Кіріспе

Салем – АҚШ-тың Индиана штатындағы Вашингтон округінің Вашингтон қалашығындағы қала және округ орталығы. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 6 319 адамды құрады.

Тарих

Салем 1814 жылы жоспарланып, қартаға түсірілген. Ол қаланың негізін қалаушылардың бірінің туған жері – Солтүстік Каролина штатындағы Салем қаласының атымен аталған. Салем пошта бөлімі 1816 жылдан бері қызмет етеді.

Морганның шабуылы

1863 жылдың маусым айында Джон Хант Морган басқаратын Конфедерация атты әскері Теннессиден Морганның рейді деп танылатын шабуылға шықты. Теннесси және Кентукки арқылы жол тартқан Морган ақырында Индиана штатына өтті; ол 1863 жылдың 10 шілдесінде Салемге жетті, Коридоннан солтүстікке қарай келді. Салемге шамамен сағат 9-да кірген Морган дереу қаланы басып алып, дүкендер мен көшелерге күзет қойды. Атты әскерлер үлкен кірпіштен салынған теміржол депосын, жол бойындағы барлық вагондарды және қаланың екі жағындағы теміржол көпірлерін өртеп жіберді. Морган ДеПау мен Найтқа тиесілі екі ұн диірменінен, сондай-ақ Аллен Жүн диірменінен салық талап етті. Морганның әскері дүкендерді тонады және Салемнен шығар алдында аймақтан шамамен 500 доллар алды.

Салемдегі осы қысқа шайқас туралы Морганның қосалқы командирі және қайнағасы полковник Базил В. Дьюк кейін былай деді:

"Олар ешқандай тәртіп немесе себепсіз тонады; бұл ақылсыз және мақсатсыз манияға ұқсады. Бір солдат екі күн бойы ішінде үш канарейкасы бар құс клеткасын көтеріп жүрді. Тағы біреуі аттың жалатында үлкен ыдыспен жүрді. Ауа райы қатты ыстық болғанына қарамастан, тағы біреуі мойнына жеті жұп шана конькісін байлады. Мен аса құнды заттарды ұрлап жатқандарын көріп тұрдым, олар жеміс бағын тонаған балалар сияқты тонады."

Салемдегі афроамерикандықтар

1898 жылы Салем қаласы «күн батқан қала» ретінде тіркелген, онда африкалық американдықтарға тұруға рұқсат берілмеген. Салемде соңғы афроамерикандық Александр Уайт болды. Салем методист епископ шіркеуінің пасторы Александр Уайт пен оның әйелі Элиза Джейн Демарсқа 1830 жылдың 5 мамырында үйлендірген. Уайт Салемде қонақ үй иесі болған. Ол 1867 жылы Салемде өлтірілді. Қылмыскерлер жаза алмады, бірақ олардың бірі Харви Зинк қылмысы үшін сотқа тартылды.

География

Салем негізінен ауыл шаруашылығымен айналысатын қауымдастық, төңірегінде Индианаға тән орман-тоғайлар, егістік жерлер және кішкентай су қоймалары бар. Аймақта ең көп өсірілетін дақылдар – жүгері мен соя. Бұл аймақтағы үйлер әртүрлі стильде салынған, тұрғын үйлердің бір бөлігі Виктория стиліндегі архитектуралық дизайнда жасалған. 2010 жылғы халық санауы бойынша Салемнің жалпы ауданы 4.018 шаршы миль (10 км2) құрайды, оның ішінде 4 шаршы миль (10 км2) (немесе 99.55%) – құрлық, ал 0.018 шаршы миль (0 км2) (немесе 0.45%) – су.

Климат

Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Көппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Салемде ылғалды субтропикалық климат орналасқан, климат карталарында ол "Cfa" деп белгіленеді.

Демография

2000 жылы қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 29 256 доллар, ал отбасының орташа табысы 37 179 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 27 521 доллар болса, әйелдердің табысы 21 952 долларға тең болды. Қала бойынша жан басына шаққандағы орташа табыс 16 299 долларды көрсетті. Халықтың 8,5%-ы мен 11,6%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14,6%-ы және 65 жастан асқандардың 5,7%-ы осы көрсеткішті құрады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 6319 адам, 2622 үй шаруашылығы және 1599 отбасы тұратын. Халық тығыздығы 2932 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – бірлікке шаққанда. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,5% ақ нәсілді, 0,4% афроамерикалық, 0,3% американдық үндістер, 0,6% азиялық, 0,3% басқа нәсілдерден және 0,9% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 1,0% құрады. 2622 үй шаруашылығының 32,6% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 39,2% -ы бірге тұратын жұбайлар, 15,3% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 6,4% -ы күйеуі жоқ ерлер, ал 39,0% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 33,8% жеке тұлғалардан тұрады, ал 14,9% -ы 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,31 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,91 адамды құрады.

Қала тұрғындарының орташа жасы 38,3 жас. Тұрғындардың 24% 18 жасқа дейін, 8,6% 18 мен 24 жас аралығында, 25,6% 25 пен 44 жас аралығында, 24,2% 45 пен 64 жас аралығында және 17,6% 65 жастан асқан. Қаланың жыныстық құрамы: 46,5% ер адам және 53,5% әйел адам, сондай-ақ 22,3% бинарлық емес.

Жыл сайынғы мәдени іс-шаралар

Әр қыркүйекте Салем Джон Хей орталығында "Ескі қоныс салушылар күнін" тойлайды. Нағыз ағаш үйлерден тұратын ауылда өткізілетін фестивальде тарихи қайта жаңғыртулармен қатар, жергілікті өнер мен қолөнер бұйымдары да ұсынылады. "Жұма күні алаңдағы кеш" – Ескі қоныс салушылар күнінің ресми ашылуы. Қала алаңы көліктерге жабылады және Салем тұрғындары мерекелік шараларды тамашалау үшін жиналады, онда тағам сататын орындар, сауда орындары және кейде із кесу ойындары да ұйымдастырылады.

Музейлер және басқа да қызықты жерлер

Қала орталығы, сондай-ақ бірнеше жергілікті ғимараттар, Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енген. Салемдегі Карнеги кітапханасы – АҚШ-та салынған шамамен 2000 кітапхананың бірі, оның ішінде 20 ғасырдың басында Индиана штатындағы 164 кітапхана. Бұл кітапханалар болат конгломератының өкілі Эндрю Карнеги донациялаған қаражат есебінен салынды. Салем 1904 жылдың ақпанында грант алды, 1904 жылдың тамызында құрылысын бастап, 1905 жылдың шілдесінде ашылды. Бүгінгі күнге дейін қолданыстағы Салемдегі Карнеги кітапханасы – Индиана штатындағы бастапқы мақсаты үшін пайдаланылып келе жатқан жүзге жуық кітапхананың бірі. Салем қаласының орталық алаңында орналасқан Вашингтон округінің соты – Салемнің ең танымал және айқын белгісі болып саналады. Сот ғимаратының төңірегінде тарихи маңызы бар белгілер орнатылған, ал алаңның оңтүстік-шығыс бөлігінде Революциялық соғыстан бастап, соғыстарда қаза тапқан жауынгерлерге арналған ескерткіш орналасқан. Джон Хейдің туған жері 1971 жылдан бері Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде танылған және Салемде орналасқан. Бұл ғимарат бастапқыда мектеп ретінде пайдаланылған және 1824 жылы салынған. Ол 1840 жылдардың стилінде қайта жаңартылып, толыққан.

Қоғамдық өнер

2021 жылы Рафаэль Бланко (суретші) «Сәлем мұрасы» фрескасын жасады. Сәлемдегі 17 футттық 80 футттық қабырғалық суретте қаланың тарихына маңызды үлес қосқан алты әйелдің портреттері бейнеленген. Бұл әйелдер – Ласк әже, Лула Дессе Рудер, Брэди Шрум, Сара Парк Моррисон, Терри Холл және Эмма Кристи Бейкер. Әрбір әйел Сәлемде туған немесе өмір сүрген. Ласк әженің отбасы 1817 жылы Вашингтон округіне қоныстанды және ол қоғамда ресми медициналық білімсіз көмек көрсеткен. Лула Дессе Рудер – Индиана штатында фармацевт лицензиясын алған алғашқы әйел. Брэди Шрум Сәлемдегі бастауыш мектеп мұғалімі болды, және Сәлем бастауыш мектебі оның құрметіне аталды. Сара Парк Моррисон 1833 жылы Сәлемде дүниеге келді және Индиана университетінің алғашқы студенті, одан кейін бітірген алғашқы әйел, соңынан университет профессорларының қатарында болған алғашқы әйел атанды. Терри Холл жоғары мектеп және колледж деңгейіндегі әйелдер командаларын жаттықтырды және «Кентукки университетінің баскетбол тарихындағы ең табысты жаттықтырушы» деп есептеледі. Эмма Кристи Бейкер 1865 жылы дүниеге келді, ол «құлдықтан азат болғандардың шөбересі». Ол Индианаполис полициясына жұмысқа алынған алғашқы әйел және афроамерикандық полицей болды.

Спорт

Салемде Салем спидвейі де орналасқан. Бұл 1947 жылы салынған, жарты мильдік, тік бұрыштармен жабдықталған, асфальтталған овал трассасы. Соңғы 50 жылдың ең танымал жарысшыларының көптегені осы трассада жарысқан, олардың ішінде Тед Хорн, Парнелли Джонс, А. Дж. Фойт, Бобби және Ал Унсер, Марио Андретти, Ларри Диксон, Даррелл Уолтрип және Джефф Гордон бар. А. Дж. Фойт бір кезде осы спидвейде жарты мильдік овал бойынша әлемдік рекордты иеленген. 1979 жылы ESPN телеарнасы осы трассада алғашқы автожарыстарды көрсеткен.

Саябақтар мен демалыс

Бұл өлшемдегі қала үшін ерекше болып табылатын нәрсе – ДеПау паркіндегі "Райлидің орыны" атты үлкен балалар ойын алаңы. Жергілікті шала бала Рилей Жан Томлинсонның бассейнде қаза болғаннан кейін оның құрметіне салынған бұл парк 2001 жылы ашылды және екі және үш қабатты ағаш сарайлармен, сондай-ақ балалардың ойынына арналған басқа да құрылымдармен (сырғанақтар, тартықтар және осы сияқты ойын алаңдарымен бірге) жабдықталған.

Көлік

Оңтүстік Индиана көлік жүйесі қалада өзгермелі тұрақты маршруттық және талап бойынша автобус қызметтерін ұсынады.

1988 жылғы бомба қорқынышы

1988 жылдың 5 шілдесінде қала маңындағы көпірлер мен ғимараттардың жанында қоңыр қаптарға салынған 13 қолдан жасалған бомба табылды, олардың ішінде динамит таяқшалары болған. Бірақ, жарылғыш қақпақшалардың нашар болуына байланысты, бомбалардың ешқайсысы жарылмады. Егер жарылғыш заттар жарылған болса, қала сыртқы көмектен үзіліп қалар еді. Джон Хаббард пен Джерри Конрад есімді екі адам 1989 жылдың қыркүйек және қазан айларында барлық айыптау бойынша сотталды. Прокурорлар Хаббард пен Демократиялық штат өкілі Фрэнк Ньюкирк-младший арасында ұзақ жылдар бойы антагонизм болғанын мәлімдеді.