Кіріспе

Ғимараттың сыртқы жағын жабуға қолданылатын құрылыс материалы.

Фиброцемент сайдинг (Ұлыбританияда «фиброцемент қаптамасы», Австралияда «фибро» және АҚШ-та «Hardie Plank» тіркелген атауымен белгілі) – коммерциялық және тұрғын үйлердің сыртқы жағын жабуға қолданылатын құрылыс материалы. Фиброцемент – цементтен жасалған, целлюлоза талшықтарымен күшейтілген композиттік материал. Алғашқыда асбест күшейткіш материал ретінде қолданылған, бірақ қауіпсіздік мәселелеріне байланысты 1980-ші жылдары целлюлозаға алмастырылды. Фиброцемент тақталары алдын ала боялған немесе бояуланған күйде келеді, немесе орнатудан кейін боялуы мүмкін. Фиброцемент сайдингінің бірнеше артықшылығы бар: ол термиттерге төзімді, шірімейді, соққыға шыдамды және өртке төзімді қасиеттеріне ие.

Сипаттамалар

Өндірушілерге қарай табақтардың өлшемдері шамалы өзгеше болуы мүмкін, бірақ әдетте олардың ұзындығы 2400 – 3000 мм, ал ені 900 – 1200 мм (600 және 450 мм қадамдармен) аралығында болады. Бұл өндірілген өлшем құрылыс алаңындағы қалдықтарды азайтады, себебі тұрғын үйлердің едені, қабырғасы және шатырының құрылымдық элементтері 450 немесе 600 мм аралықпен орналастырылады. Егер сайдинг тақталары ретінде қолданылса, ені 130 мм мен 300 мм (5,25 дюймнан 12 дюймға дейін) аралығында болуы мүмкін. Фиброцементтің қалыңдығы 4,5 – 18 мм аралығында өзгереді, сондай-ақ тығыздығы да әртүрлі болады. Төмен тығыздықта кесілгенде жіңішке, тігізді жиек пайда болады, ал жоғары тығыздықта кесілгенде жиек тегіс әрі таза болады. Фиброцемент өнімдерінің жылу өткізбеу қасиеттері мен дыбыс өткізу деңгейі әртүрлі болуы мүмкін. Фиброцемент табақтарының жылу өткізбеу қасиеттері мен дыбыс өткізу деңгейі нашар, сондықтан қосымша қабырға изоляциясы ұсынылады. Әдетте, өнім неғұрлым қалың және тығыз болса, температура мен дыбысқа қарсы төзімділігі де соғұрлым жоғары болады.

Өртке төзімділік

Фиберцемент қаптамасы – жанбайтын материал, ол Австралияның өрт қаупі жоғары аймақтарында кеңінен қолданылады. Еуропалық стандарт EN 13501-1:2007 бойынша "жанбайтын" дегенді білдіретін ең жақсы өртке реакция сыныбы А1 (құрылыс қолданысы) және А1Fl (еден жабыны қолданысы) болып табылады, бұл сыныптар Еуропадағы хабарланған зертханалардың классификациясы бойынша анықталады. Бірақ кейбір фиберцемент тақталары тек А2 (шектелген жанғыштық) немесе тіпті төмен сыныптармен келеді, егер олар сынақтан өткен болса.

Қауіпсіздік

Құрылыс кезінде талшықты цемент қаптамасын кесуден пайда болатын кремний шаңына ұзақ уақыт бойы тозу жұмысшылардың силикозына және басқа да өкпе ауруларына алып келуі мүмкін. АҚШ Ұлттық Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау институты (NIOSH) зерттеушілері осы тұжырымдарды растады, кремний шаңының көптеген бөлшектері тыныс алуға арналған фракцияда екенін көрсетті, олар өкпенің ең терең бөліктеріне енуге қабілетті. Лабораториялық сынақтарда талшықты цемент қаптамасын оқшауланған камерада кесу арқылы жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, дөңгелек араға кәдімгі шеберханадағы вакуумды қосу арқылы кесуден пайда болатын кремний шаңына тозуды 80-90% дейін азайтуға болады. Кейін NIOSH төрт далалық зерттеуді аяқтады, онда құрылысшылар талшықты цемент қаптамасын кесті. Нәтижелер көрсеткендей, егер кәдімгі шеберханадағы вакуум қолданылса, кремний шаңына тозу NIOSH ұсынған тыныс алуға арналған шектің (REL) төмен (0,05 мг/м3) деңгейінде бақыланды.

Баламалар

Күллі цементпен қапталған қаптамаларға винил, поливинилхлорид, ағаш композиттік өнімдер (мысалы, қатты тақта және Масонит) және алюминий сайдингтен жасалған өнімдер жатады.