Кіріспе
Айова штатының Мейсон-Сити қаласы – Айова штатындағы Серро-Гордо округінің орталығы. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 27 338 адамды құрайды. Мейсон-Сити музыкалық мұрасымен, белгілі Прери мектебі сәулет стилінің көптеп кездесуімен және жақын орналасқан курортты қала Клер-Лейкпен тығыз байланысымен танымал. Мейсон-Сити микрополитендік статистикалық аймағына Серро-Гордо және Уорт округтерінің барлығы кіреді. Жергілікті жоғары білім беру мекемелерінің қатарында Солтүстік Айова аймақтық колледжі бар. Виннебаго өзені қаланың оңтүстік-шығысынан өтеді.
Mason City is a city and the county seat of Cerro Gordo County, Iowa, United States. The population was 27,338 in the 2020 census. Mason City is known for its musical heritage, high concentrations of renowned Prairie School style architecture, and a close connection with nearby resort town Clear Lake. The Mason City Micropolitan Statistical Area includes all of Cerro Gordo and Worth counties. Local institutions of higher education include North Iowa Area Community College. The Winnebago River traverses the community to the southeast.
Тарих
Кейіннен Шиболет деп аталатын аймақ Сиу және Виннебаго тайпаларының жазғы жайлауы болды. Шиболетке айналған алғашқы елді мекен 1853 жылы Виннебаго өзені мен Калмус ағысының қосылған жерінде пайда болды. Қаланың бірнеше масондық рухтағы аттары болды: Шиболет, Масондық Гроув және Мейсонвилл, 1855 жылы қала құрылтайшысының ұлы Мейсон Лонгтың құрметіне Мейсон-Сити атауы қабылданғанға дейін. 1854 жылы Джон Макмиллин алғашқы дүкенін ашты, ал доктор Сайлас Кард аймақта алғашқы медициналық практикасын ашты. Лиззи Томпсон 1856 жылы ағаш үйден тұрғызылған алғашқы мектептің негізін қалады. 1857 жылы АҚШ пошта бөлімі қалаға қызмет көрсетуді бастады. Мейсон-Сити 1858 жылы округ орталығы болып бекітілді. 1870 жылы Мейсон-Сити, Айова ресми түрде қала болып құрылды, ал Дариус Б. Мейсон алғашқы қала әкімі болды.
Музыкалық мұра
Қаланың "сүйікті ұлы" Мередит Уилсон Мейсон-Сити қаласында өсіп, орта мектептің оқушысы кезінде Мейсон-Сити симфониялық оркестрінде ойнады. Уилсонның ең бағалы жетістігі – әйгілі "Музыка адамы" сахналық мюзиклі. Ондағы көптеген кейіпкерлер Мейсон-Ситидегі балалық шағында танысқан адамдарының үлгісімен жасалған. Мейсон-Ситиде сондай-ақ Паркер опера театры да бар.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 28,10 шаршы миль (73 км²) құрайды, оның ішінде 27,81 шаршы миль (72 км²) құрлық және 0,29 шаршы миль (1 км²) су.
Климат
Мейсон-Ситиде жылы жазғы ылғалды континенттік климат (Köppen: Dfb) басым, ол ыстық жаздық нұсқасына жақын.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 29 172 адам, 12 368 үй шаруашылығы және 7 507 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 13 029 тұрғын үйден құралды, орташа тығыздық – болды. Қала халқының этникалық құрамы: 95,40% ақ нәсілді, 1,17% афроамерикалық, 0,18% американдық үндістер, 0,77% азиялық, 0,01% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,07% басқа нәсілдер және 1,40% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 3,45% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 12 368 үй шаруашылығының 28,4% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 47,4% -ы бірге тұратын жұбайлар, 10,3% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 39,3% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 33,5% -ы жеке адамдардан тұрды, ал 14,6% -ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,27 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,90 адамды құрады. Қала халқы жас бойынша таралып, 23,6% -ы 18 жасқа дейінгілер, 10,2% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 26,7% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,7% -ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 17,9% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен азаматтарды құрады. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 90,0 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 85,8 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 33 852 доллар, ал отбасының орташа табысы 45 160 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 32 451 доллар, ал әйелдердің 21 756 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 18 899 долларды құрады. Отбасылардың 7,2% -ы және халықтың 10,0% -ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 10,9% -ы және 65 жастан асқандардың 10,1% -ы.
Экономика
Мейсон-Ситиде экономиканың көптеген салаларын қамтитын, өндіріс, денсаулық сақтау, қаржылық қызметтер, технология және білім беру сияқты салаларды қамтитын әртүрлі жұмыспен қамту базасы бар, және нарықта ешбір сектор немесе жұмыс беруші басымдық танытпайды. Ең ірі жұмыс беруші – MercyOne North Iowa Medical Center, бұрын Mercy Medical Center North Iowa деп, ал одан бұрын St. Joseph Mercy Hospital деп аталған, аймақтың ең ірі ауруханасы. Бұл мекеме Солтүстік Айова штатының 14 округіне қызмет көрсетеді. 2019 жылдың маусым айында аурухана 10,6 миллион долларлық мінез-құлық орталығын ашты. Жаңа орталық MercyOne-ға психикалық аурулармен және заттарды қолдану мәселелерімен күресіп жүрген қоғамдастыққа мінез-құлық денсаулығын сақтау қызметтерін ұсынуды кеңейтуге көмектеседі. Басқа ірі жұмыс берушілерге есік өндіруші Curries (Assa Abloy құрамындағы) және Graham (Masonite International құрамындағы), Woodhardbor шкафтарын өндірушілер, Principal Financial, Cargill Kitchen Solutions және бүкіл елге тоңазытқышта сақтауға дайын Jell-O пудингін шығаратын Kraft Foods зауыты кіреді. Мейсон-Сити сонымен қатар Портланд цементінің ірі өндіріс орталығы болып табылады. 2007 жылдың қарашасында Reyes Holding / Martin Brower 5 штатқа McDonald's-қа қызмет көрсететін тарату орталығын ашты. 2016 жылдың наурызында Солтүстік Каролина штатындағы Prestage Farms компаниясы Мейсон-Ситиде 1800-ге жуық адамды жұмысқа орналастыратын 240 миллион долларлық шошқа етін өңдеу зауытын немесе мал сою зауытын салуды ұсынды. Мамыр айында Мейсон-Сити қалалық кеңесі осы ұсынылған жобаны қабылдау туралы тең дауыспен шешім қабылдады. Зауытқа қарсылар экологиялық мәселелерді көтеріп, мүлік құнына зиян келтіруі мүмкін екеніне алаңдады.
Өнер және мәдениет
Чарльз Х. Макнайдер өнер мұражайы американдық өнердің тұрақты коллекциясын, әйгілі Бил Бэрд қуыршақтарын және әртүрлі керамикалық бұйымдарды қамтиды. «Музыка адамы» алаңы қала орталығына жақын орналасқан және Мередит Уилсон мен «Музыка адамы» мюзиклына қатысты көптеген көрмелерді ұсынады, оның ішінде Уилсонның бала кезіндегі үйі, Мередит Уилсон мұражайы және мюзиклден көшірме көше ландшафты бар.
Іс-шаралар мен мерекелер
Мамыр айының соңында немесе маусымның басында Мейсон Сити қаласында жыл сайынғы музыкалық мұра фестивалі – "The North Iowa Band Festival" өтеді. Орта батыстан келген мектептердің оркестрлері ең үздік оркестр атанымы үшін парад кезінде жарысады. Мейсон Сити орта мектебі мен Ньюман католик орта мектебінің марш-оркестрлері жарысқа қатыспайды, бірақ парадта өнер көрсетеді. Мередит Уилсон фестивальге көп рет қатысып қайтқан.
Спорт
Мейсон Сити салыстырмалы түрде кішігірім болса да, кіші лигалар мен әуесқой спорт командаларының тарихына ие. Солтүстік Айова Буллз – 2011 жылы Солтүстік Америка 3 хоккей лигасының (NA3HL) мүшесі ретінде құрылған жасөспірімдер хоккей командасы. Буллз 2013, 2014, 2016 және 2021 жылдары лига чемпионы атанды, сондай-ақ 2013 және 2015 жылдары III деңгейдегі ұлттық чемпионатты жеңіп алды. 2021 жылы Буллз Солтүстік Америка хоккей лигасының (NAHL) II деңгейіне көтеріліп, III деңгейдегі команданы Мейсон Сити Торос деп қайта атады. Солтүстік Айова Outlaws жасөспірімдер хоккей командасы бұрын 2005 жылдан 2010 жылға дейін NAHL-де ойнады, содан кейін Висконсин штатының Оналаска қаласына көшіп, Кули аймағының Чилл командасы болды. Солтүстік Айова Хаскилері 1983 жылдан 1999 жылға дейін АҚШ хоккей лигасында ойнады, сосын Седар-Рапидс қаласына көшті. Мейсон Ситиде кіші лигалық бейсбол да болған. Мейсон Сити Цемент өндірушілері (1912) және Мейсон Сити Клейдиггерлер (1915–1917) Айова штаттық лигасының (1912) және Орталық қауымдастықтың (1915–1917) мүшелері ретінде ойнады. Командалар Ханфорд паркінде өнер көрсетті. Ұзаққа соқпаған Ұлы Орталық Лигасының Мейсон Сити Бэтс командасы 1994 жылы осы жерде бейсбол ойнады. Колледж футболының даңқына ие болған жаттықтырушы Барри Альварес Мейсон Сити орта мектебін 1978 жылы 4А сыныптағы штаттағы футбол чемпионатына Дубуке Хемпстедтен 15:13 есебімен жеңіс алып жеткізді. Ривер Сити регби футбол клубы 1972 жылы Мейсон Ситиде құрылды. Клуб сәуір-мамыр және қыркүйек-қазан айларында екі айлық екі маусымда жарысады. Клуб 2012 жылғы маусымда құрылғанына 40 жыл толуын тойлады. Клуб құрылғаннан бері 250-ден астам ойыншы оның құрамында ойнады. Клуб Айова, Миннесота және Небраска штаттарының командаларымен Орта Батыс 3-дивизионында бақ сынасады.
Орта білімнен кейінгі білім
Мейсон-Ситиде бірнеше жоғары білім беру мекемесі бар, оның ішінде Солтүстік Айова аймақтық қоғамдық колледжі (бұрынғы Мейсон-Сити кіші колледжі), Буэна Виста университетінің NIACC кампусында орналасқан филиалы және бұрын Каплан университеті деп аталған Пердью университеті Глобал. 1900 жылдан бері қалада бизнес мектебі – Гамильтон колледжі жұмыс істеп келеді.
Фильмдер мен деректі фильмдер
Қала 12 бөлімнен тұратын "Демократия қазір қалай жұмыс істейді" деректі фильмінің бірінші эпизодында маңызды орын алады. 1989 жылғы "UHF" фильмінде Стэнли Спадовски кейіпкері (Майкл Ричардс ойнады) Мейсон Сити футболкасын киген күйде көрінеді. Мейсон Сити "Музыкалық адам" мюзикліндегі Айова штатының Ривер Сити қалашығының прототипі болды. Мюзиклдің авторы және композиторы Мейсон Ситиде дүниеге келген Мередит Уилсон болды (дегенмен, әлемдік премьерасы Мейсон Ситиде өткен 1962 жылғы фильм толығымен Калифорния штатының Бербанк қаласындағы Warner Bros. студиясында түсірілді).
Теледидар
Арна нөміріШақыру атауыҰйымдық байланысБрендКөмекші арналар (Виртуалды) Арна бағдарламасы 3.1 KIMT CBS KIMT 3 3.2 3.3 3.4 MyNetworkTV ION Antenna TV 6.1 KAAL ABC KAAL 6 6.2 This TV 10.1 KTTC NBC KTTC 10 10.2 10.3 10.4 10.5 CW+Heroes & Icons Court TV True Crime Network 15.1 KSMQ PBS KSMQ 15.2 15.3 15.4 MHz Worldview Create Minnesota Channel 24.1 KYIN PBS Iowa Public Television 24.2 24.3 24.4 PBS Kids World Create 47.1 KXLT FOX FOX 47 47.2 47.3 47.4 47.5 MeTV Laff Escape Quest
Транзит
Мейсон Сити Транзит қалаға белгілі маршруттар бойынша және қажеттілікке қарай іске қосылатын қоғамдық көлік қызметтерін ұсынады.
Жолдар
Мейсон қаласының көп бөлігі Айова автомагистралі 122 және АҚШ 65-ші бағыты арқылы байланыстырылған. АҚШ 65-ші бағыты қаланың оңтүстігін айналып өтеді. Сонымен қатар, 35-ші қалааралық автомагистраль (батысқа қарай 8 миль қашықтықта) да қалаға қызмет көрсетеді.
Темір жол қызметі
Мейсон-Ситиде Айова тракция темір жолы орналасқан. IATR – АҚШ-тағы сақталған соңғы электрлік қалааралық темір жолдардың бірі және жүк тасымалдау үшін электр локомотивтерін үздіксіз пайдаланатын жалғыз темір жол. Мейсон-Ситиге сондай-ақ Канадалық Тынық мұхиты темір жолы мен Юнион Пасифик темір жолы да қызмет көрсетеді. Canadian Pacific жолының бөлігі – оның АҚШ-тағы еншілес компаниясы Dakota, Minnesota and Eastern Railroad (бұрынғы I&M Rail Link және Milwaukee Road желілері). Юнион Пасифик жолы 1990 жылдары Чикаго және Солтүстік-Батыс Көлік Компаниясын сатып алған кезде одан мұрагерлік еткен. Жолдың көп бөлігі бұрынғы Чикаго, Рок-Айленд және Тынық мұхиты темір жолынан (әрі Рок-Айленд темір жолынан) құралған. Айованың Солтүстік темір жолы Мейсон-Сити қаласында жұмыс істемейді, бірақ Мейсон-Сити микрополитендік статистикалық аймағындағы басқа да елді мекендерге қызмет көрсетеді. Айованың Солтүстік темір жолының Манли, Айовада объектілері бар.
While the Iowa Northern Railway does not operate in the city of Mason City, it does serve other communities in the Mason City micropolitan statistical area. The Iowa Northern has facilities in Manly, Iowa.
Әуежайлар
Қалада Мейсон-Сити муниципалды әуежайы (MCW) да орналасқан, онда United Airlines компаниясы коммерциялық рейстерді жүзеге асырады. Осы әуежайдан 1959 жылдың 3 ақпанында түнде, жақын орналасқан Айова штатының Клер-Лейк қаласындағы Surf Ballroom-да концерт бергеннен кейін Бадди Холли, Ричи Валенс және Биг Боппер (Дж. П. Ричардсон) Фа́рго, Солтүстік Дакотаға (N. D.) бет алған. Ұшақ әуежайдан батысқа қарай бірнеше шақырым жерде құлап, кейін «Музыканың өлімі күні» деп аталған тарихи оқиғаға айналды. Холли, Валенс, Ричардсон және ұшқыш Роджер Петерсон апатта қаза тапты.
Бауырлас қала
Мейсон-Сити, Айова штаты және Монтегротто Терме, Италия қалалары 2005 жылдың көктемінде бауырлас қалалар қарым-қатынасын орнатты. Бұл қарым-қатынас екі қаланың азаматтарына жаңа және берік достық пен байланыстар құруға мүмкіндік беретін көпір болып табылады.