Альфонсо Састре: Испан драматургі және сыншысы

Кіріспе

Альфонсо Састре (20 ақпан 1926 – 17 қыркүйек 2021) – испан драматургі, эссеші және сыншы, «36-шы ұрпақ» қозғалысымен байланысты. Ол генерал Франсиско Франконың билігі кезіндегі цензураны және 1978 жылғы Конституциядан кейінгі саяси режимді жалпы алғанда ашық сынады. Оның ең белгілі пьесалары: «Өлім отряды» (1953), «Еркіндікті басу» (1954), «Өлім соққысы» (1960) және «Цыған Селестинаның трагедиясы» (1984).

Өмірбаян

Альфонсо Састре 1926 жылы ақпанда Мадридте орташа табысты отбасында дүниеге келді. Оның үш бауырласы (Аврора, Ана және Хосе) болды және ол католик дінінде тәрбиеленді. Испания Азамат соғысы кезінде ол аштықтан және бомбалаудан аман қалды, ал кейін Мадридтегі Кардинал Сиснерос институтын бітірді. 1943 жылы ол авиациялық инженер мамандығын бастады, бірақ он бес күннен кейін тастап кетті. 1940-жылдардың соңында ол өзі жеке немесе "Жаңа өнер" қозғалысының мүшелерімен бірге экзистенциалистік туындылар жасауға кірісті. 1950 жылы Хосе М. де Квинтопен бірге Театрдың әлеуметтік агитация манифестіне (ТАС) қол қойды және кітаптар мен газеттер арқылы театрды әлеуметтік агитация құралы ретінде қолдануды ынтамен қорғады. 1953 жылы ол оқуын аяқтады және "Escuadra Hacia la Muerte" ("Өлім отряды" деп жуық аударылатын) пьесасымен театрда алғашқы жетістігіне қол жеткізді. Пьеса 1953 жылдың 18 наурызында тұңғыш рет қойылды, оны Университет халық театры (ТПУ) сахналады. Оқиға Үшінші дүниежүзілік соғыс кезінде өтеді және бұрынғы жасаған қателіктері үшін жаза ретінде өз-өзіне өлтіру миссиясына жіберілген бес сарбаз бен олардың старшинасы туралы айтады. Бастапқыда бір ғана қойылым жоспарланған, бірақ пьеса сәтті болды және қойылымдар саны ұзартылды. Алайда, үшінші қойылымнан кейін пьеса Франко режимі тарапынан цензураланып, ешқашан қайта қойылмады. 1954 жылдың 17 қыркүйегінде "La Mordaza" ("Ауыздықтық") пьесасының тұңғыш көрсетілімі өтті, ол диктатура мен репрессия тақырыбына арналған. Сол жылы ол "Tierra Roja" ("Қызыл Жер") революциялық драмасын жазды, бірақ ол пайдалануға рұқсат етілмеді, себебі ол қанау мәселесін қамтыды. Састре 1955 жылы "La Sangre de Dios", "Ana Kleiber" ("Құдайдың қаны, Ана Клейбер") және "Guillermo Tell tiene los ojos tristes" ("Уильям Теллдің көздері қайғылы") сияқты пьесаларын жазуын жалғастырды. 1959 жылы ол "En la red" ("Торда") және "La Cornada" ("Мүйіз соққысы") пьесаларын жазды. 1990 жылы ол "¿Dónde estás, Ulalume, dónde estás?" ("Қайдасың, Улалум, қайдасың?") пьесасын жазды. 1993 жылы "Jenofa Juncal" пьесасы үшін Ұлттық драмалық әдебиет сыйлығына ие болды. Састре 1955 жылы жазушы және революционер Ева Форестке үйленді. Ол 2021 жылдың 17 қыркүйегінде 95 жасында Баск еліндегі Гондаррибияда қайтыс болды.

Alfonso Sastre was born in Madrid in February 1926 into a typical middle class family. He had three siblings (Aurora, Ana and Jose), and received a Catholic upbringing. He survived hunger and bombing during the Spanish Civil War and later received a degree from the Institute Cardinal Cisneros of Madrid. In 1943 he began a career as an aeronautical engineer, which he abandoned after fifteen days. By the end of the 1940s, he began producing existentialist works, either alone or with others in the "New Art" movement. In 1950 he signed, along with Jose M. de Quinto, the Theater of Social Agitation Manifesto (TAS), and vehemently defended, through books and newspapers, the use of theater as a means of social agitation. In 1953 he completed his studies and had his first success in the theater, Escuadra Hacia la Muerte, roughly translated as Death Squad. It premiered on 18 March 1953, and was performed by the University Popular Theater (TPU). The play took place during the Third World War and dealt with a squad of five soldiers and their corporal, sent on a suicide mission as punishment for past transgressions. Only one performance was initially scheduled, but it found success and its run was extended. The play was censored by Franco's regime after its third performance, however, and was never performed again. On 17 September 1954 the play La Mordaza (The Gag) premiered, dealing with themes of dictatorship and repression. That same year he wrote the revolutionary drama Tierra Roja (Red Earth), which was never allowed to be presented as it dealt with the subject of exploitation. Sastre continued to write plays such as La Sangre de Dios, Ana Kleiber (The Blood of God, Ana Kleiber) and Guillermo Tell tiene los ojos tristes (William Tell Has Sad Eyes) in 1955. In 1959 he wrote En la red (In the Net) and La Cornada (The Thrust). In 1990 he wrote ¿Dónde estás, Ulalume, dónde estás? (Where are you, Ulalume? Where are you?). In 1993 he won the National Dramatic Literature Award for his play Jenofa Juncal. Sastre married writer and revolutionary Eva Forest in 1955. He died in Hondarribia in the Basque Country on 17 September 2021, at the age of 95.

Мұрағаттық жинақтар

Альфонсо Састре қағаздарының тізілімі. Арнайы коллекциялар және мұрағаттар, UC Irvine кітапханалары, Ирвин, Калифорния.