Кіріспе

Сутекті өндіруге қолданылатын термохимиялық процесс. Күкірт-иод циклі (SI циклі) – сутекті өндіруге арналған үш кезеңді термохимиялық цикл. SI циклі үш химиялық реакциядан тұрады, олардың жалғыз бастапқы заттары – су, ал түзілетін өнімдері – сутегі мен оттегі. Қалған химиялық заттардың бәрі қайта қолданылады. SI процесіне тиімді жылу көзі қажет.

Зерттеу

SI циклы 1970 жылдары General Atomics компаниясында ойлап табылды. Жапония атом энергиясы агенттігі (JAEA) гелиймен салқындатылатын жоғары температуралы сынақ реакторында SI циклымен сәтті эксперименттер жүргізді, бұл реактор 1998 жылы алғаш рет іске қосылды. JAEA өндірістік деңгейде сутегі өндіру үшін одан әрі ядролық, өте жоғары температуралы IV буын реакторларды (VHTR) пайдалануға ниетті. (Япондықтар бұл циклді IS циклы деп атайды.) Сутегі өндіруге арналған үлкен ауқымдағы автоматтандырылған жүйелерді сынау жоспарланған. Халықаралық ядролық энергияны зерттеу бастамасы (INERI) келісімі бойынша француз CEA, General Atomics және Sandia ұлттық зертханалары күкірт-иод процесін бірлесіп әзірлеуде. Қосымша зерттеулер Айдахо ұлттық зертханасында, сондай-ақ Канадада, Кореяда және Италияда жүріп жатыр.

Материалдық сынақ

S–I циклы коррозиялық химиялық заттармен жұмыс істеуді қамтиды, температура шамамен дейін жетеді. Процесс жағдайындағы коррозияға жеткілікті төзімділікпен материалдарды таңдау осы процестің экономикалық тиімділігі үшін өте маңызды. Ұсынылған материалдардың түрлері: отқа төзімді металдар, реактивті металдар, суперқорытпалар, керамика, полимерлер және жабындар. Ұсынылған материалдардың мысалдары: тантал қорытпалары, ниобий қорытпалары, асыл металдар, жоғары кремнийлі болаттар, бірнеше никель негізіндегі суперқорытпалар, мулит, кремний карбиді (SiC), шыны, кремний нитриді (Si3N4) және тағы да басқалар. Жақында жасалған масштабты прототиптеу бойынша зерттеулер, жаңа тантал беттік технологияларының үлкен көлемдегі орнатуларды жасаудың техникалық және экономикалық тұрғыдан мүмкін болатын жолы екенін көрсетеді.

Сутек экономикасы

Күкірт-йод циклы сутегіне негіделген экономика үшін сутегімен қамтамасыз ету жолы ретінде ұсынылған. Ол қазіргі бу реформалау әдістері сияқты көмірсутектерді қажет етпейді, бірақ жану, ядролық реакциялар немесе күн жылу концентраторларынан алынған жылуды талап етеді.