Кіріспе

Салида, Колорадода үш күндік фестиваль өтті.

FIBArk – "Арканзас өзенінде алғашқылар" деген мағынаны білдіреді. Бұл 1950 жылдары басталған, Салида, Колорадода өткізілетін үш күндік фестиваль. Тарихы 1949 жылы екі дос Арканзас өзені арқылы Салидадан Каньон-Ситиге қайықпен жарысқа кім жеңеді деп тіл білдіргенде басталды. Бұл жарыс екеуіне де қауіпті болғандықтан, кейін жылдары жарыс Салидадан Котопаксиге дейінгі шамамен 26 мильге дейін қысқартылды. Ол қалалық фестивальге айналды. Бүгінде фестиваль маусымның үшінші аптасында жыл сайын 10 000-нан астам адамды тартады және өзенде де, қалада да түрлі шараларды қамтиды. Іс-шара бір қайық жарысынан басталып, қазір велосипедпен, жүгіріп және басқа да жарыстарды қамтиды. Жарыстардың көп бөлігі өтетін өзеннің бөлігі Салида қаласының ортасынан өтеді, бұл фестиваль кезінде қала орталығында ұсынылатын басқа да іс-шаралар мен тойларға жақындығын қамтамасыз етеді. 23 қатысушымен басталган бұл фестиваль жыл сайын жүзден астам қатысушыны қабылдайды, сонымен қатар тікелей музыка, жүгіру және велосипед жарыстары, шерулер де ұйымдастырылады.

Тарих

Алғашқы каяк жарысының бастауы жас Салида кәсіпкерлерінің кофе ішу барысында туған ба, әлде қайықшылар арасындағы мақтану үшін болған сын ба, белгісіз. Жарысқа деген қызығушылық ауыздан ауызға тарады, ал кейін Салида сауда палатасы туризмді дамыту мақсатында жарысты насихаттады, оның атағы артқан сайын. Бұл АҚШ-тағы алғашқы тау өзендеріндегі жарыстардың бірі болды және Еуропадағы дамыған жарыстармен салыстырғанда, осы аймақта тау өзендеріндегі спортты танымал етуге көмектесті. Алғашқы жарыс 1949 жылдың 19 маусымында Арканзас өзенінің бастауында Салидадан Канон-Ситиге дейінгі 57 мильдік қашықтықта өтті. Жарыс Бигхорн қойларының шатқалы мен Корольдік шатқал арқылы өтеді. Алғашқы жарысқа алты қайықта 23 қатысушы тіркелді, бірақ жарысты тек екі тәжірибелі швейцариялық қайықшы аяқтады. Келесі жылы жарыс 45 мильге дейін қысқартылды, Корольдік шатқал бөлігі алынып тасталды, орнына Паркдейл, Колорадода аяқталды. Жарысқа он қайықшы қатысып, тек біреуі ғана мараға жетті. Өзенмен төмен қарай өтетін жарыс, жарыс өтіп кеткен үшінші жылы 25,7 мильге дейін қысқартылды. Бұл қашықтық Салидадан жақын орналасқан Котопакси қаласына дейін созылды. Жарысқа 11 қайық қатысып, 10-ы аяқтады. 1970 жылдары жарыс бағдарламасына рафтинг қосылды. Оған рафтинг родеосы, рафтинг спринті және өзенмен төмен қарай рафтинг жарыстары кірді. 1995 жылы еркін стильдегі каяк спорты енгізілді. Уақыт өте келе каяктар жеңілдеп, басқаруға оңайырақ болды, соның арқасында акробатикалық трюктар жасау мүмкін болды. Каякшылар каякын тік қойып, айналулар мен домалақтар жасағандары үшін ұпай жинады. 1998 жылы бұл жарыс ұлттық рейтингке ие болды, бұл қатысушыларға ұлттық чемпионаттарға ілікпеуге мүмкіндік берді.

Алғашқы хулигандар

FIBArk-тың алғашқы жылдары қайықтарға қатысты ережелер болмаған, ал қайықтар әртүрлі материалдардан жасалған. Кейбір кемелер катамарандардан, ұшақтардың құрсаулық бөліктерінен, понтондық қайықтардан, және жабық каяктерден, сондай-ақ тағы да басқа материалдардан құрастырылған. Жабық каяктердің жылдам ағыста оңай басқарылуы себепті жеңіске жеткеніне куә болдық. Бұл "көзге көрінгеннің бәріне рұқсат" деген көзқарас, фестивальдің сенбі күнгі кешінде өтетін қазіргі заманғы "Хулиган жарысының" негізін қалады. Бұл жарыстың талаптары – ескектерден басқа, қайық жасауға арналған дәстүрлі ешқандай материалға жол берілмейді, ал қолөнерлер әдеттегі қайық материалдарынан емес, басқа нәрселерден жасалуы тиіс. Осы жарысқа қатысатын қолөнер бұйымдары ішкі камералардан, ағаштан, құтқару шеңберлерінен және тағы да көптеген материалдардан жасалады.

Бүгін

Бүгін Франция, Германия, Бельгия, Шотландия, Израиль, Италия, Англия, Швейцария, Австрия, Мексика, Канада және АҚШ-тан келген әлемдік деңгейдегі спортшылар түрлі қайықпен жарыс, жүгіру және велосипедпен жарыс сияқты жарыстарға қатысуда.

Слалом

1953 жылы Салида қаласында Солтүстік Америкадағы алғашқы ақсу слалом жарыстары ұйымдастырылды. Бұл жарысқа 25-30 қақпа кіреді, оларды байдаркамен жүзуші жарты мильге созылған жол бойынан өтуі керек. Қақпаны өткізіп алу, қақпаға тию немесе қақпаға қате бағыттан кіру жағдайында ұпайлар қысқартылады, бұл ақ судың таяз ағысында өте қиын. Жарыс уақыт бойынша бағаланады және байдаркашының шеберлігі мен маневрлеу қабілетін көрсетуге арналған. Әр жарыста екі кезең болады, соңғы нәтиже есептеу үшін екі кезеңнің ең жақсы көрсеткіші ескеріледі.

Айналаға шық

Байқаушылар F және 1-ші көшелердің қиылысынан старт алады, "S" тауының бетімен жоғары шапшып, үстіндегі үйдің есік жақтауына қол тигізіп, қайтадан бастаған жеріне оралып келеді. Бұл – фестивальдің ашылуымен бірге өтетін алғашқы жарыс. Ол FIBArk мерекесінің жұма күні түстен кейін басталады.

Іс-шаралар мен ойын-сауық

FIBArk-та қайықпен жүзу, музыка, балаларға арналған ойын-сауықтар және шағын сауда сияқты көптеген іс-шаралар өтеді. Салида аймағынан келген топтар жергілікті амфитеатр сахнасында өнер көрсетеді. Арканзас өзенінде Хулиган жарысы сияқты көптеген қайық жарыстары ұйымдастырылады, онда қатысушылар қолдарына түскен нәрседен қайық жасап, жарысады. Кейбіреулері батып кетеді, ал кейбіреулері жүзіп өтеді, бірақ барлығы бұл қызықты екеніне келіседі. Балаларға арналған ойын-сауықтардың ішінде үрмелі сырғанақтар мен кедергілерге толы жолдар, сондай-ақ бір-екі моторлы көліктер бар. Арканзас өзенінің жағасындағы саябақта жергілікті саудагерлер шағын стендтер құрып, өз тауарларын сатады.