Кіріспе

Шыны талшығымен күшейтілген пластиктің түрі – композиттік материалдың бір түрі.

Шыны талшығы (американдық ағылшын тілінде) немесе фиброглас (британдық ағылшын тілінде) – шыны талшығын пайдаланатын жиі кездесетін талшықты күшейтілген пластик түрі. Талшықтар кездейсоқ орналастырылуы мүмкін, кесілген талшықтан жасалған матаға айналдырылуы немесе шыны матаға тоқылуы мүмкін. Пластикалық матрица термореактивті полимер матрицасы болуы мүмкін – көбінесе эпоксидті, полиэстер шайыры немесе винил эфир шайыры сияқты термореактивті полимерлерге негізделген, немесе термопластик. Көміртек талшығынан арзан және икемді, салмағына қарай көптеген металдардан берік, магниттік емес, электр тогын өткізбейтін, электромагниттік сәулелерге өткізгіш, күрделі пішіндерге келтірілуі мүмкін және көптеген жағдайларда химиялық тұрақты. Қолданылу салалары: ұшақтар, қайықтар, автомобильдер, ванналар мен қаптамалар, жүзу бассейндері, джакузилер, септик резервуарлар, су резервуарлары, шатырлар, құбырлар, қаптау материалдары, ортопедиялық гипстер, серфинг тақталары және есік жапқыштары. Фиброгласқа берілетін басқа да кең таралған атаулар: шынымен күшейтілген пластик (GRP), шыны талшығымен күшейтілген пластик (GFRP) немесе GFK (Glasfaserverstärkter Kunststoff). Шыны талшығының өзі кейде "фиброглас" деп аталатындықтан, композиттік материалды шыны талшығымен күшейтілген пластик (FRP) деп те атайды. Осы мақалада "фиброглас" термині толық талшықты күшейтілген композиттік материалды, оның ішіндегі шыны талшықты ғана емес, білдіреді. Көміртек талшығымен күшейтілген полимерлер – көміртек талшықтарымен күшейтілген ұқсас композиттік материал.

Тарих

Шыны талшықтары ғасырлар бойы өндіріліп келеді, бірақ ең алғашқы патент 1880 жылы АҚШ-та пруссиялық өнертапқыш Герман Хаммесфайрге (1845–1914) берілді. Шыны талшықтарын жаппай өндіру 1932 жылы Оуэнс Иллинойс зерттеушісі Геймс Слейтер ысталған шыныға қысылған ауа ағынын бағыттап, талшықтар жасағанда кездейсоқ түрде табылды. Осы шыны жүн өндіру әдісіне патент алу үшін алғаш рет 1933 жылы өтініш берілді. Оуэнс 1935 жылы Корнинг компаниясымен бірікті, ал 1936 жылы Оуэнс Корнинг бұл әдісті өздерінің патенттелген "Фиберглас" (бір "s" әрпімен жазылады) өнімді жасау үшін бейімдеді. Бастапқыда Fiberglas – көп мөлшерде газды ұстап тұратын шыны жүн болатын, бұл оны, әсіресе жоғары температурада, оқшаулағыш ретінде пайдалы ететін. 1936 жылы DuPont компаниясы шыны талшықты пластикпен біріктіріп, композиттік материал жасауға жарамды шайырды әзірледі. Қазіргі полиэстер шайырларының алғашқы түрі – 1942 жылғы Цианамид шайыры. Ол кезде пероксидтік бекіту жүйелері қолданылды. Шыны талшығы мен шайырдың үйлесімділігі материалдың газ құрамын пластикпен алмастырды. Бұл оқшаулау қасиеттерін пластмассаға тән деңгейге дейін төмендетті, бірақ енді алғаш рет композит үлкен күш-қуатқа ие болып, құрылыс және қаптау материалы ретінде үміттендірді. Көптеген шыны талшықты композиттер "шыны талшық" (жалпы атау ретінде) деп атала берді, сонымен қатар бұл атау пластик емес, газды қамтитын төмен тығыздықты шыны жүн өнімдері үшін де қолданылды. Оуэнс Корнинг компаниясының Рей Грин 1937 жылы алғашқы композиттік қайықты жасады, бірақ сол кезде қолданылған пластиктің қатырлығына байланысты одан әрі дамыту жолына қойылмады. 1939 жылы Ресей пластик материалдан жасалған жолаушылар қайығын, ал АҚШ – ұшақтың фюзеляжы мен қанаттарын жасағандығы туралы хабарлама тарады. Шыны талшықты корпусы бар алғашқы автомобиль 1946 жылғы Stout Scarab прототипі болды, бірақ бұл модель өндіріске енгізілген жоқ.

Тiршiлiк

Изоляция үшін қолданылатын шыны талшықтардан өзгеше, соңғы конструкцияның берік болуы үшін талшықтың беті дерлік толығымен ақаулардан таза болуы керек, себебі бұл талшықтардың гигапаскальдық созу беріктігіне жете алуына жағдай жасайды. Егер шынының ірі бөлшегі ақаусыз болса, ол шыны талшықтарындай берік болар еді; алайда, зертханалық жағдайлардың сыртында ірі материалды ақаусыз күйде өндіру және сақтау көбінесе мүмкін емес.

Өндіріс

Шыны талшығын өндіру процесі пультрузия деп аталады. Арматураға жарамды шыны талшықтарын өндіру үшін үлкен пештерде кремний құмы, әк тас, каолин балшығы, фторшпар, колеманит, доломит және басқа минералдар сұйық күйге дейін біртіндеп балқытылады. Содан кейін ол бушендер (спинерет) арқылы сығылып шығарылады, олар өте кішкентай тесіктерден (әдетте E Glass үшін диаметрі 5-25 микрометр, S Glass үшін 9 микрометр) тұрады. Бұл жіптер химиялық ерітіндімен қапталады. Жеке талшықтар үлкен санымен біріктіріліп, ровинг құрайды. Ровингтің диаметрі және оның құрамындағы жіптердің саны оның салмағын анықтайды, бұл әдетте екі өлшем бірлігінде көрсетіледі: өнімділік немесе фунтқа ярд (бір фунт материалдағы талшықтың ұзындығы; сондықтан көрсеткіш неғұрлым кішкентай болса, ровинг соғұрлым ауыр). Стандартты өнімділік мысалдары: 225 өнімділік, 450 өнімділік, 675 өнімділік. tex, немесе километрге грамм (бір километр ровингтің салмағы қанша грамм, өнімділікке кері шама; сондықтан көрсеткіш неғұрлым кішкентай болса, ровинг соғұрлым жеңіл). Стандартты tex мысалдары: 750tex, 1100tex, 2200tex. Бұл ровингтер тікелей композиттік қолдануларда, мысалы, пультрузияда, филаменттік орауда (құбыр), автоматты қарумен ровингте (мұнда автоматты қару шыныны қысқа бөліктерге кесіп, оны қалып бетіне шашыратылатын шайыр ағынына жібереді) немесе аралық кезеңде, майдаланған талшықты мата (CSM) (кездейсоқ бағытталған, бір-бірімен байланысқан шағын кесілген талшықтардан жасалған), тоқыма маталар, трикотаж маталар немесе бір бағытты маталар сияқты маталар жасау үшін қолданылады.

Қиылған жіптер

Қиылған жіп матасы немесе CSM – шыны талшықтың құрамында қолданылатын күшейткіш материалдың бір түрі. Ол бір-біріне кездейсоқ бағытталған және байланыстырғыш зат арқылы біріктірілген шыны талшықтардан тұрады. Әдетте, бұл материал қолмен қабаттау әдісімен өңделеді, онда материалдың қабаттары қалыпқа салынып, шайырмен жабылады. Байланыстырғыш шайырда ерігендіктен, материал ылғалданғанда әртүрлі пішінге оңай бейімделеді. Шайыр қатып қалғаннан кейін, қатайған өнім қалыптан алынып, аяқталуы мүмкін. Қиылған жіп матасын қолдану шыны талшықтың жазықтықтағы қасиеттерін изотропты етеді.

Қасиеттері

Жеке құрылымдық шыны талшығы өз осі бойында кернеуге және қысымға қатысты қатты да, берік те болады. Талшықтың қысымға төзімсіз деп ойлауға болар болғанымен, шындығында оның әсеріне ұзын және тар болуы себепті олай көрінеді; яғни, әдеттегі талшықтар ұзын және жіңішке болғандықтан, олар оңай бүгіліп қалады. Дегенмен, GFRP материал жоғары температураға (200 °C) ұшырағаннан кейін де маңызды қалдық беріктік сақтай алады.

Пайдаланылатын шыны талшығының түрлері

Шыны талшықтарында қолданылатын шыны талшықтың ең көп таралған түрі – E шынысы, ол 1%-дан кем салмақтық сілтілік оксидтері бар алюминий борсиликат шынысы және көбінесе шынымен күшейтілген пластиктерге қолданылады. Шынының басқа түрлері: A шынысы (борон оксиді аз немесе жоқ сілтілік әк шынысы), E CR шынысы (электрлік/химиялық төзімділік; 1%-дан кем салмақтық сілтілік оксидтері бар, жоғары қышқылға төзімді), C шынысы (шыны талшықтары мен жылу оқшаулауға қолданылатын жоғары борон оксиді бар сілтілік әк шынысы), D шынысы (төмен диэлектрлік тұрақтылығымен белгілі боросиликат шынысы), R шынысы (жоғары механикалық қасиеттері бар, MgO және CaO жоқ алюминий силикат шынысы, күшейткіш ретінде қолданылады), және S шынысы (жоғары MgO құрамымен, CaO жоқ алюминий силикат шынысы, жоғары созылу беріктігімен). Таза кремний диоксиді (силицил диоксиді) балқытылған кварц ретінде салқындатылғанда, нақты балқу температурасы жоқ шыныға айналады және шыны талшығы ретінде қолданылуы мүмкін, бірақ оны өте жоғары температурада өңдеу қажет. Жұмыс температурасын төмендету үшін басқа материалдар "қоспа заттар" ретінде енгізіледі (яғни, балқу температурасын төмендетуге арналған компоненттер). Алғашқы шыны талшығы үшін қолданылған шыны – қарапайым A шынысы ("A" "сілтілік әк" үшін) немесе содалы әк шынысы, ұсақталған және қайта балқытуға дайын, со-аталған шүмекті шыны. E шынысы ("E" бастапқы электрлік қолданысына байланысты) сілтісіз және үздіксіз жіп құрастыру үшін пайдаланылған алғашқы шыны формуласы болды. Қазір ол әлемдегі шыны талшығы өндірісінің басым бөлігін құрайды және сонымен қатар әлемдегі борон минералдарының ең ірі тұтынушысы болып табылады. Ол хлорид иондарының әсеріне сезімтал және теңіз қолданысына жарамсыз. S шынысы ("S" "қатты" үшін) созылу беріктігі (жоғары модуль) маңызды болғанда қолданылады, сондықтан ол маңызды құрылыс және авиациялық эпоксидтік композициясы болып табылады (Еуропада оны R шынысы, "R" "күшейту" үшін деп атайды). C шынысы ("C" "химиялық төзімділік" үшін) және T шынысы ("T" "жылу оқшаулағыш" үшін) химиялық әсерге төзімді; екеуі де көбінесе үрмелі шыны талшығының жылу оқшаулағыш түрлерінде кездеседі.

Сақтау резервуарлары

Сақтау резервуарлары шыны талшықтан жасалуы мүмкін, сыйымдылығы шамамен 300 тоннаға дейін жетеді. Кішкентай резервуарлар термопластикалық ішкі резервуардың үстіне кесілген талшықтардан жасалған қабатпен құрылатын болады, ол құрылыс кезінде алдын ала пішін беруге көмектеседі. Әлдеқайда сенімді резервуарлар тоқылған қабаттан немесе филаментпен оралған талшықтан жасалады, мұнда талшықтар резервуар қабырғасына түсетін күштерге перпендикуляр бағытта орналасады. Мұндай резервуарлар көбінесе химиялық заттарды сақтау үшін қолданылады, себебі пластикалық қаптама (әдетте полипропилен) көптеген коррозияға ұшырайтын химиялық заттарға төзімді келеді. Шыны талшығы септик резервуарларында да қолданылады.

Үй құрылысы

Шынымен күшейтілген пластиктер үй құрылысының компоненттерін жасауға да қолданылады, мысалы, шатыр ламинаты, есік айналасы, есік үстіндегі навестер, терезе навестері және мансардалар, мұржалар, қорсау жүйелері, кілт тас және терезе табалдырықтары бар бас жақтары. Ағашқа немесе металлға қарағанда материалдың жеңілдігі мен оңай өңделуі жылдам орнатуға мүмкіндік береді. Жаппай өндірілетін шыны талшықты кірпіш имитациясы бар панельдер композиттік үйлер салуда қолданылуы мүмкін және жылу шығынын азайту үшін жылу оқшаулағышын қамтуы мүмкін.

Мұнай және газ саласындағы жасанды көтергіш жүйелер

Штангалық сорғылауда шыны талшықтан жасалған штангалар көбінесе олардың салмағына шаққандағы жоғары созылу күші үшін қолданылады. Шыны талшық штангалары болат штангаларға қарағанда артықшылықтар береді, себебі белгілі бір салмақта болаттан гөрі эластикалық (Юнг модулі төмен) жақсы созылады, яғни әрбір иілімде көмірсутек кен орнынан көбірек мұнай жер бетіне көтеріледі, сонымен қатар сорғыш агрегатқа түсетін жүктеме азаяды. Дегенмен, шыны талшық штангаларын кернеуде ұстау қажет, өйткені тіпті аз ғана қысымға ұшырағанда олар жиі жұлынады. Штангалардың сұйықтықтағы қалықтау қабілеті осы бейімділікті күшейтеді.

Қайықпен жүзу

Шыны талшығынан жасалған қайықтар 1940 жылдардың басынан бері өндіріліп келеді, ал 1950 жылдан кейін көптеген желкенді кемелер шыны талшығын қабаттау әдісімен салынды. 2022 жылға қарай, қайықтар әлі де шыны талшығынан жасалып жатыр, бірақ құрылыс процесінде вакуумдік қаппен қалыптау сияқты көбірек жетілдірілген техникалар қолданылуда.

Қару-жарақ

Қаруға қарсы төзімді броньлардың көпшілігі әртүрлі маталардан жасалғанмен, шыны талшықты композиттердің оқтан қорғайтын бронь ретінде тиімді екені көрсетілген.

Қиындықты иіру

Талшықты орау – негізінен ашық (цилиндрлер) немесе жабық ұштарлы құрылымдарды (қысым ыдыстары немесе резервуарлар) өндіруге қолданылатын өндіріс техникасы. Процесс кезінде, тартылған талшықтар еркек мандрелдің үстінен оралады. Мандраль айнала келе, жылғақ көздік (wind eye) көліктің бойымен көлденең қозғалып, талшықтарды қажетті үлгіде жайғастырады. Ең көп қолданылатын талшықтар – көміртек немесе шыны талшықтары, олар оралғанда синтетикалық шайырмен қапталады. Мандраль қажетті қалыңдыққа дейін толық жабылғаннан кейін, шайыр керітіледі (cured); көбінесе мандрельді пешке қойып керітеді, бірақ кейде мандрель машинада айналып тұрғанда радиациялық жылытқыштар да қолданылады. Шайыр керітілгеннен кейін мандрель алынып тасталады, нәтижесінде ішкі қуыс өнім пайда болады. Газ баллондары сияқты кейбір өнімдер үшін «мандрель» – дайын өнімнің тұрақты бөлігі болып табылады, газдың сыртқа шығуына немесе композитті сақталатын сұйықтықтан қорғау үшін қаптама қызметін атқарады. Талшықты орау автоматтандыруға өте ыңғайлы, сондықтан көптеген қолданыс салалары бар, мысалы, құбырлар және кішкентай қысым ыдыстарын адамның араласуынсыз орау және керітуге болады. Орау кезінде бақыланатын параметрлер: талшық түрі, шайыр мөлшері, орау бұрышы, талшық шоғының ені немесе қалыңдығы. Талшықтың бұрышы түпкі өнімнің қасиеттеріне әсер етеді. Жоғары бұрышты «шеңберлік» (hoop) орау өнімге айналмалы немесе «жарылуға» қарсы беріктік береді, ал төменгі бұрышты үлгілер (полярлық немесе спиральді) – бойлық созу беріктігін арттырады. Осы техниканы қолдана отырып қазіргі уақытта өндірілетін өнімдер: құбырлар, гольф таяқшалары, кері осмостық мембрана корпустары, ескектер, велосипед вилкалары, велосипед дөңгелектері, қуат беру және тіреу бағаналары, қысым ыдыстары, зымыран корпустары, ұшақ фюзеляждары, шам бағаналары және яхта мачталары.

Шыны талшығынан қолмен жинап алу

Таңдалған қалыпқа әдетте май немесе сұйық түріндегі босатушы зат қолданылады, осылайша дайын өнім қалыптан таза шығарылады. Резин (әдетте 2 бөліктен тұратын термостойқы полиэстер, винил немесе эпоксид) қатайтқышымен араластырылып, бетке жағылады. Қалыпқа шыны талшық матасы төселіп, содан кейін щеткамен немесе роликпен қосымша шайыр қоспасы құйылады. Материал қалыпқа жақсы жабысуы керек, шыны талшық пен қалыптың арасында ауа қалмауы тиіс. Қосымша шайыр және қажет болса, қосымша шыны талшық қабаттары қолданылады. Резиннің барлық қабаттарды толық қанықтырып, жақсы ылғалдандырып, ауа қуыстарын жою үшін қол қысымы, вакуум немесе роликтер пайдаланылады. Жоғары температураға төзімді шайырлар қолданылмаса, жұмыс тез аяқталуы керек, әйтпесе қалыптастыру үшін бөлік пеште қыздырылуы тиіс. Кейбір жағдайларда жұмыс пластик пленкамен жабылып, ауа көпіршіктерін шығару және шыны талшықты қалыпқа жақын қысу үшін вакуум қолданылады.

Шыны талшығымен бүркуді сақтау

Шыны талшығымен бүрку процесі қолмен бүрку процесіне ұқсас, бірақ қалыпқа талшық пен шайырды қолдануда ерекшеленеді. Бүрку – ашық қалыптау арқылы композиттік бұйымдар жасау процесі, онда шайыр мен күшейткіш материалдар қалыпқа бүркіледі. Шайыр мен шыныны жеке-жеке немесе бір уақытта, бір шоғырлы ағынмен, шағылыстыру қаруынан ("chop") бірге қолдануға болады. Жұмысшылар ламинатты ығыстыру үшін бүркілген материалды жайып таратады. Содан кейін ағаш, көбік немесе басқа да өзекті материал қосылуы мүмкін, ал екінші бүрку қабаты өзекті ламинаттардың арасына бекітеді. Бөлшек содан кейін қаттырылады, суытылады және қайта пайдалануға болатын қалыптан алынады.

Пултрузия операциясы

Пултрузия – берік, жеңіл композиттік материалдарды жасауға қолданылатын өндіріс әдісі. Пултрузияда материал қалыптастыру машинасы арқылы қолмен немесе үздіксіз роликтер әдісімен тартылады (материалды пресс-форма арқылы итеру арқылы жасалатын экструзиядан өзгеше). Шыны талшықты пултрузияда талшықтар (шыны материал) рулондардан шайырмен қаптау құрылғысы арқылы өтеді. Содан кейін олар әдетте жылумен өңделіп, қажетті ұзындықта кесіледі. Осылай өндірілген шыны талшықтар түрлі пішіндерде және қималарда, мысалы W немесе S пішімдерінде жасалуы мүмкін.

Бұрау

Шыны талшығының ерекше қасиеттерінің бірі – қолданылатын шайырлар қатаю кезінде қысқаруға ұшырайды. Полиэстер үшін бұл қысқару көбінесе 5–6% құрайды, ал эпоксид үшін шамамен 2%. Талшықтар қысқармайтындықтан, бұл айырмашылық қатаю процесінде бұйымның пішінінің өзгеруіне әкелуі мүмкін. Бұрмаланулар шайыр қатып қалғаннан кейін сағаттар, күндер немесе апталар өткен соң көрінуі мүмкін. Бұл бұрмалануды конструкцияда талшықты симметриялық қолдану арқылы азайтуға болады, бірақ белгілі бір деңгейде ішкі кернеу туындайды; егер кернеу тым жоғары болса, жарықтар пайда болады.

Денсаулыққа қауіп төндіретін факторлар

2011 жылдың маусым айында АҚШ Ұлттық токсикологиялық бағдарламасы (NTP) үйлер мен ғимараттарды оқшаулауда және оқшаулама өнімдерде қолданылатын барлық биологиялық ерігіш шыны жүнді өздерінің Канцерогендер туралы есебінен алып тастады. Дегенмен, NTP шыны талшықты шаңды "адамға канцерогенді болуы мүмкін" (кейбір шыны жүн талшықтары (ішке жұтылатын)) деп санайды. Сол сияқты, Калифорния штатының Қоршаған ортаны қорғау басқармасы ("OEHHA") 2011 жылдың қараша айындағы 65-қадамға енгізген өзгертуде тек "Шыны жүн талшықтары (ішке жұтылатын және биоперсистентті)" деген жазбаны қамтыды. АҚШ-тың NTP және Калифорния штатының OEHHA-ның іс-әрекеттері биологиялық ерігіш шыны талшықты үйлер мен ғимараттарды оқшаулауда қолдануға қатысты федералдық немесе Калифорния заңнамасы бойынша қатерлі ісік туралы ескерту таңбасын енді қажет етпейтін етеді. 2001 жылдың қазан айында Халықаралық қатерлі ісіктерді зерттеу агенттігі (IARC) жылу және дыбыс оқшаулау үшін кеңінен қолданылатын барлық шыны талшықты жүннің адамға канцерогендігін анықтау мүмкін емес (3-топ) деп қайта жіктеді. Адамдар жұмыс орнында шыны талшықтарды тыныс алу, терімен немесе көзбен тікелей байланыс арқылы жұқтыруы мүмкін. Жұмыс қауіпсіздігі және денсаулықты қорғау басқармасы (OSHA) жұмыс орнында шыны талшықтарына ұшыраудың заңды шегін (рұқсат етілген шекті мөлшер) 8 сағаттық жұмыс күні ішінде жалпы 15 мг/м3 және тыныс алу арқылы әсер етуге қатысты 5 мг/м3 деп белгіледі. Ұлттық еңбек қауіпсіздігі және денсаулықты қорғау институты (NIOSH) 8 сағаттық жұмыс күнінің уақыт бойынша орташа көрсеткіші ретінде 3 талшық/см3 (диаметрі 3,5 микрометрден кем және ұзындығы 10 микрометрден артық) және жалпы 5 мг/м3 шекті мөлшерде ұсынылатын шекті мөлшерді (REL) белгіледі. Еуропалық Одақ және Германия синтетикалық шыны талшықтарды мүмкін немесе ықтимал канцерогендер ретінде жіктейді, бірақ талшықтар белгілі бір сынақтардан өтіп, осы жіктемеден босатылуы мүмкін. Бұл жіктемелерге негіздік зерттеулер эксперименттік жануарлар мен канцерогенез механизмдеріне қатысты жүргізілді. Шыны жүннің эпидемиологиялық зерттеулері IARC шақырған халықаралық сарапшылар тобы тарапынан қарастырылды. Бұл сарапшылар: "Бұл материалдарды өндіру кезінде жұмыс орындарындағы әсерлерден өкпе қатерлі ісігі немесе мезотелиома (дене қуысының қатерлі ісігі) қаупінің артуын көрсететін ешқандай дәлел жоқ, сондай-ақ, кез келген қатерлі ісік қаупінің бар екенін растайтын жеткілікті мәліметтер де табылмады, бұл 1988 жылы бұл талшықтар туралы өткен IARC монографиясын қараудан кейін 15 жыл ішінде жарияланған эпидемиологиялық зерттеулерде анықталды" деген қорытындыға келді. Эпидемиологиялық зерттеулерді Токсикалық заттар мен аурулар тізілімі агенттігі ("ATSDR"), Ұлттық токсикологиялық бағдарлама, Ұлттық ғылым академиясы және Гарвардтың медицина және денсаулық сақтау мектептері де қарастырды, олар IARC-пен бірдей қорытындыға келді, яғни шыны жүн талшықтарына кәсіби әсер етуден туындаған қауіптің артуын растайтын ешқандай дәлел жоқ. Шыны талшығы көзді, теріді және тыныс алу жүйесін тітіркендіруі мүмкін. Мүмкін болатын симптомдарға көздің, терінің, мұрынның, тамақтың тітіркенуі, дем алудың қиындауы, тамақтың ауыруы, дауыстың қалыңдауы және жөтел жатады. Бұл жұмыс тәсілдері әрқашан сақталмайды және шыны талшықтары кейінірек пайдаланылатын жертөлелерде ашық қалдырылуы мүмкін. Америкалық өкпе қауымдастығының мәлімдемесіне сәйкес, шыны талшықтан жасалған оқшаулау материалдарын пайдаланылатын жерлерде ашық қалдыруға болмайды. Резиналар қатырған кезде стирол булары бөлінеді, олар шырышты қабықтар мен тыныс алу жолдарына тітіркенді әсер етеді. Сондықтан Германиядағы қауіпті заттар туралы заңда жұмыс орындарындағы стирол буларына ұшыраудың ең жоғары шекті мөлшері 86 мг/м3 деп белгіленген. Белгілі бір концентрацияларда жарылғыш қоспа пайда болуы мүмкін. ГРП компоненттерін одан әрі өндіру (тазалау, кесу, аралау) шыны талшықтарынан тұратын ұсақ шаң мен сынықтарды, сондай-ақ машиналар мен жабдықтардың жұмысқа қабілетіне және денсаулығына әсер ететін жабысқақ шаңды құрайды. Қауіпсіздік пен тиімділікті қамтамасыз ету үшін тиімді шығару және сүзгілеу жабдықтарын орнату қажет.