Кіріспе

Жазықтықтағы нүктелер жиынымен анықталатын түзулер санының төменгі шектері, әртүрлі автордың дамытқан категориялар теориясы. Дискретті геометрияда Бек теоремасы – бірнеше түрлі нәтижелердің кез келгені, олардың екеуі төменде келтірілген. Екеуі де Йозеф Бектың белгілі мақаласында, басқа бірнеше маңызды теоремалармен бірге жарияланған. Бұл n нүктесінен тұратын конфигурацияларды қамтиды, олардың ең көп дегенде n – k-сы бір түзудің бойында жатады, мұнда 0 < k < O. Олар n саны k-ға қатысты жеткілікті үлкен болса, конфигурация кем дегенде kn – (1/2)(3k + 2)(k – 1) түзуді қамтитынын көрсетті. Элекс және Чаба Тот Ердос-Бек теоремасының жоғары өлшемдерге оңай кеңейтілмейтінін атап өтті. Мысалы, R3 кеңістігіндегі 2n нүктеден тұратын жиынды қарастырайық, барлығы екі қиылыспайтын түзуде жатыр. Егер осы екі түзудің әрқайсысы n нүктеге тиісті болса, онда мұндай нүктелер жиыны тек 2n жазықтықты қамтиды. Осылайша, Rd кеңістігіндегі нүктелер жиынына қатысты гипотезаны тривиалды түрде кеңейту қажетті нәтижеге қол жеткізу үшін жеткіліксіз. Бұл нәтижені алғашқыда Эрдос болжады, ал Бек дәлелдеді. (5.2 теореманы қараңыз.)

Айтылым

S жазықтықтағы n нүктелер жиыны болсын. Егер кез келген түзуде 0 ≤ k < n - 2 шарты орындалса, n - k нүктеден артық нүкте жатпаса, онда S жиынының нүктелерімен анықталатын Ω(nk) түзу бар.

Бек теоремасы

Бек теоремасы жазықтықтағы шекті нүктелер жиынының екі ең шеткі жағдайдың біріне жататынын айтады: біріншісінде нүктелердің көп бөлігі бір түзу бойында орналасқан, ал екіншісінде барлық нүктелерді байланыстыру үшін көптеген түзулер қажет болады. Бұл нәтиже Бектің мақаласында тікелей айтылмаса да, Эрдос-Бек теоремасынан туындайды.

Дәлел

Бек теоремасының дәлелін келесідей беруге болады. Жазықтықтағы n нүктеден тұратын P жиынын қарастырайық. J оң бүтін сан болсын. P жиынындағы A, B нүктелерінің жұбы j-байланысты деп аталады, егер A мен B нүктелерін қосатын түзу P жиынындағы (A мен B нүктелерін қоса алғанда) арасындағы нүктелерді қамтитын болса. Szemerédi–Trotter теоремасы бойынша, мұндай түзулердің саны келесідей: P жиынындағы n нүкте және P жиынындағы нүктелер жұбымен анықталатын барлық түзулер жиыны L-ді қарастырайық. Екі нүкте екі түрлі түзуде жата алмайтынын ескере отырып, Szemerédi–Trotter теоремасын қолданғанда, P мен L арасындағы инциденттер саны ең көп дегенде болады. j-байланысқан нүктелерді қосатын барлық түзулер де L жиынына жатады, және әрқайсысы кем дегенде инциденттерді қамтамасыз етеді. Сондықтан, мұндай түзулердің жалпы саны: әр түзу нүктелер жұбын байланыстыратындықтан, ең көп дегенде нүктелер жұбы j-байланысқан болуы мүмкін. Енді C үлкен тұрақты сан болсын. Геометриялық прогрессияны қосу арқылы, j-байланысқан нүктелер жұбының саны, егер j шартты қанағаттандырса, ең көп дегенде болады. Екінші жағынан, жұптардың жалпы саны: Егер C-ді жеткілікті үлкен деп таңдасақ, кем дегенде жұпты таба аламыз (мысалы), олар кез келген j үшін j-байланысқан емес. Бұл жұптарды қосатын түзулер 2C-дан аз нүктелер арқылы өтеді немесе n/C-дан көп нүктелер арқылы өтеді. Егер соңғы жағдай осы жұптардың біреуі үшін орындалса, онда Бек теоремасының бірінші қорытындысы орындалады. Сондықтан, барлық жұптар 2C-дан аз нүктелер арқылы өтетін түзулермен байланысқан деп есептеуге болады. Бірақ әр түзу ең көп дегенде нүктелер жұбын байланыстыра алады. Демек, кем дегенде екі нүктені байланыстыратын кем дегенде бір түзу болуы керек, және талап орындалады.