Кіріспе

Америкалық баскетболшы (туған 1977) Матин Ахмад Кливс (7 қыркүйек 1977 ж. туған) – американдық зейнеткер баскетболшы. Ол Ұлттық баскетбол қауымдастығында (НБА) алты маусым ойнады. Мичиган штаты университетінің All-American ойыншысы болған, ол 2000 жылы «Спартан» командасын ұлттық чемпионатқа жетектеді. Сонымен қатар, Fox Sports телеарнасының студиялық аналитигі ретінде жұмыс істеді.

Колледж мансабы

Кливс – жоғары сұранысқа ие мектеп спортшысы болатын. Мичиган Вулверинс баскетбол командасы Кливсті Энн-Арбор қаласынан 65 шақырым қашықтықтағы университеттен шақыру сапарына алып барды, бұл ірі даудың бастауы болды. Кливс пен қазіргі ойыншылар Детройт қаласында стриптизерлер, алкоголь және есірткілермен өткен кештен кейін апатқа ұшырады, сондай-ақ Эдди Л. "Эд" Мартиннің үйіне де тоқтады. Мартиннің Мичиган жақтасы ретінде кешке қатысуы және университеттен алыс болуы NCAA тергеуін бастады, нәтижесінде Вулверинс баскетбол командасына қатаң санкциялар салынды. Кейін Кливс Мичиган университетінің ішкі қарсыласы – Мичиган мемлекеттік университетіне оқуға келісті. Ол Мичиган штатының Флинт қаласынан шыққан "Флинтстоунз" деп аталған төрт MSU ойыншысының бірі. Мичиган штатының үш мәрте капитаны болған Кливс, 2000 жылы "Спартан" командасын ұлттық чемпионатқа жеткізді және Final Four турниріндегі ең үздік ойыншы атанды. Университеттің үш мәрте үздік америкалық ойыншысы атанған Кливс екі рет "Жылдың үздік ойыншысы" атағын жеңіп алды. Ол 816 нәтижемен MSU және конференциядағы карьералық нәтижелер бойынша көмектесуде көшбасшы болды, сонымен қатар Мичиган штатының барлық уақыттағы ұрлау бойынша рекордсмені (193). Өзінің соңғы үй матчында, Шығыс Лансингтегі түнгі ойында Кливс 20 нәтижелі пас берді, бұл Big Ten турниріндегі бір ойын және карьералық нәтижелер бойынша жаңа рекордты орнатты. 2007 жылдың 3 ақпанында Кливс өзінің жейдесі зейнеткерлікке жіберілген MSU-дың сегізінші ойыншысы болды.

Кәсіби мансап

2000 жылы Кливс Детройт Пистонс командасының 2000 жылғы НБА драфтында 14-ші нөмірмен таңдалды. 2000–01 маусымда ол 78 ойынға қатысып, орташа есеппен 5,4 ұпай және 2,7 нәтижелі пас берді. Кливс 2001–02 маусымының басталмас бұрын Джон Барри және бірінші раундтағы драфт құқығы үшін Сакраменто Кингс командасына ауыстырылды. Екі маусым аз ойын уақыты өткізгеннен кейін, ол Бостон Селтикспен еркін агент ретінде келісімшарт жасасты, бірақ 2003–04 маусымы басталар алдында босатылды. Ол Кливленд Кавальерс сапында төрт ойын өткізді. Содан кейін ол Сиэтл Суперсоникспен келісімшартқа отырды, 2004–05 маусымында құрамнан шығарылды, бірақ келесі маусымда қайтадан шақырылды. Барлығында Кливс 167 НБА ойынында ойнады, олардың 10-ында негізгі құрамда болды және мансабында орташа есеппен ойын басына 3,6 ұпай, 2 нәтижелі пас және 1 допты қайтарып алды. Оның соңғы НБА ойыны 2006 жылдың 14 ақпанында Милуоки Бакс командасына 91–106 есебімен ұтылған кезде өтті. Сол ойында Кливс 2 ұпай және 3 нәтижелі пас берді. НБА-дағы карьерасынан кейін Кливс Файетвилл Патриотс және D лигасының Бейкерсфилд Жам командаларында ойнады, сондай-ақ Ресейдің Юникс Казань және Грекияның Паниониос БК клубтарында шетелде өнер көрсетті. 2008 жылы ол Денвер Наггетс командасымен маусым алдындағы жаттығуларда қатысты, бірақ 29 қазан күні ойын басталар алдында құрамнан шығарылды.

Ойын-сауық мансабынан кейін

2010 жылдың 14 наурызында Кливс «Fox Sports Detroit» телеканалына «Детройт Пистонс» командасының студиялық аналитигі болып қосылғаны жарияланды. Бұдан бөлек, Кливс Джон Коннордың қатысуымен «All Varsity Entertainment» жазбалар компаниясын иелену арқылы музыка саласына да қадам басты. 2019 жылы Кливс «United Wholesale Mortgage» компаниясына және бұрынғы командаласы Мат Ишбияға көшбасшылықты дамыту бойынша жаттықтырушы ретінде қосылды. 2021 жылы ол көшбасшылықты дамыту тобының басшысы болып тағайындалды және компания ішінде «Мейтиннің мотивациялық сейсенбісі» атты жазбаларымен әйгілі болды.

Қылмыстық іс

1998 жылы Мичиган штатында оқып жүргенде Кливес екі рет заң бұзды, екеуі де алкогольге қатысты. Бір күні Кливес 7-Eleven дүкенінен сыра ұрлап алды, ал сатушы дәретханада болғанда тіл сырға бермей, ақшаны тікелей үстелге қойды. Кливес сол кезде кәмелетке толмаған еді, ал оқиға алкоголь сатудың заңды уақытынан кейін болды. Ол жарты ойынға қатысудан шеттетілді, айыппұл төледі және қоғамдық жұмыс істеуге міндеттелді. Кейін сол жылы Кливес пен оның әріптесі Андре Хатсон ішімдік ішіп көлік жүргізу кезінде ұсталды. Көлік жүргізуші Хатсонның қандағы алкогольдің мөлшері 0,02% болды, бұл заң бойынша мас емес деңгейі, бірақ Хатсон кәмелетке толмағандықтан, Мичиган штатының алкоголь және кәмелетке толмағандарға қатысты «нөлдік төзімділік» саясаты бойынша айыпталды. Кливес алкогольдік ішімдік ішкен, дем тестінен бас тартып, қауіпсіздік белбеуін тақпаған деген айыптар тағылды. 2015 жылдың қазанында Кливесқа жыныстық шабуыл жасады деген айып тағылып тергеу басталды. 2015 жылдың 15 қыркүйегінде Кливес 24 жастағы әйелді Мунди қалашығындағы мотельге алып барып, оның еркіне қарсы ұстап, жыныстық шабуыл жасады деген күдікпен айыпталды. Ол 150 000 долларлық жеке кепілдікпен босатылды. Іс Уэйн округінде қарастырылды, өйткені Геннеси округінің прокуроры Дэвид Лейтон мүдделер қақтығысына тап болды. 2016 жылдың 5 желтоқсанында, бейнебақылау жазбаларын және күдіктінің куәлігін қарағаннан кейін, аудандық сот судьясы М. Кэти Дауд Кливесқа қарсы барлық айыптарды алып тастады. Прокурорлар дереу шағымдады. 2017 жылдың 10 сәуірінде Генсеси округінің судьясы Арчи Л. Хейман Кливес қылмыс жасады деген дәлелді таба алмағандықтан, аудандық сот судьясы М. Кэти Даудтың шешімінен бас тарды, істі аудандық сотқа қайтарды және сотқа алқалы сотқа жіберуді бұйырды. 2017 жылдың 16 мамырында Кливес адвокаттары судья Хейманның «іс бойынша дәлелдерді елемегенін» айтып, шешімге Мичиган апелляциялық сотына шағымданды. 2017 жылдың 1 тамызында Мичиган апелляциялық сотының үш судьясы Кливесқа қатысты жыныстық шабуыл туралы айыпты қалпына келтіру туралы судьяның шешімін қайта қарау туралы өтінішті қабылдамады. 2018 жылдың 4 қаңтарында Мичиган Жоғарғы соты судьяның Кливесқа қатысты жыныстық шабуыл туралы айыптауды қалпына келтіру туралы шешімін қараудан бас тартқаны хабарланды. 2019 жылдың тамызында іс округтік сотқа қайтадан жіберілді, ал 2019 жылдың 20 тамызында Кливес барлық айыптардан ақталды. Интернетте жарияланған бейнежазбада әйелдің оны қонақ үйге қайтаруға тырысқанда қарсылық көрсеткені көрінеді. Кливес адвокаты Франк Мэнли Кливес жалаңаш әйелді қонақ үйге қайтару арқылы дұрыс әрекет еткенін және оған толық киінгеннен кейін кетуге рұқсат бергенін мәлімдеді. Мэнли сонымен қатар Кливес ісі бұрын барлық дәлелдерді тыңдаған әйел судьямен қарастырылғанын және 12 қазының 9-ы әйел болған алқалы сот оны ақтағанын мәлімдеді.