Кіріспе
Германияның футбол клубы, Тюрингияның Йена қаласынан
«Карл Цейсс Йена» футбол клубы – Германияның Тюрингияның Йена қаласында орналасқан. 1903 жылы құрылған бұл клуб бастапқыда «Карл Цейсс» компаниясымен байланысты болды. 1960-шы жылдардан 1980-шы жылдарға дейін клуб Шығыс Германиядағы үздік клубтардың бірі саналды, ГДР Оберлигасын және ФДГБ кубогын үш рет жеңіп алды, сондай-ақ 1981 жылғы Еуропа Кубок иелері кубогының финалына өтті. 1990 жылы Германияның бірігуінен кейін клуб екінші лигадан жоғары көтеріле алмады. Алайда, «Региональлига Норд» турнирінде екінші орын алғаннан кейін Йена клубы 2006-2007 маусымында 2-ші Бундеслигаға жолдама алды. «Карл Цейсс Йена» маусымның соңғы матчында «Аугсбург» клубын 2:1 есебімен жеңіп, 2-ші Бундеслигада қалды. 2007-2008 маусымында клуб 2-ші Бундеслигада соңғы орынды алып, үшінші лигаға оралды. Бірақ бұл «Региональлигалардың» бірі емес еді; Германия Футбол қауымдастығы (DFB) 2008-2009 маусымдары үшін жаңа 3-ші лиганы іске қосты, және Йена оның негізгі мүшесі болды. 9 қарашада 2009 жылы клуб төрағасы Петер Шрайбер зейнетке шығуын жариялады, 13 қарашада атқару кеңесі оның отставкасын қабылдады, ал 25 қарашада Хартмут Байер жаңа төраға болып тағайындалды. Екінші команда 2009 жылы Еуропалық футбол ставкаларындағы жемқорлыққа қатысты жанжалға тартылып, «ZFC Meuselwitz» клубына қарсы матчты реттеуге тырысқандары үшін айыпталды. 10 желтоқсан 2009 жылы клуб 1 миллион еуродан астам қарызы бар екенін және қаржылық қиындыққа тап болғанын мәлімдеді. 2010 жылдың қаңтарында ойыншылар жалақыларын төмендетуге келісті. «Карл Цейсс Йена» клубы 2012 жылы 3-ші лигадан төмендеді, ал 2013 жылы төртінші лигадағы «Региональлига Нордост» турнирінде екінші орынды, ал 2014 жылы үшінші орынды иеленді. 2016-2017 маусымында клуб «Региональлига Нордост» турнирін жеңіп, «Viktoria Köln» клубына қарсы өткен плей-офф матчында жеңіске жетіп, 3-ші лигаға жолдама алды. «CZ Йена» Кёльнде өткен бірінші матчты 3:2 есебімен жеңіп, өз алаңындағы екінші матчты 1:0 есебімен ұтырды, бірақ саяхатта гол салу ережесі бойынша жоғары лигаға көтерілді. 3-ші лигада үш маусым өткеннен кейін клубтің нәтижесі күтілгендей болмады және 2020 жылдың маусымында «Региональлига Нордост» турниріне түсіп қалды.
Қолдаушылар
Карл Цайс Йена жанкүйерлері Уэльстің Ньюпорт Каунти клубымен достық қарым-қатынаста, себебі екі команда 1980-жылдардың басында Еуропа Кубок иегерлерінің кубогында кездескен. Карл Цайс Йена сияқты, Ньюпорт Каунти да алаңда да, алаңнан тыс да қиындықтарды бастан өткерді, және командалар маусымға дайындық кезінде жиі бір-бірімен ойнайды. Клуб Тюрингия дербисінде Rot Weiß Erfurt командасымен бақталастырады, онда екі команданың жанкүйерлері арасында зорлық-зомбылық пен пиротехника жиі қолданылады. Бұл қарсыластық Йена мен Эрфурт қалаларының бір-біріне деген жаман қарым-қатынасымен одан әрі шиеленіседі.
Белгілі ойыншылар
FCC 33 ойыншыны ГДР (Шығыс Германия) ұлттық құрамасына жіберді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталуына дейін Йена Германия ұлттық құрамасына үш ойыншы жіберді: Вилли Краусс (1911–12), Хайнц Вернер (1935) және Людвиг Гартнер (1939–41). Америкалық қорғаушы Брайан Блис 1992-1996 жылдары клубта ойнады және АҚШ ерлер футбол құрамасына тұрақты шақырылды. Ол MLS клубы Columbus Crew SC үшін ойнады, содан кейін клубтың бас кеңсесінде техникалық директор болып жұмыс істеді. Тағы бір танымал ойыншы – Германияның бұрынғы қақпашысы Роберт Энке, ол мансабын осы клубта бастап, кейін "Ханновер 96", "Барселона" және "Бенфика" сияқты клубтарда ойнады.
Қосалқы топ
Клубтың резервтік командасы, ФК Карл Цайс Йена II, қазіргі уақытта бесінші лигадағы NOFV Oberliga Süd турнирінде ойнап жатыр. Бұл деңгейде алғаш рет 1994 жылдан 1999 жылға дейін, ал 2006 жылдан бері өнер көрсетіп келеді. 1996 және 2010 жылдары үшінші орынды иелену – команданың ең жақсы нәтижесі. Команда 1993 жылы Тюрингия кубогын жеңіп алды. Бұл жеңіс клубқа 1993–94 жылғы DFB Кубогына қатысуға мүмкіндік берді, онда олар Баварияға 2:0 есебімен жеңілді.