Кіріспе

Мэнсон – АҚШ, Айова штатының Калхун округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 1709 адамды құрады.

Тарих

Мэнсон 1872 жылы Дубук және Сиу-Сити темір жолының бойында құрылған.

1979 жылғы 28 маусымдағы торнадо

1979 жылы 28 маусымда сағат 19:45 шамасында F4 бұрқасы үш адамның өмірін алып, Мэнсон қаласының көп бөлігін қиратты. Бұл бұрқас солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай Мэнсон арқылы баяу жылжыды. Бұрқас үлкен оңтүстік-шығысқа қарай жылжып бара жатқан дауылды жүйенің оңтүстік-батыс жағында болды, сондықтан оның үш жағынан ашық аспан қоршап тұрды (іс жүзінде, күн жарқырап тұрды) және жақсы көрінеді. Орталық бизнес ауданындағы 35 кәсіптің 25-і толығымен қиратылды немесе ауыр зақымдалды. Орта мектеп және шамамен 110 үй де қирады. Тағы 139 үй зақымдалды. Мэнсон қаласындағы General Telephone компаниясының ғимараты толығымен қирады – бұл Айова штатында алғаш рет болған оқиға. Көшбасшылар бұл дауылдың қала арқылы өтетін шабыр сияқты болғанын айтты, ал одан кейін зақым келген жерге қарағанда қаланың бір шетінен екінші шетіне көруге болады. Бұрқасқа дейін шамамен 30 минут ескерту берілді және дабыл сырығысы бұрқас келгенге дейін естілді. Осы құрылысқан дауылдан қаза болғандардың салыстырмалы түрде аз болуына күндіз болғаны да себеп болды.

География

Мэнсон (42.530690, 94.534673) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 3.18 шаршы миль (8 км²) құрайды, барлығы құрлық.

Мэнсон соққы кратері

Мэнсон 74 миллион жыл бұрын метеорит соқтығысуынан пайда болған Мэнсон кратерінің жанында орналасқан. Кратердің бар екендігі алғаш рет 1930 жылдары мұнай іздеу экспедициясы кезінде анықталды. Бір кезде бұл Солтүстік Америкада космостан келген нысанның ең үлкен соқтығысы деп есептелген, бірақ кейінгі зерттеулер одан да ірі мысалдарды көрсетті. Бұл соқтығыс динозаврлардың жойылуына себеп болды немесе 1991 және 1992 жылдары АҚШ Геологиялық қызметі жүргізген сынақтар оның 9 миллион жылға ескірек екенін дәлелдегенге дейін, Чиксулуб метеорының бөлігі ретінде оған үлес қосты деген болжам болған. Мұздық қалдықтары кратерді толып, жер бетінде анықталмайтын жағдайға жеткізді. Дегенмен, осы толудың нәтижесінде, бұл Жердегі ең жақсы сақталған соқтығыс орындарының бірі болып табылады. Соқтығыс кратерінің диаметрі шамамен 39 километрді құрайды, ал Мэнсон қаласы соқтығыс оқиғасының ортасына жақын орналасқан.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақта қалада 1893 адам, 814 үй шаруашылығы және 529 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталмаған, ал 863 тұрғын үйдің орташа тығыздығы есептелмеді. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 98,68% ақ нәсілді, 0,16% афроамерикалық, 0,21% американдық үнді, 0,32% азиялық, 0,32% басқа нәсілдерден және 0,32% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтардың үлесі 0,37% құрады. 814 үй шаруашылығының 27,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 53,8%-ы бірге тұратын күйеу жұбайлар, 8,7%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 34,9%-ы отбасы емес. Үй шаруашылықтарының 32,7%-ы бір адамнан, ал 21,0%-ы 65 жастан асқан бір адамнан тұрды. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,27, ал отбасының орташа мүше саны шамамен 2,87 болды. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 23,7%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер – 6,9%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер – 22,5%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер – 21,4%, 65 және одан жоғары жастағылар – 25,4%. Орташа жас 44 жасқа тең. Әр 100 әйелге 86,0 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 79,8 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 31 331 доллар, ал отбасының орташа табысы 41 500 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 31 006 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 491 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 687 доллар болды. Отбасылардың 6,7%-ы және халықтың 8,9%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 11,9%-ы және 65 жастан асқандардың 7,7%-ы.

Білім

Мэнсон-Солтүстік-Батыс Вебстер біртұтас мектеп округі қауымдастыққа қызмет етеді. Ол 1993 жылдың 1 шілдесінде Мэнсон және Солтүстік-Батыс Вебстер округтерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.