-ді көрудің жаңа тәсілін ұсынды. E4X пайда болғанға дейін XML әрқашан объектілер деңгейінде қол жетімді болды. E4X XML-ді бастапқы тип (мәтіндер, бүтін сандар және логикалық мәндер сияқты) ретінде қарастырды. Бұл бағдарламаның жылдамдығын арттырып, жақсы қолдауды қамтамасыз етіп, оны құрылыс блогы (деректер құрылымы) ретінде қабылдауға мүмкіндік берді. E4X стандартын Ecma International ECMA 357 стандарты арқылы бекітті. Бірінші басылымы 2004 жылдың маусымында, екінші басылымы 2005 жылдың желтоқсанында жарық көрді. Mozilla Foundation 2014 жылы E4X стандартын қолдануды тоқтатты. Ал ISO/IEC оны кері қайтарып алды.
Браузерді қолдау
E4X Mozilla-ның Rhino-сымен қолдалады, ол OpenOffice.org және бірнеше басқа жобаларда қолданылады. Сондай-ақ, ол Flash виртуалды машинасының JavaScript қозғалтқышы Tamarin-мен де қолдалады. Ол Nitro (Safari), V8 (Google Chrome), Carakan (Opera), Chakra (Internet Explorer және Chromium Edge-тің алдындағы нұсқалары) сияқты басқа кең таралған қозғалтқыштармен қолдау таппайды. E4X SpiderMonkey (Firefox және Thunderbird-те пайдаланылған) тарапынан да қолдалынған, бірақ қазірде алынып тасталды. Firefox 10 нұсқасынан бастап, ECMAScript 5-тің "қатаң режимі" қосылғанда, SpiderMonkey E4X синтаксисін қабылдамайды. Брендан Эйхтың сөзіне сәйкес, "Бұл SpiderMonkey-де E4X қолдануын тоқтатудың басталуын білдіреді" және "Firefox 17 нұсқасынан бастап веб-беттер үшін әдепкі бойынша өшірілді, Firefox 20 нұсқасынан бастап chrome үшін әдепкі бойынша өшірілді, ал Firefox 21 нұсқасында толығымен алынып тасталды".
Қолданылу
E4X-тің алғашқы іске асырылуын Терри Лукас пен Джон Шнайдер жасады және ол 2002 жылдың ақпан айында жарық көрген BEA Weblogic Workshop 7.0 нұсқасында пайда болды. BEA-ның іске асырылуы Rhino-ға негізделген және 2004 жылдың маусым айында ECMAScript E4X спецификациясы толыққанша аяқталмас бұрын шығарылды. Джон Шнайдер сол кезде BEA-ның мастерханасындағы XML кеңейтімдері туралы мақала жазды. E4X, 1.6.0 нұсқасынан бастап 20-шы нұсқаға дейін SpiderMonkey (Gecko-ның JavaScript қозғалтқышы) және 1.6R1 нұсқасынан бастап Rhino-да (C тілінің орнына Java тілінде жазылған Mozilla-ның тағы бір JavaScript қозғалтқышы) қолданылды. Mozilla Firefox Gecko-ға негізделгендіктен, E4X-ті пайдаланып скрипттерді іске қосу үшін оның ескі нұсқаларын қолдануға болады. Алайда, бұл мүмкіндік 16-шы нұсқадан бастап қолданыстан шығарылды және 18-ші нұсқада толығымен алынып тасталды. Adobe ActionScript 3 скрипт тілі E4X-ті толыққанды қолдайды. ActionScript 3-тің алғашқы нұсқалары 2005 жылдың соңында қолжетімді болды. Adobe бұл тілді 2006 жылдың 28 маусымында Flash Player 9 бағдарламасымен бірге ресми түрде жариялады. E4X, ActionScript 3-ті скрипт тілі ретінде пайдаланатын Flash CS3, Adobe AIR және Adobe Flex бағдарламаларында қолданылады. E4X сонымен қатар Adobe Acrobat және Adobe Reader 8.0 немесе одан жоғары нұсқаларында да қолжетімді (әсіресе SpiderMonkey 17-ші нұсқасынан Forward Ported және жақын арада қолданыстан шығарылуы мүмкін). E4X, Mozilla серверлік қозғалтқышын пайдаланатын Aptana Jaxer Ajax қолданба серверінде де қолжетімді. Alfresco Community Edition 2.9B нұсқасынан бастап E4X осы корпоративтік құжаттарды басқару жүйесінде де қолданылады. E4X, Mirth Connect-тің JavaScript хабарлама түрлендіру қозғалтқышының құрамында бар.