Кіріспе

Гуджараттағы крикет стадионы, Үндістан

54 000 (2006–2015)
49 000 (1982–2006)
| рекордтық келуші = 101 566 (2022 IPL финалы)
| атқарушы жайлар =
| өлшемдер = x
| алаң пішіні = Овал Стадион Гуджарат крикет қауымдастығына тиесілі және отандық және халықаралық крикет матчтарын өткізу орны ретінде қызмет етеді. Бұл әлемдегі ең үздік крикет стадиондарының бірі. Нарендра Моди стадионы 1982 жылдан 2015 жылға дейін болған Сардар Патель стадионының орнында салынды, содан кейін ол бұзылды. Гуджарат крикет қауымдастығы (ГКА) 2015 жылы Сардар Патель стадионын қиратып, заманауи және әлемдегі ең үлкен крикет стадионын салуға кірісті. Нарендра Моди стадионы Австралияның Populous дизайн фирмасымен жобаланды және Larsen and Toubro компаниясы салған. Құрылысына 5 жыл уақыт кетті, шамамен құны белгілі бір соманы құрады. Арена әлемдегі ең үлкен крикет стадионы ретінде танымал Мельбурн крикет стадионын басып озды. ГКА штаб-пәтері стадион аумағында орналасқан. Нарендра Моди стадионында 4 киім ауыстыратын бөлме, 11 орталық алаң және жаттығулар мен отандық матчтарды өткізуге арналған 2 жаттығу алаңы бар. 2021 жылы стадионды Үндістан президенті Рам Натх Ковинд басқарып өткізген шарада ашып берді. Ол алғаш рет 2020 жылы АҚШ президенті Дональд Трамп үшін ұйымдастырылған «Намасте Трамп» іс-шарасы аясында жұртшылыққа ұсынылды. Арена 19 қарашада 2023 жылғы ICC әлем чемпионатының финалдық матчын қабылдады.

1982-2006 жылдар

Бұрын Гуджарат стадионы деп аталған алаң, Үндістанның бірінші Ішкі істер министрі және вице-премьері Сардар Валлабхай Пателдің құрметіне қайта аталды. Сардар Пател стадионынан бұрын қаладағы халықаралық крикет матчтары Ахмадабад қалалық корпорациясына қарасты Наврангпура ауданындағы сол аттас стадионда (Сардар Пател стадионы) өткізілді. 1982 жылы Гуджарат үкіметі жаңа стадион салу үшін Сабармати өзенінің жағасындағы жер учаскесін сыйға берді. Сардар Пател стадионының құрылысы тоғыз айда аяқталды. Осыдан бері қаладағы барлық халықаралық крикет турнирлері осы стадионда өткізіледі. 1984-1985 жылдардағы Австралия – Үндістан сериясында Сардар Пател стадионы алғашқы бір күндік матчын қабылдады, онда Үндістан жеңіліске ұшырады. Осы аренада Сунил Гаваскар тесттік крикетте 10 000 ұпай жинаған алғашқы ойыншы болды, ол 1987 жылы Пакистанға қарсы турнеде бұл көрсеткішті тіркеді. 1983 жылы Капил Дев Вест-Индияға қарсы матчта тоғыз қақпаны алып, стадиондағы 432-ші тесттік қақпасын соғып, 1995 жылы әлемдегі ең көп қақпа алған ойыншы атанды, бұл сэр Ричард Хэдлидің бұрынғы рекордын жаңартты. 1996 жылы стадионда Оңтүстік Африкаға қарсы нәтижесі төмен болған тесттік матч өтті, онда қонақтар 105–223 есебімен жеңілді. Сардар Пател стадионы Үндістан Крикет Чемпионатын қабылдаған сайын ойындар өткізіп келеді, соның ішінде 1996 жылғы Чемпионаттың Англия мен Жаңа Зеландия арасындағы ашылу матчы да осы стадионда өтті. Дегенмен, 1987 және 1996 жылғы Чемпионаттарда стадион тек бір-бір ойын қабылдады. 1996 жылы Оңтүстік Африка (ОА) құрамасының Үндістанға сапарында, турненің ашылу матчында олар жеңіске жету үшін 170 ұпай жинау керек болды. Үндістанның жылдам дойбы құлағы Жавагал Шринат 21 ұпайға 6 қақпаны алып, өз командасын жеңіске жеткізді.

2006-2015 жылдар

Стадион 2006 жылы ICC Чемпиондар кубогының басты арнасына айналды және 15 матчтың бесеуін қабылдады. Турнирді өткізу мақсатында стадион жөндеуден өтіп, үш жаңа алаңша және жаңа аутфилд қосылды. Жаңарту бағдарламасы аясында стадионға жарық шамдары мен жабық трибуналар орнатылды. 2010 жылы Үндістанға жасаған Жаңа Зеландияның туры аясында, серияның бірінші тесті осы стадионда өтті, онда Кейн Уильямсон тестілік дебютінде жүздік соқты. Дегенмен, қайта құрылыстың соңғы құны, бастапқыда 2019 жылы аяқталуы жоспарланған, 2020 жылдың ақпан айында аяқталды.

Тұжырымдама

Жаңа стадион салу идеясы Гуджарат крикет қауымдастығының президенті және сол кезде Гуджараттың бас министрі болған Нарендра Моди тарапынан ұсынылған, бұл оның арман жобасы болған.

Ұсыныстар

2015 жылдың соңында бұзу жұмыстары басталғаннан кейін, 2016 жылдың 1 қаңтарында GCA "The Times of India" және "The Indian Express" газеттерінде тендер сұранысын жариялады. Тоғыз үміткер қызығушылық танытып, тендерлік құжаттарды сатып алды, олардың арасынан үшеуі техникалық және қаржылық ұсыныстарын уақтылы ұсынды: Shapoorji Pallonji Group, Nagarjuna Construction Company және Larsen & Toubro. Тендерлерді бағалау үшін тоғыз сарапшыдан тұратын Тендерлік коммерциялық комитеті (ТКК) құрылды. Бұған қоса, Мумбайда орналасқан STUP Consultants азаматтық инженерия консультациялық фирмасы жобаны басқару консультанты ретінде тағайындалды, ол ТКК-мен бірлесіп әрбір ұсыныстың және техникалық егжей-тегжейін бағалауға көмектесті. Үш үміткердің әрқайсысы өздерінің жобаларын, модельдерін және тұжырымдамалары мен жобаларының техникалық мәліметтерін ұсынды. Жобаның үлкен көлемі мен күрделілігіне байланысты, үміткерлер тиімділік, ресурстар, аяқталу мерзімі, іске асырудың қарапайымдығы сияқты бірнеше параметрлер бойынша бағаланды. Үміткерлер барлық параметрлер бойынша рейтинг беріліп, салмақталды. +Сардар Пателді қайта құруға ұсынылған ұсыныстарды бағалау туралы ескертулер Larsen & Toubro Ең төменгі 1 (L1) Жеңімпаз ұсыныс. Қаржылық тұрғыдан ең төмен және техникалық тұрғыдан бірінші орында. Shapoorji Pallonji & Co. Ltd. Ең төменгі 2 (L2) Nagarjuna Construction Co. Ltd. Ең жоғары (L3)

Соңында L&T стадионды салу және жобалау бойынша бас мердігер ретінде бекітілді.

Құрылыс жұмыстары

L&T 2016 жылдың желтоқсан айында стадионның құрылыс жұмыстарын қолға алды. 2017 жылдың 16 қаңтарында Гуджарат крикет қауымдастығы жобаны қадағалап, ол ресми түрде сол күні басталды. Стадионның құрылысын 2 жылда аяқтау жоспарланған, ал қайта құру жобасының құны шамамен 700 крор рупий (93 миллион доллар) деп бағаланған. 2020 жылдың ақпан айында стадионға соңғы рет әрлеу жұмыстары жүргізілді және 2021 жылы Англия-Үндістан командалары арасындағы күндіз-түнгі тестілік матчы қабылданды. Мумбайда орналасқан "Span Asia" коммерциялық асхана консультанттары Populous және L&T компанияларымен бірлесіп, азық-түлік және сусындармен байланысты барлық аймақтарда, атап айтқанда, сату орындарында, негізгі стадиондық асханаларда, ойыншылар асханаларында, VIP/VVIP ложаларында, корпоративтік ложаларда, баспасөз және медиа ложаларында, кішкентай асханаларда, GCA клубында және осыған қатысты аймақтарда жұмыс істеу үшін шақырылды.

2020 қазіргі уақытқа дейін

2020 жылы стадионда АҚШ президенті Дональд Трамптың сапары үшін "Намасте Трамп" іс-шарасы ұйымдастырылды. 125 000 көрермен тіркелді. Жобаны "Нарендра Моди стадионы" деп атау туралы хабарлама 2021 жылдың ақпан айында жарияланды. Конгресс бастапқыда бұл шешімді сынады, бірақ кешен "Сардар Патель спорт кешені" атауын сақтайтыны және жаңа атау тек стадионға берілетіні нақтыланды. Премьер-министр Моди 2022 жылғы ұлттық ойындарды аренада ашты. Жаңа стадион алғашқы сынақ матчын (Англия – Үндістан) қабылдады, сонымен қатар бұл оның алғашқы күндізгі-түнгі сынақ матчы болды. Стадион IPL командасы "Гуджарат Тайтанс" үшін үй аренасына айналды. 2022 және 2023 жылғы IPL финалдары осы жерде өтті. Стадионда 55 бөлмелі клуб үйі, олимпиадалық бассейн және төрт киім ауыстыру бөлмесі бар. Әр көрермендер трибунасында тамақ алаңы мен қонақтарды күту аймағы қарастырылған. Стадионда жабық крикет академиясы мен жаттығу алаңдары, сондай-ақ 40 спортшыға арналған жатақханалар бар. "Larsen and Toubro" аренаның негізгі құрылыс мердігері болды және Австралия, Жапония, Испания, АҚШ және Италиядан келген шетелдік фирмалармен бірлесіп жұмыс істеді. Олар стадионды жобалауды Австралияның "Populous" компаниясына тапсырды, ал олардың архитекторы Эндрю Джеймс "Нарендра Моди стадионының" жобасын жасады. Бұл фирма "Тоттенхэм Хотспур" стадионының мәшһүр жобасымен танымал. "Нарендра Моди стадионының" екі қабатты құрылымы көптеген ірі "Y пішіндес бағаналармен" төменнен қолдауға ие, бұл арена ішінде бағаналардың қажеттілігін жояды және көрермендерге стадионның кез келген нүктесінен алаңның толық көрінісін ұсынады. Әрбір "Y пішіндес" бағананың салмағы 280 тоннаға жетеді, олардың биіктігі шамамен 30 метрді құрайды. Олар үлкен қалыптарда құйылып, стадион құрылыс алаңында жиналды, содан кейін көптеген дайын бөлшектер осылай орнатылды. Шатырдың матасы Жапониядан әкелінді, LED жарықтандыруды Испаниялық фирма орнатты, ал Италиялық фирма кабельдерді орнатты, оларға Жапониялық компания шатыр матасын бекітті. Алаңда 11 орталық алаң бар, ал ойын алаңында шөпке судың қажеттілігін анықтайтын сенсорлар орнатылған, олар 67 толық автоматтандырылған жер асты суарғыштарын іске қосады. Алаңда бермуда шөбі өседі, оның тұқымдары АҚШ-тан сатып алынған. Стадионда жоғары технологиялық дренаж жүйесі және 360° LED жарықтандыру жүйесі орнатылған, ол шатырдың ішкі жиегіндегі сақинаға бекітілген, бұл алаңда көлеңке түзілмеуін қамтамасыз етеді. Стадионды жақын жердегі метро станциясымен аспалы көпірмен қосу жоспарланған, бұл жол ағлағын азайтуға бағытталған. Бұл жоба 2020 жылдың қыркүйегіне дейін аяқталуы тиіс еді, бірақ ол стадионның емес, "Мотера метро станциясы" жобасының бөлігі болды. 2023 жылдың қараша айының мәліметтері бойынша, аспалы көпір әлі салынып біткен жоқ.

Трампқа сәлем

2020 жылы стадион президент Трамптың алғашқы сапары құрметіне Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди ұйымдастырған "Намасте Трамп" ісшарасының өткізілген орны болды. Бұл ісшара Техас штатының Хьюстон қаласында өткен "Хауди Моди" ісшарасын еске түсірді.

75 жыл бойына жалғасып келе жатқан достық

2023 жылдың 9 наурызында «Нарендра Моди» стадионында «Крикет арқылы 75 жылдық достық» іс-шарасы өтті. Оған Үндістан Премьер-министрі Нарендра Моди және Австралия Премьер-министрі Энтони Албанес қатысты. Бұл шара Үндістан мен Австралия арасындағы «Гаваскар» трофиіндегі төртінші тестілік матчпен бірге ұйымдастырылды. Іс-шара екі премьер-министрдің өз елдерінің мемлекеттік әнұранын орындауымен және екі команданың ойыншыларымен қолдасуымен басталды. Содан кейін олар екі ел арасындағы 75 жылдық крикет достығының тарихын көрсететін галереяны аралады. Галереяны көргеннен кейін екі премьер-министр арнайы жасалған гольф-картта стадионның айналасын бір айналып өтті. Оларды Үндістан мен Австралия туларын желбіретіп, шулі жанкүйерлер қарсы алды. Іс-шара екі премьер-министрдің тестілік матчты бастау үшін монетаны лақтыруымен аяқталды. «Крикет арқылы 75 жылдық достық» іс-шарасы – Үндістан мен Австралия арасындағы берік қарым-қатынастың мерекесі болды, бұл қарым-қатынас көп жылдар бойы крикетке деген ортақ сүйіспеншілік арқылы қалыптасқан. Бұл шара спорттық дипломатияны ілгерілетуге және екі елдің халқына достығын тойлауға шақыруға мүмкіндік берді.

Ішкі крикет

Стадион – Гуджарат крикет командасының, Гуджарат әйелдер крикет командасының және IPL франшизасы «Гуджарат Титанс»-тің үй алаңы. Стадион ішіндегі негізгі алаңнан басқа, «Нарендра Моди стадионы А алаңы» және «Нарендра Моди стадионы В алаңы» деп аталатын тағы екі алаң бар. Олар стадионның шығыс жағында орналасқан және Ранжи кубогы сияқты турнирлердің ішкі крикет матчтарын қабылдайды. Стадион 2022 және 2023 жылғы IPL финалдарын қабылдады, алғашқысында үй командасы «Гуджарат Титанс» жеңіске жетті, екіншісінде «Ченнаи Супер Кингс» 5-ші титулын жеңіп алып, «Мумбай Индианс» командасымен ең көп кубокқа ие болу рекордын теңестірді. 2022 жылы «Виджай Хазаре» бір күндік турнирінің финалы осы аренада өтті. Махараштра крикет командасы бірінші иннингте 248/9 ұпай жинады, ал Саураштра командасы 46.3 оверде оны қуып жете алды. Махараштрадан Рутурадж Гайквад және Саураштрадан Шелдон Джексон жүздік соқты.

Бұрынғы аренада

Сунил Гаваскар 1986-87 жылдары Пәкістанға қарсы ойын кезінде Тест крикетінде 10 000 ұпай жинады. Осы алаңда өткен алғашқы матчта бір иннингте 9 қақпа алған Капил Дев 1994 жылы сэр Ричард Хэдлидің рекордын бұзып, Тест крикетінде 432-ші қақпасын алды. 2008 жылы А.Б. де Вильерс өзінің алғашқы Тесттегі екі жүздігін соқты.

Қазіргі аренада

Аренада 2021 жылдың 24 ақпанында Индия мен Англия арасындағы алғашқы күндізгі-түнгі тестілік ойын өтті. IPL 2022 финалы «Гуджарат Титанз» және «Раджастан Роялз» командаларының арасында болды. «Титанз» өздерінің алғашқы маусымда IPL жеңімпазы атанды. Бұл шараға 104 859 адам қатысты, бұл крикет тарихындағы және стадион тарихындағы ең көп көрермен. IPL 2023 финалы «Титанз» және «Ченнаи Супер Кингс» командаларының арасында өтті. MS Dhoni өзінің 250-ші IPL матчында «CSK» командасын капитан ретінде жеңіске жетеледі, осылайша команда IPL кубоктары бойынша рекордтық көрсеткіш бойынша «Мумбаи Индианспен» теңесті.

Тестілік матчтар рекорды

Ең жоғары иннингтік ұпай: Шри-Ланка 760/7d – Үндістанға қарсы Шри-Ланка, 2-іннинг, 16 қараша 2009. Ең төменгі иннингтік ұпай: Үндістан 76 – Үндістанға қарсы Оңтүстік Африка, 1-іннинг, 3 сәуір 2008. Ең жоғары жекелеген ұпай: Махела Джаявардене 275 (435) (4 ұпай 27, 6 ұпай 1) – Шри-Ланкаға қарсы Үндістан, 16 қараша 2009. Ең үздік боулинг: (бір иннингте) Капил Дев 9/83 – Үндістанға қарсы Вест-Индия, 12 қараша 1983. (бір матчта) Аксар Пател 11/70 – Үндістанға қарсы Англия, 13 ақпан 2021. Ең көп қақпа: Анил Кумбле (Үндістан) 36 қақпа (Ойын:7, Ұпай:964, Ең жақсы иннингтік көрсеткіш:7/115, Ең жақсы матчтық көрсеткіш: 10/233, Орташа:26.77, Экономика: 2.29, Ылдамдық: 70.1, 5 қақпа/иннинг: 3, 10 қақпа/матч:1).

Бір күндік халықаралық матчтар рекорды

Ең жоғары жиынтық: Оңтүстік Африка 365/2 – Үндістанға қарсы Оңтүстік Африка, 1-ші иннинг, 27 ақпан 2010. Ең төменгі жиынтық: Зимбабве 85 – Зимбабвеға қарсы Вест-Индия, 1-ші иннинг, 8 қазан 2006. Жеке ең жоғары ұпай: Девон Конвей 152 (121) (19x4; 3x6) – Жаңа Зеландияға қарсы Англия, 2023 жыл. Ең үздік боулинг: Прасид Кришна 4/14 (9.0 овер) – Үндістанға қарсы Вест-Индия, 9 ақпан 2022. Ең көп ұпай: Рохит Шарма – 354 ұпай. Ең көп қақпа: Капиль Дев (Индия) 10 қақпа (Ойын:6, Ұпай:156, Ең жақсысы:3/26, Орташа:15.60, Экономика:3.04).

Медиада

2021 жылы стадион History TV18 телеарнасының «Modern Marvels» деректік бағдарламасының бір бөлімінде көрсетілді. Бұл бөлім стадионның тұрғызылуының барлық кезеңін бейнеледі.