Кіріспе

Американдық полиция бастығы

Дэвид К. Хеннесси (1858 – 16 қазан 1890) – 1888 жылдан 1890 жылы қайтыс болғанға дейін Нью-Орлеан қаласының полиция бастығы қызметін атқарған американдық полиция қызметкері және детектив. Жас детектив ретінде ол 1881 жылы танымал итальяндық қылмыскер Джузеппе Эспозитоны ұстағанда елге әйгілі болды. 1888 жылы полиция бастығының орынбасары және бастығы болып тағайындалды. Қызмет еткен кезеңінде полиция күштеріне бірқатар жақсартулар енгізді және Нью-Орлеан қауымдастығында жақсы танылып, құрметке ие болды. 1890 жылы оның қанымен өлтірілуі сенсациялық сот процесіне әкелді. 1891 жылдың наурыз айында болған бірнеше ақтау үкімдері мен сот процесінің нәтижесіз аяқталуы жергілікті халықты ашуландырды, нәтижесінде үлкен көтеріліс болып, түрме есіктері бұзылып, Хеннессиді өлтірді деген айыппен сотталған 19 итальяндық азаматтың 11-і дарға асылды. Бұл АҚШ тарихындағы ең ірі жаппай линчелдеу болып есептеледі.

Ерте өмір

Дэвид С. Хеннесси 1858 жылы Нью-Орлеан қаласында, Гирод көшесінде тұратын ирландтық католик Маргарет пен Дэвид Хеннесси ағаның отбасында дүниеге келді. Дэвид аға АҚШ Азамат соғысы кезінде штатты одақтық әскерлер басып алғаннан кейін құрылған Одақ армиясының Бірінші Луизиана кавалериясының құрамында болды. Соғыстан кейін, қайта құру дәуірінде ол Луизиана губернаторының бағынысындағы Нью-Орлеан қалалық полициясында қызмет етті. Жергілікті ақ демократтар қалалық полицияны әскери оккупациялық күш деп қарастырды, өйткені ол он бесінші түзетуге сәйкес, бостандық алғандардың дауыс беру құқығын қорғады. 1869 жылы Дэвид ағаны оның әріптесі, полиция қызметкері Артур Герен өлтірді.

Мансап

1870 жылы Хэннесси Нью-Орлеан полициясына хабаршы болып кірді. Ол жасөспірім кезінде екі ересек ұрыны қылмысы үстінде ұстап, оларды жалаңаш қолымен ұрып, полиция бөлімшесіне сүйреп әкелді. 20 жасында детектив болды. Ол өзінің туысы Майкл Хеннесси және Нью-Йорк қаласының жеке детективтері Джеймс Муни мен Джон Боландпен бірге 1881 жылы атақты итальяндық қарақшы және қашқын Джузеппе Эспозитоны тұтқындады. Эспозито Италияда британдық туристі ұрлап, құлағын кескені және басқа да көптеген қылмыстар үшін іздестірілді. Эспозито Италияға депортацияланып, өмір бойына түрмеге қамалды. 1882 жылы Хеннесси Нью-Орлеанның детективтер бастығы Томас Девероны өлтіргені үшін сотталды. Ол кезде екеуі де басшылық лауазымға үміткер болған. Хеннесси өзін-өзі қорғауға тырысып, кінәсіз деп танылды. Содан кейін Хеннесси полициядан кетіп, қалалық билік полиция өкілеттіктерін берген жеке қауіпсіздік фирмасына жұмысқа орналасты. Ол 1884–1885 жылдардағы Нью-Орлеан әлемдік көрмесінің қауіпсіздігін қамтамасыз етті. "Нью-Йорк Таймс" газеті Хеннессидің қызметкерлерінің "шағын форма киген, әдемі және зиялы адамдардан тұратынын, қалалық полициядан әлдеқайда артық екенін" жазды. 1888 жылы Жозеф А. Шекспир, жас адамдардың демократиялық қауымдастығының кандидаттығын қосып, республикалықтардың қолдауымен Нью-Орлеан қаласының мэрі болып сайланды. Полицияның тиімсіздігін жоюға уәде берген Шекспир дереу Хеннессиді полиция бастығы етіп тағайындады. Хеннесси полиция күшін мұрагерлік етті, ол (жергілікті баспасөздің мәліметінше) нашар дайындықтан өткен және жемқорлыққа ұшыраған. Оның басшылығымен жақсару белгілері көріне бастады.

Құрлық

1890 жылғы 15 қазан күні кешке Хеннесси жұмыстан үйге қайтып бара жатқанда бірнеше қарулы адам оқ жарып өлтірді. Шабуылдаушылар итальян тілінде "лупара" деп аталатын, мафиозилер арасында кең таралған, қысқартылған зеңбіректерді қолданған болуы мүмкін. Хеннесси өзіне шабуыл жасағандарға қарсы оқ атты және оларды қуалау кезінде құлап түсті. Хеннессиден кім оқ атқан деп сұрағанда, ол капитан Уильям О'Коннорға "Дагос" деп сыбырлаған. Оқ жараланғаннан кейін бірнеше сағат бойы ауруханада есін жиып, достарымен сөйлесті, бірақ кім оқ атқандырын айтпады. Ертесі күні ол жарақатынан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Хеннесси Метари зиратында жерленді. Провенцано және Мантранга отбасылары арасында, олар Жаңа Орлеан жағалауындағы саудада бәсекелес болған, ұзаққа созылған араздық болды. Хеннесси бірнеше Провенцаноны түрмеге қамаған, ал олардың апелляциялық процесі жақын арада өтуге тиіс болды. Кейбір мәліметтерге сәйкес, Хеннесси сотта Провенцаноны ақтау және Мантранганы кінәлау үшін жаңа дәлелдер ұсынуды жоспарлаған. Бұл Мантранганың, Провенцаноның емес, кісі өлтіруге себепкер болғанын білдірді. Кейіннен Хеннессидің досы, полиция қызметкері, Хеннессидің оған мұндай жоспарлары жоқ екенін айтқандығын мәлімдеді. Дегенмен, Хеннессиді өлтіргендердің итальяндықтар екеніне кеңінен сенеді. Times Democrat және Daily Picayune сияқты жергілікті газеттер кісі өлтіруде "Дагостарды" ашық түрде айыптады. Сол кездегі газеттерде Хеннессидің өлімі Эспозито мен мафиямен байланыстырылды.

Салдары

Хеннесси Нью-Орлеанда танымал болғандықтан, оның өлтірушілерін ұстауға қысым күшейді. Полиция ондаған жергілікті итальяндықтарды қамауға алды. Ақырында 19 адам қылмысқа кінәлі деп айыпталды және кепілсіз түрмеге қамалды. Келесі наурыз айында айыпталушылардың тоғызы сотқа тартылды. Бірнеше босатылу және сот үкімінің күшін жою жергілікті тұрғындарды ашуландырды, соның салдарынан келесі күні түрме алдында үлкен көшбасшылық жиналды. Түрме есіктері күшпен ашылып, 11 адам дарға асылды. Бұл оқиға АҚШ пен Италия арасындағы қарым-қатынасты уақытша шиеленістірді, бірақ ақырында ақшалай өтемақы төленіп шешілді. Қаза және линч туралы баспасөз хабарлары сенсациялық және итальяндықтарға қарсы бағытталған болды, және қазіргі журналистика стандарттарына сай келмейді. Дарға асылғандардың өз жазаларын лайықты түрде алған мафиялық кісі өлтірушілер екеніне көз жеткізілді. Бірақ содан бері көптеген тарихшылар осы болжамға күмән келтіруде. 1893 жылдың 24 қарашасында афроамерикалық Джон Уильямс 10 жасар Рафаэль Д'Амиконы зорлағаны үшін өмір бойына түрмеге кесілді. Уильямс Хеннесси ісі бойынша мемлекеттік куәгерлердің бірі болды. Жозеф Шекспир бұл үкімді шығарды. Луизианалық әнші-композитор Фред Бессел 1891 жылы "Хеннессидің өлтірілуі" атты Хеннесси туралы бестселлер ән шығарды. Ол былай басталады:

1999 жылы Кристофер Уокеннің басты рөлде ойнаған "Vendetta" атты HBO фильмі түсірілді. Фильм Ричард Гамбиноның 1977 жылғы кітабына негізделген.