Кіріспе

chembox
| Verifiedfields = changed
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 464184821
| Name = Carbonyl sulfide
| ImageFile = Carbonyl sulfide 2D dimensions. png
| ImageName = Карбонил сульфиді
| ImageFile1 = Carbonyl sulfide 3D vdW. png
| ImageName1 = Карбонил сульфидінің кеңістікті толтыру 3D моделі
| IUPACName = Карбонил сульфид Оксидосульфидоуглерод. Стратосфералық сульфат қабатына тасымалданатын кейбір карбонил сульфид күкірт қышқылына тотығады. Күкірт қышқылы жарық шашырауының нәтижесінде энергия теңгеріміне әсер ететін бөлшектерді құрайды. COS-тің ұзақ атмосфералық өмір сүру мерзімі оны стратосфералық сульфаттың басты көзіне айналдырады, бірақ жанартаулық әрекеттен бөлінетін күкірт диоксиді де маңызды рөл атқарады. Мұндай жоғалту процестері атмосферадағы COS молекуласының өміршеңдігін (немесе өмір сүру мерзімін) бірнеше жылмен шектейді. Карбонил сульфидінің адамның қызметінен туындаған ірі шығарылым көздеріне оның химиялық аралық зат ретінде қолданылуы және көміртек дисульфидін өндірудің қосалқы өнімі кіреді; алайда, ол автомобильдер мен олардың дөңгелектерінің тозуынан, көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларынан, кокс пештерінен, биомассаны жағудан, балық өңдеуден, қоқыс пен пластик жағудан, мұнай өндірісінен, синтетикалық талшықтар, крахмал және резеңке өндірісінен де бөлінеді. Карбонил сульфидінің атмосфераға жылдық орташа шығарылымы шамамен 3 миллион тоннаға бағаланады, оның үштен бірінен азы адамның әрекетімен байланысты. Карбонил сульфиді тағамдық өнімдерде, мысалы, ірімшік пен капуста тұқымдасына жататын дайындалған көкөністерде табуға болады. COS іздері табиғи түрде дәндер мен тұқымдарда 0,05–0,1 мг/кг мөлшерінде кездеседі. Карбонил сульфиді жұлдызаралық ортада (жұлдызаралық кеңістіктегі молекулалар тізілімін қараңыз), 67P кометасында және Венера атмосферасында байқауға болады, онда COS-ті органикалық емес жолмен өндірудің қиындығына байланысты, ол тіршіліктің болуының ықтимал индикаторы деп есептеледі.

Уыттылық

1994 жылға дейін адамдар мен жануарларда карбонил сульфидтің жедел уыттылығы туралы мәліметтер шектеулі болды, метилбромид пен фосфин сияқты. Бірақ кейбір жағдайларда астық қалдықтары тұтынушыларға ұнамайтын дәм тудыруы мүмкін, мысалы, сыра жасауға қолданылатын арпа.