Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Coon Rapids – АҚШ-тың Айова штатындағы Кэрролл және Гатри округтерінде орналасқан қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 1300 адамды құрайды, бұл 2000 жылғы санақтан 5 адамға кем. Гутри округіне қарасты Coon Rapids қаласының шағын бөлігі Де-Мойн – Батыс Де-Мойн қалалық статистикалық аймағының құрамына кіреді.
Coon Rapids is a city in Carroll and Guthrie counties in the U. S. state of Iowa. The population was 1,300 at the 2020 census, which is a decrease of 5 from the 2000 census. The small portion of Coon Rapids that lies in Guthrie County is part of the Des Moines–West Des Moines Metropolitan Statistical Area.
Тарих
Крокет Риббл мен Джейкоб Кретсингер, Кароллтон қаласының тұрғындары (сол кезде Каролл округінің орталығы), жылжымайтын мүлікпен айналысуға белуге шешім қабылдады. Олар Орта Ракун өзені бойындағы жерді сатып алып, арақ және ұн диірменін салып, 1864 жылы бизнес ашты. Азамат соғысының әсері мен кейінгі ұлттық дағдарыстардың салдарынан шекаралық қоныстану баяулады. Дегенмен, серіктестер Кун-Рапидс деп аталған пошта бөлімін ашты, ол тез арада Сиу-Ситиге қатынайтын дилижанс аялдамасына айналды. Азамат соғысының ардагерлері Уильям Минних пен оның жеңістігі Майкл Шеттлер бұл елді мекенде әлеуетті көріп, жер сатып алып, Кун-Рапидс ауылының жоспарын ұсынды және Шеттлерлер отбасының үйі мен дүкен-қонақ үйі болатын ғимаратты салды. Минних өзінің фермасын іргелес Гутри округінде сақтап қалды. 1870 мен 1880 жылдар аралығында ауыл өсіп, бұрынғы шаруалар саудагерлер мен қолөнершілерге айналып, жаңа адамдар аймаққа келді. Диірменнен басқа, қалада түрлі тауарлар ұсынатын бірнеше жалпы дүкендер, темір сату дүкені, құрал-жабдық сатушы және жылжымайтын мүлік агенті болды. Чикаго, Сент-Пол және Милуоки теміржолын салуға кіріскенде, олар жұмысшылары үшін, көбінесе отбасыларымен бірге келген, шағын лагерь құрды. Теміржол жобасы жергілікті жастар мен жаңа келгендерге жұмыс пен жақсы жалақы берді. Даму басталды. 1880 мен 1886 жылдар аралығында Кун-Рапидс ауылының саудагерлері өз ғимараттарын теміржол қала ретінде белгіленген жерге көшірді. Басты көше бірте-бірте сауда үйлері мен тұрғын үйлермен толып, ескі және жаңа қалалар арасындағы аймақ тұрғын ауданына айналды. Қала халқы шамамен екі есе өсті, ал теміржол маңындағы жаңа сауда орталығы жаңа және ескі бизнестермен кеңейді. 1886 жылы батыс Айовада құйын болды және Кун-Рапидс оның жолында болды. Қаланың шығыс бөлігі қирады және екі адам қаза тапты. Көмек АҚШ-тың түкпір-түкпірінен келді және қала қайтадан жаңартылды. Алайда, бұл ағаштан жасалған шекаралық қауым өртке осал болды. 1887 мен 1894 жылдар аралығында көптеген өрттер болды, кейбіреулері салғырттықтан, ал кейбіреулері молниядан, ал кейбіреулері құрғақ, шоқтай шатырларды тұтандырған қызыл қордан туды. 19 ғасырдың соңында Кун-Рапидс түрлі викториандық фасадаларын көрсететін кірпіштен салынған, өртке төзімді сауда ауданын дамытты. Енді бұл кішкентай кірпіш қалада театрлық қойылымдар, роликті конькимен сырғанау, боулинг, бильярд, мейрамханалар және түрлі дүкендер мен қызметтер, ат-арба желілері мен жабдықталған маңрайлар сияқты қалалық өмірдің ыңғайлы жағдайлары пайда болды. Ағаштан жасалған тротуарлар мен көше шамдары болды. Түнгі күзетші мен шериф түнгі уақыттағы тәртіпсіздікті бақылап, Басты көшеде жарысуды шектеді. Енді қала мен ауыл тұрғындары үшін 4 шілде және Естелік күні сияқты қоғамдық мерекелер өткізілді. Қалалық бейсбол командасы да қызығушылық тудырды. Қала өсіп келе жатқан ауыл шаруашылығы экономикасы үшін қызмет көрсету орталығы болды. Естелік күні, 4 шілде мерекесі және мектеп бітіру кештері сияқты жалпы қалалық іс-шаралар, шіркеу және клубтық мерекелер қоғамдық өмірдің бір бөлігіне айналып, қауым мен ауылды біріктіруге көмектесті. Қала мен ауыл халқының өсуіне және ауыл шаруашылығының мамандануына жауап ретінде Кун-Рапидс өзгеріп жатқан шаруашылық экономикасын қолдау үшін қызмет көрсету салаларының пайда болуын көрді. Онда фермалық ғимараттар салуға маманданған ағаш ұсталары, құдық қазушылар, плитка және дренаждық компаниялар, цемент және басқа да қоршау түрлерін сатушылар, сүт және құс шаруашылығын қолдау үшін май зауыды болды. 20 ғасырдың басында Кун-Рапидс Перри мен Мэннинг арасындағы басты сауда орталығы болды. Қала орталығы екі және үш қабатты кірпіш ғимараттарға толы болды және опера театры, боулинг алаңы, мейрамханалар, қонақ үй және басқа да ойын-сауық орындары сияқты дүкендер, қызметтер мен ыңғайлы жағдайларды ұсынды. Қарапайым нарық пен сауда нүктесінен Кун-Рапидс төрт округтің экономикалық, әлеуметтік, демалыс және қызмет көрсету орталығына айналды. Ол бұл рөлін сақтап қалды, тіпті 1910 жылдардың соңындағы шаруашылық құндылықтарының төмендеуіне және 1930 жылдардың Ұлы депрессиясына қарамастан. Кун-Рапидсты ерекшелендіретін кәсіпкерлік дәстүр 20 ғасырда аймақтың әртүрлі шаруашылық экономикасына қызмет еткен кәсіпорындарда көрінді. Оларға астық сатумен айналысатын ірі дилерлер, қалада астық сақтаушылықтары бар, ағаш өңдеушілер, құрал-жабдық сатушылар, май зауыды және оған байланысты өнім станциялары, кең ауқымды құс шаруашылығы, мал базары және сауда алаңы кірді. Қаланың 20 ғасырлық өмірі үшін ерекше маңызға ие болған нәрсе – гибридтік жүгері бизнесінің пайда болуы. Өндірістік шаруашылық соғыстан кейінгі кезеңде Орта Батысты өзгертіп жіберді. Өлшем экономиясы өндіріс орталықтарын өзгертіп, мысалы, құс шаруашылығы Оңтүстік-Шығыс АҚШ-та шоғырланды, фермалардың көлемі артты және жекелеген фермалық операциялардың орнына корпоративтік фермалар қалыптасты. Кун-Рапидс үшін бұл әртүрлі әсерлерге ие болды. Гарст пен Томас тұқымдық компаниясы 1950 жылдың ортасына қарай халықаралық деңгейге жетіп, жергілікті тұрғындарға жұмыс орындары ұсынды. Гарст пен Томас физикалық тұрғыда кеңейіп, Кун-Рапидстің орталық қаласындағы көптеген ғимараттарды иелігіне алып, оларды зертханалар мен кеңселерге айналдырды. Қаланың тұрғын аудандары 20 ғасырдың соңында Гарст пен Томас ұсынған жұмыс орындарының арқасында өсті. 1950 жыл мен 1980 жылдардағы шаруашылық дағдарысы аралығында қала орталығындағы дүкендер мен бизнестердің ассортименті өзгергенімен, қала азық-түлік дүкені, темір сату дүкені, жылжымайтын мүлік және сақтандыру агенттіктері, банктер, ағаш сату орындары және шаруашылық қызмет көрсету бизнестері сияқты негізгі қызметтерді сақтап қалды. 1959 жылдың қыркүйегінде Кун-Рапидс АҚШ пен Кеңес Одағы арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға үлес қосты, өйткені аймақтың тұрғыны Розуэлл Гарст кеңестік премьер-министр Никита Хрущевті өз фермасында қабылдады.
Crocket Ribble and Jacob Cretsinger, residents of Carrollton (the county seat of Carroll County at the time), decided to try their hand in real estate. They purchased land along the Middle Raccoon River, built a saw and grist mill and went into business in 1864. Between the impact of the Civil War and later national panics, frontier settlement slowed down. However, the partners were able to establish a post office, named Coon Rapids; it soon became a stop for stagecoach service to Sioux City. Returning civil war veterans, William Minnich and his brother in law, Michael Shettler, saw potential in the hamlet. After purchasing land, they submitted a plat for the village of Coon Rapids and built what would become a store hotel and home for the Shettler family. Minnich maintained his farm in adjoining Guthrie County. Between 1870 and 1880, the hamlet grew as former farmers became merchants and tradesmen and newcomers came to the area. In addition to the Mill, the town had several general stores offering an array of goods, a hardware store, implement dealer and the all important real estate agent. When the Chicago, St Paul and Milwaukee started to build a rail line about a half mile southwest of the hamlet, they established a rough and tumble camp for their workers, many of whom were accompanied by their families. The railroad project provided jobs and good money for local boys and newcomers. A boom began. Between 1880 and 1886, merchants in the village of Coon Rapids literally moved their buildings into what the railroad had platted as a town. Main street slowly became lined with business houses and homes and the area between the old and new towns slowly was transformed into a residential area. The town nearly doubled in population and the new commercial center by the railroad expanded with a variety of new and old businesses. In 1886, a tornado ripped across western Iowa and Coon Rapids was in its path. The eastern part of town was demolished and two people were killed. Help poured in from around the United States and the town rebuilt. However, this wooden frontier community was vulnerable to fire. Between 1887 and 1894, a multitude of fires occurred some caused by arson, others by lightning, and others the result of cinders from flues igniting dry, shingled roofs. During the late 19th century, Coon Rapids developed a modern, fireproof commercial district made up of brick buildings, exhibiting a variety of Victorian facades. Now this small brick city began to the amenities of urban life such as theater productions, roller skating, bowling, billiards, restaurants and a variety of shops and services, dray lines and livery barns. There were wooden sidewalks and street lights. A night watch and sheriff kept night time lawlessness in control and limited racing down Main street. Now there were community celebrations such as July 4 and Decoration Day for both town and rural folk. A town baseball team was another attraction. The town became a service center for a growing agricultural economy. Community wide events such as Decoration Day, Fourth of July celebration, and school graduations. Church and club celebrations became part of community life and served to integrate community and countryside. In response to the increased town and rural population and agricultural specialization, Coon Rapids saw the appearance of service industries to support the changing farm economy. There were carpenters specializing in farm building construction, well diggers, tiling and drainage concerns, dealers in cement and other types of fencing, a creamery to support the burgeoning dairy and poultry industry. By the early twentieth century, Coon Rapids was the dominant trading center between Perry and Manning. The downtown was filled with two and three storey brick buildings and offered an array of shops, services, and amenities such as an opera house, bowling alley, restaurants, a hotel and other amusements. From a simple market and trading point, Coon Rapids had become the economic, social, recreational and service center for the four county areas. It continued in this role despite the fall in farm values in the late teens and Great Depression of the 1930s. The entrepreneurial tradition that marks Coon Rapids was expressed in the twentieth century by businesses that served the diverse agricultural economy of the area. These included major grain dealers who maintained elevators in town, lumber men, implement dealers, a creamery and related produce stations, extensive poultry operations, a stock yard and sale barn. Of particular importance to the town's 20th century life was the emergence of the hybrid corn business. Industrial agriculture transformed the Midwest in the post WW II era. Economies of scale shifted centers of production, for example, the poultry business became concentrated in the southeastern United States, the size of farms increased, corporate rather than individual farming operations became the norm. For Coon Rapids this had varied impacts. Garst and Thomas Seed had expanded into an international concern by the mid 1950s offering local employment opportunities Garst and Thomas expanded physically, literally taking over many of the downtown buildings in Coon Rapids, converting them to laboratory and office space. The city's residential areas grew during the late twentieth century, largely due to the employment offered by Garst and Thomas. Although the range and variety of downtown shops and businesses changed between 1950 and the farm crisis of the 1980s, the town maintained basic services such as a grocery store, hardware store, real estate and insurance agencies, banks, lumber yard, and agricultural service businesses. In September 1959, Coon Rapids played a role in promoting détente between the United States and the Soviet Union, when area resident Roswell Garst hosted Soviet premier Nikita Khrushchev on his farm.
География
Coon Rapids Орта Ракун өзенінің жағасында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1,78 шаршы миль (5 км²) және барлығы құрлықтан тұрады.
Coon Rapids is located along the Middle Raccoon River. According to the United States Census Bureau, the city has a total area of 1.78 square miles (5 km2), all land.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 1305 адам, 543 шаруашылық және 346 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 571 тұрғын үй, орташа тығыздық – көрсетілмеген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 99,16% ақ нәсілді, 0,61% афроамерикалық, 0,15% американдық индейлер және 0,08% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,76% құрады. 543 шаруашылықтың ішінде 27,8% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 53,6% -ы бірге тұратын жұбайлар, 7,9% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 36,1% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 33,9% жеке адамдардан тұрады, ал 19,7% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,31, ал отбасының орташа мүше саны 2,95 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 23,0%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,0%, 25-44 жас аралығындағылар – 23,0%, 45-64 жас аралығындағылар – 21,6%, 65 жастан асқандар – 25,8%. Орташа жас 43 жасқа тең. Әр 100 әйелге 89,7 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 83,4 еркек келеді. Шаруашылықтың орташа табысы 32 951 доллар, ал отбасының орташа табысы 39 800 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 29 018 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 167 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 765 доллар. Отбасылардың 6,8% және халықтың 9,1% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 13,7% және 67 жастан асқандардың 7,7% кедейлікте өмір сүреді.
As of the census of 2000, there were 1,305 people, 543 households, and 346 families residing in the city. The population density was There were 571 housing units at an average density of The racial makeup of the city was 99.16% White, 0.61% African American, 0.15% Native American, and 0.08% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 1.76% of the population. There were 543 households, out of which 27.8% had children under the age of 18 living with them, 53.6% were married couples living together, 7.9% had a female householder with no husband present, and 36.1% were non families. 33.9% of all households were made up of individuals, and 19.7% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.31 and the average family size was 2.95. Age spread: 23.0% under the age of 18, 7.0% from 18 to 24, 23.0% from 25 to 44, 21.6% from 45 to 64, and 25.8% who were 65 years of age or older. The median age was 43 years. For every 100 females, there were 89.7 males. For every 100 females age 18 and over, there were 83.4 males. The median income for a household in the city was $32,951, and the median income for a family was $39,800. Males had a median income of $29,018 versus $22,167 for females. The per capita income for the city was $16,765. About 6.8% of families and 9.1% of the population were below the poverty line, including 13.7% of those under age 18 and 7.7% of those age 67 or over.
Білім
Ол Куон-Рапидс – Байард қауымдастық мектеп округінде орналасқан. Округ 1988 жылдың 1 шілдесінде Байард және Куон-Рапидс мектеп округтерінің бірігуі нәтижесінде құрылды.
It is in the Coon Rapids–Bayard Community School District. The district was established on July 1, 1988, by the merger of the Bayard and Coon Rapids school districts.
Айовадағы керемет орын
2005 жылдың қазан айында Куон-Рапидс Уайтрок аймағы бай тарихы мен ресурстары, сондай-ақ болашаққа қатысты шығармашылық көрегендігі үшін Айова штатының "Тамаша жері" деп танылды. Губернатор Том Вилсак бастамасымен және Мәдениет істері департаменті іске асырған "Тамаша орындар" бағдарламасының мақсаты – мемлекеттік агенттіктердің ресурстарын жоғары әлеуетті аймақтарға шоғырландыру болды. Жергілікті "Тамаша жер" комитеті – коммерциялық емес Whiterock Conservancy ұйымы, Куон-Рапидс қаласы және Куон-Рапидс даму тобы арасындағы одақ. Whiterock Conservancy – 2004 жылдың соңында Куон-Рапидстің Гарст отбасынан жеке меншік қорғау жерін басқару үшін құрылған Айова штатының коммерциялық емес ұйымы. Оның мақсаттары – қоршаған ортаны қалпына келтіру, тұрақты егіншілік, экологиялық зиянды тигізбейтін қоғамдық пайдалану және білім беру. Айова штатының алғашқы үш "Тамаша жері" (Куон-Рапидс, Клинтон және Сиу-Сити) Айова заң шығарушы органынан әрқайсысына 1 миллион доллар көлемінде бастапқы қаржыландыру алды. 2007 жылдың қыркүйегінде Куон-Рапидс сондай-ақ 1,7 миллион доллар көлемінде Vision Iowa грантына ие болды. Куон-Рапидс "Тамаша жер" бағдарламасы табиғи ресурстарды қалпына келтіруді, жаяу және велосипед жолдарының құрылысын, қоғамдық саябақтарды дамытуды, қарттарға көмек көрсетуді, түрлілікті сақтауды, тарихи ескерткіштерді қорғауды, шағын кәсіпкерлікті қолдауды және туризмді насихаттауды біріктіреді.
In October 2005, Coon Rapids Whiterock area was elected a "Great Place" of Iowa for its rich history and resources, and creative future vision. The Great Places program, launched by Governor Tom Vilsack and implemented by the Department of Cultural Affairs, aimed to concentrate state agency resources on high potential communities. The local Great Place committee represents an alliance between the nonprofit Whiterock Conservancy, the City of Coon Rapids, and the Coon Rapids Development Group. Whiterock Conservancy is an Iowan nonprofit organized in late 2004 to administer a private conservation land donation from the Garst family of Coon Rapids. Its goals are environmental restoration, sustainable agriculture, and low impact public use and education. The first three Iowa Great Places (Coon Rapids, Clinton and Sioux City) were each awarded $1 million in seed money by the Iowa legislature. In September 2007, Coon Rapids was also awarded a $1.7 million Vision Iowa grant. The Coon Rapids Great Place Program combines natural resource restoration with trails, public park development, elder care, diversity, historic preservation, microenterprise support, and tourism marketing.