Кіріспе
Мерримоунт Пресс – 1893 жылы Дэниел Беркли Апдайк құрған, Массачусетс штатының Бостон қаласындағы баспахана. Ол ең жоғары сапалы кітаптар жасауға міндеттенген және кітаптардың қарапайым, бірақ әдемі болуы мүмкін деп сенген. 1941 жылы ол қайтыс болғаннан кейін, баспахананы оның серіктесі Джон Бьянки басқарды, бірақ 1949 жылы қызметін тоқтатты. Апдайк және оның Мерримоунт Пресс баспа өнеркәсібіне ерекше үлкен әсер етіп, бүгінде Апдайк ХХ ғасырдың ең көрнекті баспагерлерінің бірі саналады. Көп қолданылатын Times New Roman шрифтін жасаған типограф Стэнли Морисон Апдайк қайтыс болғаннан кейін Мерримоунт Пресс туралы былай деді: «Мерримоунт Пресс баспаханасының жұмысының маңызды ерекшеліктері, Америкада немесе Еуропадағы сол көлемдегі және осы кезеңде жұмыс істеген басқа баспаханалармен салыстырғанда, сапа мен тұрақтылықтың жоғары деңгейіне жеткенін айтуға болады».
Тарих
1892 жылы Хоутон Миффлинде және оның Риверсайд баспасында 12 жыл жұмыс істегеннен кейін Дэниел Беркли Апдайкке Епископальдық шіркеудің Жалпы дұғалар кітабының жаңа стандартты нұсқасын жасау ұсынылды. Келесі жылы Гарольд Браун қаржыландыратын, кейін "Алтар кітабы" деп аталатын жұмыс басталды. Содан кейін "Мерримаунт Пресс" баспасы құрылды. Апдайк баспаның құрылуын былай сипаттады: "Баспа нақты мағынада құрылмады – ол жай ғана басталды". Апдайк "Мерримаунт" атауын Натаниел Хоторнның "Мерримаунттың мамыр полюсі" атты әңгімесінен алған. Әңгімеде Томас Мортонның қазіргі Куинси, Массачусетс штатындағы 17 ғасырдағы қонысы туралы айтылады. Мортонның меншігі, көрінетін болса, спорт, музыка және әуесқойлық орын болған – бұл оның пуритандық көршілеріне қарамастан жасалған. Апдайк айтуынша, "Баспа өзінің атын адамдар қажырлы еңбек етіп, сонымен бірге жақсы уақыт өткізе алатынынан алды". Баспа стилі алғашқы жылдары тез дамыды, бастапқыда Уильям Моррис стилін және Өнер мен қолөнер қозғалысын еліктеді. Бірақ Моррис жұмысы әсемдік пен ауырлыққа толы болса, Апдайк дизайны тез арада қарапайым және практикалық болды. 19 ғасырдың соңына қарай Апдайк Моррис готикалық жаңғыруынан шабыттанған дизайндардан бас тартты. Оның орнына "Мерримаунт Пресс" оқуға қолайлы шрифті және минималды безендіруімен танылды. Бұл практикалық жағынан Апдайк алған жұмыстардың түрлерінде де көрінді, олар ақырында бизнеске көмектесті. Кітап мұқабалары, жарнамалар, концерттік бағдарламалар, каталогтар, құттықтау карточкалары, мерзімді басылымдар, үкіметтік трактаттар, дипломдар және тағы басқалар "Мерримаунтта" атқарылған жұмыстың басым бөлігін құрады. 1915 жылдан бастап Апдайк баспаны Джон Бьянкимен бірге басқарды, ол "Мерримаунттың" алғашқы күндерінен бері жұмыс бөлмесінде бригадир болып жұмыс істеген. Бьянки Апдайкпен көптеген құндылықтар мен мақсаттарды бөлісті, сондықтан 1915 жылы серіктес атанды. "Мерримаунт" өндірген әрбір өнімді Апдайк немесе Бьянки қадағалаған. 1941 жылы Апдайк қайтыс болғаннан кейін Бьянки баспаның жұмысын ұлы Дэниел Беркли Бьянкимен (Апдайк есімімен аталған) жалғастырды, бірақ бизнес азайды және "Мерримаунт Пресс" 1949 жылы жұмысын тоқтатты. 56 жыл бойы жұмыс істеген "Мерримаунт Пресс" 20 000-нан астам өнім басып шығарды. Апдайк, әрқашан өзінің жетістіктері туралы қарапайым болғандықтан, баспаның табысын өзінің туа біткен талантына немесе сезіміне емес, қажырлы еңбек пен үйренуге деген құштарлыққа байланыстырды: "Мүмкін, мен қателіктерге қарамастан аман қалғанымның себебі, менің қарапайым идеяма қол жеткізгенім болды – жұмысты оның мақсатына қарай, бұрынғыдан да жақсырақ ету".
Updike derived the name Merrymount from Nathaniel Hawthorne’s short story “The May Pole of Merrymount.” The story centers on Thomas Morton's seventeenth century settlement in present day Quincy, Massachusetts. Morton's estate was apparently the site of sports, music, and frivolity—set up in the face of his Puritanical neighbors. According to Updike, “The Press took its name from the fancy that one could work hard and have a good time.”
The style of the Press developed quickly in its early years, at first imitating William Morris’s style and the Arts and Crafts movement. But where Morris’s work was decorative and heavy, Updike’s designs soon became clean and practical. By the end of the 19th century Updike had done away with designs inspired by Morris’s Gothic revival. Instead, Merrymount Press became known for its readable type and minimal decoration. This practicality could also be seen in the kinds of jobs that Updike took on, and which ultimately sustained the business. Bookplates, advertisements, concert programs, catalogs, greeting cards, periodicals, government tracts, diplomas, and more made up the bulk of the work done at Merrymount. From 1915, Updike ran the Press with John Bianchi, who had been a foreman in the workroom since Merrymount’s early days. Bianchi shared many of Updike’s same values and objectives, and was therefore made partner in 1915. Every single item produced by Merrymount was supervised by either Updike or Bianchi. After Updike’s death in 1941, Bianchi carried on the work of the Press with his son Daniel Berkeley Bianchi (named after Updike), but business dwindled and Merrymount Press ceased operations in 1949. Over the course of 56 years of operation, the Merrymount Press printed more than 20,000 items. Updike, always modest about his achievements, never attributed the Press’s success to any innate talent or instinct of his own, but to hard work and a desire to learn: “Perhaps the reason that I survived, in spite of mistakes, was that a simple idea had got hold of me—to make work better for its purpose than was commonly thought worth while ”
Ерекше еңбектері
56 жылдық тарихында «Мерримаунт Пресс» баспасы, әсіресе жергілікті кәсіпорындар мен ұйымдар үшін көптеген уақытша басылымдарды (эфемера) шығарды. Жарнамалар, кешкі ас шақырулары, мұқап қағаздары сияқты нәрселер «Мерримаунттың» негізгі табысын құрады және баспахананың жұмыс істеуін қамтамасыз етті. Дегенмен, Апдайкты Жаңа Англияның ең көрнекті баспашысы еткені – «Мерримаунт» баспасында шыққан әдемі әрі сапалы кітаптары болды. Төменде баспаның ең маңызды туындылары деп есептелетін бірнеше үлгі келтірілген.
Құрбандық үстелінің кітабы
Мерримоунттың алғашқы маңызды жұмысы – «Алтарь кітабы» болды, ол 1893 жылы басталып, 1896 жылы аяқталды және оны Харольд Браун қаржыландырды. Апдайк Мерримоунт баспасының құрылуын «Алтарь кітабының» тапсырысына байланыстырды, айта келе: «Егер менің осы нақты жұмысым болмаса, мен қазіргі қызметімнен [Риверсайд баспасында] кетуге батыл болмас едім». «Алтарь кітабы» баспаның эксклюзивті «Мерримоунт» шрифтісінде басылды, ол 1895 жылы Бертрам Гровенор Гудхью жасаған және Уильям Морристің «Өнер және қолөнер» стиліне негізделген – немесе Апдайк кейін «Морристің тым қараңғы шрифтері» деп атаған стиль. «Алтарь кітабын» аяқтағаннан кейін Апдайк бұл ауыр стильден тез бас тартып, таза, практикалық көрініске көшті және «Мерримоунт» шрифтісін тек «Алтарь кітабындағыдай» үлкен беттер үшін қолдануды шешті.
Vexilla Regis Quotidie (Көнелікті ас)
Алтар кітабы дайындалып жатқанда, Апдайк басқа да туындылармен айналысты. Олардың біріншісі – 1893 жылы аяқталған «Вексилла Регис Квитидие». Бұл кітап Люси Брэдли Стоун құрастырған, жылдың әр күніне арналған дұғалар мен ән-күйлер таңдамасы еді. «Мерримаунт» баспаханасы әлі жеткілікті әріп жинағына ие болмағандықтан, кітапты «Риверсайд Пресс» басып шығарды, бірақ кітапты дайындау Апдайкқа жүктелді.
Жалпыға ортақ дұғалар кітабы
1928 жылы Епископальдық шіркеу өзінің Жалпы дұғалар кітабын қайта жаңартуға шешім қабылдады, оның қаржыландырылуын Дж. П. Морган кіші жүзеге асырды, ал оның әкесі 1892 жылы бұрынғы жаңартуды қаржылаған болатын. Морган Оксфорд және Кембридж университеттерінің баспаханалары, сондай-ақ Уильям Эдвин Рудж және Мерримоунт баспаханасы сияқты бірнеше баспаханадан дизайндар сұрады. Апдайк дұғалар кітабы үшін екі дизайн ұсынды, біреуі Лутеция шрифтінде, екіншісі Дженсон шрифтінде; голландтық Дженсон ақырында Мерримоунттың ең үздік жұмысы ретінде танылатын нұсқа ретінде таңдалды. 1930 жылдың қараша айында бес жүз дана басылып шығарылды, ал бір жыл өткен соң кітап Америка Графикалық өнер институтының «Жылдың елу кітабы» тізіміне енді.
Эдит Уортон
Апдайк пен Эдит Уортонның достығы «Merrymount Press» пен Уортонның баспасы «Scribner’s» арасындағы ұзақ және табысты қарым-қатынасқа әкелді. Уортон 1899 жылы өзінің алғашқы кітабы «Үлкен құлшыныс» («The Greater Inclination») жариялағанда, оның «Merrymount» баспасында басылуын талап етті. «Merrymount» Уортонның көптеген кітаптарын және «Scribner’s» баспасынан шыққан басқа да туындыларды басып шығарды. Апдайк атап өткендей, бұл байланыс өнімді болды және «Merrymount» баспасының алғашқы жылдарындағы жетістігіне өте маңызды болды: «Сол кезде баспаға «Scribner’s» байланысынан артық көмек болмады, себебі ол біздің әуесқой емес, үлкен баспаханалармен теңдей жұмыс істей алатынымызды көрсетті». 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс майданына сапар жасағаннан кейін Уортон Апдайкпен бірлесіп әңгімелер, эсселер, өлеңдер, суреттер мен музыкалық шығармалардан тұратын жинақты жоспарлауға кірісті, одан түскен табыс соғысқа жәрдемдесуге бағытталды. Кітап 1916 жылы 175 данадан тұратын арнайы шектеулі басылыммен бірге жарық көрді, олардың әрқайсысына Апдайк қол қойды.
Жұмыс істейтін суретшілер
Апдайкқа жылдар бойы Merrymount-тың ерекше келбетіне үлес қосқан көптеген суретшілер қосылды.
Бертрам Гросвенор Гудхью
Cram & Wentworth архитектуралық фирмасында жұмыс істеген кезде Бертрам Гудхью «Merrymount's Altar Book» – Merrymount-тың ең белгілі жариялымдарының бірі үшін мұқабасын, шекараларын, әріпбасын және қаріп стилін жасады. Ол типография және кітап дизайнымен әрі қарай айналысып тұрды, бірақ тарих оны көбінесе сәулетші ретінде таниды.
Томас Мейтленд Клеленд
Т. М. Клеленд 1902 жылға дейін Бостондағы Cornhill Press баспасын басқарды, содан кейін Нью-Йоркке оралды, онда ол 15 жасында тәуелсіз суретші ретінде мансабын бастаған еді. Бостонда жұмыс істеген кезінде ол жас шағында оған кеңес берген Апдайктан бірнеше тапсырма алды. "Мерримоунт" үшін жасаған дизайндарының ішінде 1903 жылы "Данте Габриэль Россеттидің өлеңдері" кітабының мұқабасы мен аталық парағы, 1906 жылы "Бенвенуто Челлинидің өмірі" кітабының аталық парағы және көптеген ұсақ жобалар бар. Бостоннан кеткеннен кейін Клеленд 1907-1908 жылдары McClure’s Magazine журналының көркемдік директоры, ал кейін Fortune журналының көркемдік директоры болды. Ол көптеген коммерциялық өнер туындыларымен танылды. Оның клиенттерінің қатарында Америкалық пиано компаниясы, Cadillac мотор компаниясы, Grolier клубы және Метрополитен өнер мұражайы болды.
Уильям Аддисон Двиггинс
1906 жылы У. А. Двиггинс Мерримаунт Пресс баспасымен тапсырыс бойынша жұмыс істей бастады. Чикагодағы Франк Холм иллюстрация мектебінде Фредерик В. Гудиден оқыған графикалық суретші, ол Апдайкқа қосылғанда әлі де өнерімен қатар өсіп жатқан болатын. Апдайк өте талапкер болғандықтан, Двиггинс ұсынған жұмыстарының көп бөлігі қайта жұмыс істеуді қажет етті немесе тікелей қабылданбады, бірақ ол көп ұзамай Мерримаунт Пресс баспасының басты суретшісіне айналды. Двиггинс жасаған жұмыстардың көп бөлігі 1907 мен 1912 жылдар аралығында аяқталды, оның ішінде әріптер, әшекейлер, жиектер, мазмұндама беттері, кітап мұқабаларының дизайны, кітаптың ішкі қаптамасы және иллюстрациялар бар. Оның ең танымал жұмыстарын "Гуманистер кітапханасы" сериясынан кездестіруге болады.
Рудольф Рузицка
Рудольф Рузицка – ағаштан ойылған суреттерімен, иллюстрацияларымен және шрифтерімен танымал чех-америкалық суретші. Merrymount Press баспасында The Limited Editions Club үшін жасалған және басылған туындылардың арасында Жан де Ла Фонтеннің нақылдары бар, оларға Рудольф Рузицканың мысқа ойылған әшекейлері кіреді. Рузицка жылдар бойы Merrymount Press үшін көптеген иллюстрациялар жасады, соның ішінде Эдит Уортонның «Үйсіздер кітабына» үлес қосты және Вассар колледжінің құрылғанына 50 жыл толуына арналған кітапты суреттеді. Өзі Апдайк айтқандай, Рузицканың ең белгілі туындылары – 1912 жылдан бастап баспаның жылдық естелік сериясы үшін салған гравюралары болды.
Бостон атенайы
Бостон Афинеумы Мерримаунт Пресс баспасының жасаған, басып шығарған және өндірген материалдардың мол жинағын сақтайды, оған жұмыс тапсырыстары, шрифт үлгілері, көркем туындылар және хат алмасу кіреді.
Хантингтон кітапханасы
Хантингтон кітапханасы Мерримаунт Пресс компаниясының шаруашылық құжаттарын және Дэниел Беркли Апдайкқа тиесілі қағаздарды сақтайды, оларға авторлар мен баспагерлермен жүргізілген хат алмасу, сондай-ақ клиенттерге жолданған шоттар мен баға белгілеу туралы есептер кіреді.
Провиденс қоғамдық кітапханасы
Род-Айленд штатындағы Провиденс қалалық кітапханасындағы Даниэль Беркли Апдайк баспа тарихы бойынша жинағында Апдайктің баспа туралы кітаптарының жекелеген коллекциясы, сондай-ақ "Merrymount" баспасынан шыққан түрлі жарнамалық материалдар, оның ішінде "Merrymount" баспасының эксклюзивті шрифттері "Montallegro" және "Merrymount" үшін соққылардың жиынтығы және екі жиынтық матрица бар. Бұл жинаққа Апдайктің жеке хат алмасулары мен "Merrymount" баспасынан шыққан кітаптар да кіреді.