Кіріспе

Грегорио Мартинес Сьерра (1881 жылдың 6 мамыры – 1947 жылдың 1 қазаны) – испан жазушысы, ақын, драматург және театр режиссері, ХХ ғасырдың басында испан театр авангардын жаңаруының негізгі тұлғасы.

Ақын және драматург ретінде жұмыс

Мартинес Сьерраның әдеби мансабы 17 жасында «Жұмыс поэмасы» (El poema del trabajo, 1898) атты өлеңдер жинағының жарық көргенімен басталды, ол модернистік стильдегі поэзия еді. Оның кейінгі өлең кітаптарына «Фантастикалық әңгімелер» (Diálogos fantásticos, 1899), «Мұз гүлдері» (Flores de escarcha, 1900) және «Көктем үйі» (La casa de primavera, 1907) кірді. Драматург ретінде Мартинес Сьерра – өзінің пьесалары жазылған кезде қандай да бір коммерциялық табысқа жеткен прогрессивті драматургтардың санатындағы сирек есімдердің бірі болды. Оның маңызды туындылары: «Әкенің көлеңкесі» (La sombra del padre, 1909), «Күздегі көктем» (Primavera en otoño, 1911), «Тек әйелдерге арналған» (Sólo para mujeres, 1913), «Ана» (Mamá, 1913) және «Құдайдың патшалығы» (El reino de Dios, 1916). Оның «шедевр» деп аталатын «Жұмырлақ ән» (Canción de cuna, 1911) испан тілді әлемде кең танымал болды, ал ағылшын тіліне аудармасы 1927 жылы Бродвей сахнасында қойылды. Мартинес Сьерраның бірнеше пьесасы фильмдерге бейімделді, соның ішінде «Жұмырлақ ән» (Cradle Song, режиссер Митчелл Лейзен, 1933). Мартинес Сьерраның туындыларындағы әйел персонаждарды шеберлікпен бейнелеуі оның әйелі, жазушы Мария Лежаррагамен бірлескен жұмысына байланысты деп есептеледі. Оның «Грегорио және мен» (Gregorio y yo, 1953) атты естеліктер жинағы жарық көргеннен бері ғалымдар оның көптеген пьесаларының авторлығын мойындап келеді.

Баспагер және режиссер ретінде жұмыс

Мартинес Сьерраның ықпалы көбінесе баспагер және режиссер ретінде болды. Ол өзінің Renacimiento ("Жаңа өркендеу") баспасы арқылы Уильям Шекспирдің, Морис Метерлинк және Сантьяго Русинолдың шығармаларын аударды, сондай-ақ Джордж Бернард Шоу мен Луиджи Пиранделло сияқты еуропалық драматургтардың туындыларын Испанияға таныстырды. Грегорио атымен жарияланған аудармалардың авторлығы күмәнсіз оның әйелі Мария Лежаррагаға тиесілі, ол бірнеше тілді (француз, ағылшын, итальян, каталон, португал) мүптезді білген және оған үйленгенге дейін, үйленгеннен кейін және оның қатысуы кезінде де өз атымен аудармалар жариялаған. 1917 жылы ол Мадридтегі Эслава театрының директоры болып тағайындалды және 1925 жылға дейін сол қызметте болып, оны Испанияның алғашқы өнер театрына айналдырды. Ол "жаңа, болашаққа бағытталған стильде" испан және шетелдік драматургтардың көптеген пьесаларын қойған, және 1920 жылы Федерико Гарсия Лорканың алғашқы пьесасы – El maleficio de la mariposa ("Көбелектің қарғысы") Эслава сахнасында Мартинес Сьерраның шақыруымен жасалып, сахнаға қойылды.

Сценарий авторы

Картон қала (реж. Луис Кинг, 1934)
Дәмдемеші (реж. Альберто де Завалиа, 1940)
Теңізшінің қалыңдығы (реж. Бенито Перохо, 1948)