Кіріспе

Американдық дәрігер және хабар таратушы Дин Эделл (1941 жылғы 26 наурызда туған) – американдық дәрігер және хабар таратушы. Ол 1979 жылдан 2010 жылғы 10 желтоқсанға дейін тікелей эфирде өткен «Доктор Дин Эделл» радио бағдарламасын жүргізді. Сонымен қатар, ол медициналық жаңалықтарды хабарлаушы және NBC арнасының «Доктор Дин» телешоуы сияқты жеке телешоуларының жүргізушісі ретінде ұлттық теледидарда таратылды.

Өмірі және білімі

1941 жылы 26 наурызда Ньюарк, Нью-Джерсиде дүниеге келген Эделлдің әкесі 1940-50 жылдары дәрумендер өндірген. Эделл Корнелл университетінде зоологияны оқып, 1967 жылы Корнелл университетінің медицина мектебінен медицина докторы ғылымын алды. Кейін Эделл Сан-Диегода жеке офтальмологиялық практика ашты және Калифорния университетінде, Сан-Диегода анатомия пәнінен оқытушы және клиникалық тәлімгер болып жұмыс істеді. 1973 жылы Эделл медициналық практиканы толығымен тастап кетті. Кейін ол: «Басында медицина маған ұнамады, бірақ мен ең жақсы көретін нәрсемді таптым – ол ақпарат және оны жеткізу» деді. Ол келесі бірнеше жылды антиквариаттарды сатып алу және сату, күміс және алтыннан әшекей жасау, органикалық шаруашылықпен айналысу, сурет салу, 1950 жылғы автобуста тұру және өзін-өзі сипаттағанынша, тамақ іздеу арқылы күн көру сияқты әртүрлі өмір салтын тәжірибелеумен өткізді. Осы кезеңде ол өзін хиппи деп есептейді. 1970 жылдардың соңында Эделл антиквариатты сату галереясында жұмыс істеді, сондай-ақ Калифорния штатының Сакраменто қаласында әшекей және антиквариат дүкеніне ие болды. Табысын арттыру үшін ол Сакраменто қаласындағы Алкоголь және Есірткіге қарсы күрес орталығының медициналық директоры қызметін атқарды. Бір әріптесі Эделлді KRAK кантри-музыка станциясының иесімен таныстырып, Эделлге ток-шоу жүргізуді ұсынды. 1978 жылы ол осы станцияда 6 тікелей эфирлік бағдарлама жүргізді. Осылайша оның радио мансабы басталды. 1980 жылы Сан-Франциско шығанағына көшіп, қазір Мендосино округінің ауылдық аймағында тұрады. Эделл қытай өнерінің, қытайлық иі су құтыларының және анатомияға қатысты сирек кітаптардың жинағын сақтайды. 2007 жылдың 5 қазанында Кристис аукционында Эделлдің анатомия өнерінің коллекциясы сатылды. Эделлдің әпкесі – Голливудтағы костюм дизайнері.

Доктор Дин Эделл радио бағдарламасының

1979 жылы Эделл Сан-Францискодағы KGO радиосында тұрақты түрде хабар таратуды бастады. Ол кезде ток-шоу радиосын тарату ешқашан сәтті болған емес. 1986 жылы Эд Маклафлин, ABC радиосының ток-шоуды синдикаттауға жасаған сәтсіз әрекетінің президенті, жұмысынан кетіп, Эделлмен бірікті. Ұзақ уақыт өткен соң, шоу апта сайын 8,5 миллион тыңдаушысы бар 350-400 нарыққа жетті. Олар сондай-ақ 400 нарықта 60 секундтық медициналық жаңалықтардан тұратын Medical Minutes бағдарламасын іске қосты. Маклафлин радио ток-шоуларын сәтті таратуға болатынын дәлелдеді. Содан кейін ол өзінің назарын 1989 жылдың жазында рейтинг бойынша Эделлді басып өтіп, Америкадағы ең сәтті радио жүргізушісіне айналған, Сакраментодан шыққан, сол кезде беймәлім Раш Лимбоға аударды. 90-жылдардың көп бөлігінде Эделл Америкадағы екінші ең көп тыңдалған радио ток-шоуы болды. 2005 жылға қарай доктор Дин Эделлдің радио бағдарламасы Premiere Radio Networks арқылы 200-ден астам нарыққа синдикатталды және XM радиосындағы America's Talk бағдарламасында апта ішіндегі түстен кейін эфирге шықты. Бағдарламаның апта сайын 1,5 миллионнан астам бірегей тыңдаушысы бар екені есептелді. Бағдарламаның форматы ерекше болды. Эделл тыңдаушылардан келіп түскен жеке медициналық сұрақтарға жауап беріп, медициналық журналдарда жарияланған мақалаларға және даулы медициналық мәселелерге қатысты пікірлерін білдірді. Карьерасының басынан бастап Эделл ғылыми әдіс-тәсілді ынталандырып, бұқаралық ақпарат құралдарының ғылыми зерттеулерсіз денсаулыққа қатысты негіссіз қорқыныштарды артық жариялағаны үшін жиі сынады. Ол Америкадағы ғылыми сауаттылықтың төмендеуіне қатты алаңдады. Ол псевдонауқа мен мистикалық ойлауға қарсы болды және дәлелденбеген баламалы емдеу әдістерін, витаминдер мен дәрілік шөптер өндірісін, сәнді диеталар мен диеталық таблеткаларды, сондай-ақ вакциналарға, фторға немесе басқа да ғылыми тұрғыдан қабылданған тәжірибелерге қарсы шыққан көптеген антиғылыми топтарды қатты сынады. Ол жаңа туған сәбилерді сүндеттеу, кесарево кесу, жатырды алып тастау және денсаулыққа қатысты ауруларды артық диагностикалау сияқты көптеген дәстүрлі медициналық тәжірибелерге де күмән келтірді. Ол медициналық марихуананы және психоделикалық препараттардың терапиялық қолданылуын зерттеуді ерте қолдады. Ол жалпы алғанда есірткіге қарсы күреске қарсы болды. 2010 жылдың 1 желтоқсанында Эделл радиодан зейнетке шыққанын жариялады. 2010 жылы Talkers Magazine журналы Эделлді барлық уақыттағы 100 ең маңызды радио ток-шоу жүргізушілерінің қатарына енгізді.

Басқа радио және теледидар хабарлары

1979 жылдан бастап, Эделл Америкадағы жергілікті теледидар жаңалық станциясының толық уақытты жұмыс істейтін жалғыз дәрігері болғаннан бастап, 2007 жылдың наурызына дейін Эделл Сан-Франциско аймағындағы жергілікті ABC станциясы KGO TV жаңалықтары үшін түнгі денсаулық туралы хабарламалар дайындады. Бұл телехабарлар 100-ден астам жергілікті телеарнаға таратылды. Ол KGO телеарнасында "Үйге шақыру" деп аталатын тікелей эфирдегі бағдарлама жүргізіп, көрермендердің сұрақтарына дереу жауап берді. Ол сурет өнеріндегі білімін пайдаланып, жауаптар берер кезде түсіндірмелер салды. Бұл сегмент Лос-Анджелестегі KABC телеарнасы үшін спутник арқылы тікелей эфирде де көрсетілді. Ол қазір мұндай тұрақты телехабарлардан бас тартты. 1986 жылы KGO телеарнасы "Др. Эделлдің медициналық журналы" атты апталық тікелей эфирдегі денсаулық журналын шығарды – бұл жанрдағы алғашқы бағдарлама. Бағдарлама таратылды, сондай-ақ Discovery Channel және PBS арналарында көрсетілді. Ол 1986 жылы Ұлттық теледидар бағдарламаларын ұйымдастырушылар қауымдастығында (NATPE) IRIS сыйлығын жеңіп алды және 1988 жылдың 11 сәуірінде Телерадио хабарларын тарату мұражайының тұрақты коллекциясына қосылды. Variety журналындағы рецензияда "Эделл өте тартымды, сөзге шешен және білімді" деп жазылған. 1992 жылдың маусымында NBC телеарнасы жарты сағаттық күнделікті "Д-р Дин" телешоуын іске қосты, дәрігердің жеке күнделікті телешоуын жүргізуінің алғашқы тәжірибесі болды. "Голливуд репортері" оны "Жақсы мінезді, хабардар және айтар сөзі бар адам" деп сипаттады. Ол "Эй, доктор Дин", "Д-рға қоңырау шалу" және "Д-рмен кездесу" сияқты басқа телешоуларды да жүргізді, олардың табысы әртүрлі болды. Ол сондай-ақ HealthCentral компаниясы арқылы жергілікті станцияларға таратылатын "HealthCentral ұсынған Медициналық жаңалықтар" деп аталатын тоқсандық телешоулар сериясын жүргізді.

Мерзімді басылымдар

Эделл 1982 жылдан 1994 жылға дейін жарияланған "Эделлдің денсаулық туралы хатының" авторы болды. Бес жыл өткен соң, Healthcentral.com сайтының редакциялық құрамы 1999 жылдан 2001 жылға дейін оның радио бағдарламасы тақырыптары негізінде мақалалар жазды. 2001 жылы сайт банкротқа ұшырап, жаңа иелеріне сатылды.

Веб-сайттар

1999 жылы Эделл жоғарыда аталған HealthCentral веб-сайтын іске қосты, онда оның жеке авторлық мақалаларымен қатар, жалпы денсаулық сақтау туралы ақпараттар да бар еді. Оның мақсаты – «тұтынушылардың ең сүйікті денсаулық туралы ақпарат беру қызметіне айналу» болатын. Эделл 2001 жылы банкротқа ұшырағаннан кейін осы компаниядағы меншік үлесінен айырылды. Қазіргі таңда сайт Вашингтон, округ Колумбияда орналасқан The HealthCentral Network компаниясына тиесілі және олар басқарып жүр. Сайт Эделлдің жаңа мақалаларын жарияламайды, бірақ оның кеңес беріп жататын рубрикасы мен банкроттыққа дейінгі мақалалары ерекше көзге түседі.

Марапаттар

Эделл өз жұмысы үшін бірнеше медиа жүлдесін жеңіп алды, соның ішінде C. Everett Koop Media Award, Edward R. Murrow Award, ұлттық Emmy, American Cancer Society Recognition Award және American Heart Association Award. 2011 жылдың тамызында доктор Эделл "Тәуелсіз зерттеулер тобы" (The Independent Investigations Group) тарапынан ғылымды және сыни ойлауды баяндамалық БАҚ-та насихаттағаны үшін "Игги" жүлдесімен құрметтеді. 1996 жылы Скептикалық сауалдау комитеті (CSICOP) Эделлге ғылымдағы халыққа білім беру жөніндегі жүлде табыс етті.