Кіріспе
Calamus – Айова штаты, Клинтон округіндегі шағын қала, АҚШ. Ол тарихи Линкольн тас жолында орналасқан, бұл автомобильдер үшін АҚШ-ты көлденең кесіп өтетін алғашқы құрылыс. Каламус – Олив округіндегі жалғыз қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 356 адамды құрайды, бұл 2000 жылғы көрсеткіштен 9,6% азайған. Каламус өз атын Каламус өзенінен алған, ол өзенде көп мөлшерде өсетін тәтті қамыстан (Acorus calamus) атын алған, оны көбінесе тәтті қамыс немесе Каламус деп атайды.
Calamus is the only town in Olive Township and had a population of 356 at the 2020 census, which was a 9.6% decrease from 2000. Calamus was named after Calamus Creek, which received its name from the great quantities of sweet flag growing in it, derived from the botanical name Acorus calamus, commonly called Sweet Flag or Calamus.
Ерте тұрақтандыру
1858 жылдың шілдесінде Клинтоннан бастап Айова штатының Кларенс қаласына дейін батысқа қарай алғашқы темір жол салынды. Ол Чикаго, Айова және Небраска темір жолы деп аталды, кейін Чикаго Солтүстік-батыс темір жолы компаниясы болып өзгертілді. Сол жылы Джозеф Д. Феганға 1858 жылы пошта бөлімін ашу үшін Сиракуздағы атты көліктер мен үндік жолдардың тоғысындағы жерге бару тапсырылды. Ол жерде шағын пеш пен салон болған. Есім табуға ешкім келіспеді, сонда Феган мырза: «Жартық немесе басқа нәрсе жоқ па?» – деп сұрады. «Иә, Каламус арнасы бар». «Олай болса, Каламус болсын». Ірі және қауіпті батпақтардың болуына байланысты пошта бөлімі мен теміржол стансасы қазіргі Каламус қаласының орналасқан жеріне, тиімдірек жерге көшірілді. Қазіргі Каламустың орны, Юнион Пасифик темір жолындағы шағын ауыл, 1860 жылы темір жолдың солтүстік жағындағы жерді иеленген Р.С. Дикинсон және оңтүстік жағындағы жерді иеленген полковник Мило Смитпен жоспарланды. Джеймс Кит осы жерде, қазіргі Фейт Лютеран шіркеуі тұрған жерге орналасқан, азық-түлік пен керек-жарақтардың шағын қоры бар алғашқы дүкенін ашты. 1861 жылы Р.С. Дикинсон және оның ұлы А.Л. алғашқы жалпы дүкенін ашып, көптеген тауарларды сатты және астық сатып алумен айналысты. Екі-үш жылдан кейін Р.Е. Хоук тағы бір шағын дүкен ашты. Томас Франклин Баттерфилд бұрын Давенпортқа тасымалданған астықты сақтау үшін алғашқы астық көтергішін салды. 1868 жылы екі көтергіш табысты бизнес жүргізіп, төрт жалпы дүкен жұмыс істеді. Алғашқы қонақ үй 1860 жылдардың басында салынды және 1912 жылы өртенді. Бұл ғимарат 2-ші және Теміржол көшелерінің оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан, ал алғашқы мейманхана иесі Уильям Уик болды. Кейін 2-ші көшеде, 6-шы учаскенің солтүстік жартысында «Коммерциялық қонақ үй» салынды. Бұл қонақ үйдің жанында ат тұрақтығы болды, ал иесі А.Х. Данфорт еді. Қала 1865 жылдың 9 қазанында Мило Смит және Р.С. мен Эмили Дикинсонмен қайта жоспарланды. Каламус 1876 жылы заңды түрде тіркелді [1875 жылдың 6 қазаны]. Э.Ф. Оуэнс алғашқы мэр болып сайланды. Оның ізбасарлары 1877 жылы Ф. Бак және 1878-1879 жылдары Дж.С. Боумен болды. 1913 жылы қала шекарасы кеңейтілді.
Азаматтық соғыс
1860 жылы Олив қалашығында 149 дауыс берілді, ал Азамат соғысына жұмылдыру бұйрығы шыққанға дейін 79 ер адам Одақ армиясына өз еркімен қатысты. Бұл Айова штатында халық санына шаққандағы әскери тіркелу көрсеткіші бойынша ең үздік қалашық болды. Азамат соғысынан соңғы тірі қалған адам – Джейкоб В. Либлер, ол 1941 жылы қайтыс болды.
География
Calamus (41.826669, 90.759793) координаталарында орналасқан. Олив округінде. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,48 шаршы миль (1 км2) құрайды, оның барлығы құрлық.
Білім
Calamus–Wheatland Community School District қоғамдық мектептерді басқарады. Аудан 1990 жылғы 1 шілдеде Каламус және Уитленд мектеп округтерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. Уитлендтегі Calamus–Wheatland орта мектебі – толыққанды төрт жылдық орта мектеп. Қаланың алғашқы мектебі 1876 жылға дейін салынған. Бұл бір бөлмелі, ағаштан жасалған үй еді, ол қазіргі Rose Hill зиратының орнында орналасқан. Оқушылар ұзын тіреулерді орындық ретінде, ұзын тақтайларды үстел ретінде, ал мұғалімнің үстелі ретінде бір үстелді пайдаланған. Алғашқы мұғалім – Джулия Кук (Феррен). Кейін теміржолдың оңтүстігіне ақ боялған ағаштан жасалған ғимарат салынды. 1902 жылы сол жерде 3000 долларға қызыл кірпіштен салынған ғимарат пайда болды. 1909–10 оқу жылында округтік мектеп инспекторының штаттағы мектеп инспекторына жолдаған есебінде Каламуста бір еркек және екі әйел мұғалім жұмыс істегені және 78 оқушы оқығаны көрсетілген. 1919 жылы бірнеше ауылдық мектеп округтерімен біріктірілуге келісім берілді және мектеп автобустары сатып алынды. Бұл жылытқышы жоқ Model T Ford машиналары еді, олардың орындықтары автобустың екі жағында бойлық орналасқан. McCarthy ғимаратының екінші қабаты жоғары сыныптар үшін пайдаланылды, ал төменгі сыныптар ескі мектеп ғимаратында орналастырылды. 1920–21 оқу жылында бір сынып бөлмесі методист шіркеуінде және аудитория сахнасында орналасқан. 1921 жылғы 17 мамырда жаңа мектепте алғашқы түлектер марапатталды, сонымен қатар сол күні мектептің салтанатты ашылуы өтті. Келесі күзде сабақтар жаңа ғимаратта басталды. Ғимарат 2-ші көшенің оңтүстік жағында орналасқан және құрылысы 100 000 долларға бағаланған. Сол кездегі мектеп кеңесінің мүшелері: президент – C. A. Blake, Hans Johnson, Wm. F. Siegmund, Jonathan Hayes, Jr. және Eli Olson. Аудан Каламус біріктірілген мектебі деп аталды. 1946 жылғы 3 мамырда 27 жылдық қарыздылық мерзімі аяқталғандығын белгілей отырып, Каламус біріктірілген мектебінің ипотекалық келісімі мектеп аудиториясында өткен салтанатта өртелді. 1950 жылы 6 жаңа сынып бөлмесі және үлкен спорт залы 125 000 долларға қосылды. 1964 жылы тағы 6 сынып бөлмесі 196 000 долларға салынды. Бұл қосымша құрылысқа арналған облигацияларға өткізілген дауыс беру 92,8% құрады, бұл Айова штатындағы ең жоғары көрсеткіш.
Медиа
Каламуста үйде басылатын газеттер көп болған жоқ. Каламуста шыққан алғашқы газетті Х. Л. Бартер құрды, ол "Free Press" деп аталды. Біраз уақыттан соң, кейін "Делмар Журналында" жұмыс істеген Ф. Л. Сандерлин, Бартермен бірігіп, газет "Бартер және Сандерлин" деген атпен жариялануын жалғастырды. Ол ұзаққа созылмады және түрлі себептермен тоқтатылды. 1880 жылдары Уип пен Кук осы жерде газет шығарды. Оның да қызмет ету мерзімі өте қысқа болды. "Calamus Record" Каламус үшін соңғы газет кәсіпорны болды. Ол 1901 жылы А. Ж. Гольт құрды және басқа газеттерге қарағанда ұзақ өмір сүрді.
Уэсли Біріккен методистік шіркеуі
Каламуста салынған алғашқы шіркеу 1869 жылы салынған методист шіркеуі болды. Отырғыштар екі дюймдық жиектелген тақтайлардан жасалған, оларға бірнеше орындықтар қосылған. 1870 жылы ғимараттың оңтүстігіне хорға арналған галерея, сондай-ақ қоңырау мұнарасы мен қоңырау орнатылды, ал тақтайлар 175 орындыққа ауыстырылды. Шіркеу ішінен де, сыртынан да боялған. 1906 жылы бұл ғимарат бұзылып, орнына готикалық терезелермен және матовое әйнекпен ақ кірпіштен салынған жаңа ғимарат тұрғызылды, құны шамамен 3000 доллар болды. Кейіннен әлеуметтік іс-шаралар үшін шіркеудің астына жертөле салынды және 1917 жылы электр қуаты қосылды. Оған дейін жарықтандыру карбидтік шамдармен жүзеге асырылды. Бұл ғимарат 1927 жылдың 4 қарашасында өртенді. Жаңа және қазіргі ғимараттың ашылуы 1929 жылдың 8 қыркүйегінде өтті. Ол бүгінде Уэсли Біріккен Методист шіркеуі деген атпен пайдаланылуда.
Каламус лютерандық еншісі
Каламус лютерандық приходы екі қауымнан тұрады: Біздің Құтқарушымыздың Квиндерред лютерандық шіркеуі (Каламус, Айова) және Сенім лютерандық шіркеуі. Олар жеке тарихы бар екі жеке қауым болғанымен, Құтқарушымыз бен Сенімнің ортақ тарихы бар. Бұл 1853 жылы Айова штатындағы сегізінші норвегиялық қонысы Клинтон округінің Олив қалашығында құрылғанда басталды. Құдайға құлшылық етуді қалағандар Каламустың оңтүстік-шығысында шіркеу салу үшін жер таңдады. Алғашқы қауымдық жазба 1861 жылдың 27 желтоқсанында тіркелді. Дегенмен, қауымдық қызмет бұл күннен бұрын басталған еді. 1865 жылы мектеп салынды. Квиндерред атауы – отарлаушылардың келген Норвегиядағы аймақтың есімі. 1877 жылы Квиндерред лютерандық шіркеуі салынды. 1946 жылы шіркеу атауы "Біздің Құтқарушымыз" деп өзгертілді. 1947 жылы жаңа шіркеу салу немесе ескі шіркеуді жөндеу мәселесі талқыланды. Шешім қабылдау қиын болды. Бір топ елде қалып, ескі шіркеуді жөндеді. Ал екінші топ, пастормен бірге, Каламус қаласында жаңа қауым құру үшін кетті. Сенім лютерандық шіркеуі 1950 жылдың 7 шілдесінде ресми түрде құрылды. Жаңа ғимарат салу үшін пасторлық үй және оған іргелес жерлер сыйға берілді. Сенім лютерандық шіркеуі 1951 жылдың 6 маусымында Евангелиелік лютерандық шіркеу Синодына ресми түрде қабылданды. 1972 жылы Сенім мен Біздің Құтқарушымыз шіркеулері арасында бірлескен қызмет орнатылды. Бір пастор екі шіркеуге де қызмет етеді.