Кіріспе
Урбандейл – АҚШ-тың Айова штатындағы Полк және Даллас округтерінде орналасқан қала. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қаланың халқы 45 580 адамды құрайды. Бұл қала Де-Мойн – Батыс Де-Мойн қалалық агломерациясының бір бөлігі болып табылады.
Urbandale is a city in Polk and Dallas counties, Iowa, United States. As of the 2020 U. S. Census, the city population was 45,580. It is part of the Des Moines–West Des Moines Metropolitan Statistical Area.
Тарих
Урбандейл 1917 жылғы 16 сәуірде қала ретінде тіркелді. Алғашқы жылдары Урбандейл Дес-Мойн қаласының трамвайлық шағын қаласы болып қызмет етті, онда төрт көмір шахтасы болды. Дес-Мойннан Вудвордқа теміржол салу жоспарлары жер учаскесі мәселелеріне байланысты тоқтатылғаннан кейін Урбандейл "Урбандейл желісінің" соңғы станциясы болды. 1940 жылдардың соңына қарай көмір шахталары жабылды, ал трамвай қызметі 1951 жылы тоқтатылды. 1920 жылы, қала құрылғаннан кейін көп ұзамай, Урбандейлде 298 адам тұрды. 1950 жылы халық саны 1777 адамды құрады, бірақ содан кейін қала Дес-Мойн қаласының басқа да шағын қалаларымен бірге қарқынды өсті. 1970 жылы Урбандейлде 14 434 адам, ал 2000 жылы 29 072 адам болды. Қаланың дамыған аумағының көп бөлігі Полк округінде орналасқанымен, Урбандейл соңғы жылдары батысқа қарай Даллас округіне қарай кеңейді. 2012 жылы президент Барак Обама Living History Farms шаруашылығында қайта сайлау науқанын өткізгеннен кейін Урбандейл ұлттық назарға ілікті.
География
Урбандейл Де-Мойн қалалық аймағының солтүстік-батыс бөлігінде, 35 және 80 тас жолдарының, сондай-ақ Айова тас жолының 141-ші нөмірінің қиылысында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 21,94 шаршы миль (57 км²), оның ішінде 21,92 шаршы миль (57 км²) құрлық, ал 0,02 шаршы миль (0 км²) су.
Демография
Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 59 744 доллар, ал отбасының орташа табысы 70 548 долларды құрады (2007 жылғы бағалау бойынша бұл көрсеткіштер тиісінше 69 269 және 86 885 долларға өсті). Ер адамдардың орташа табысы 45 470 доллар болса, әйелдердің орташа табысы 32 631 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 29 021 долларға тең. Халықтың шамамен 2,5% отбасылары мен 3,7% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 4,7% және 65 жастан асқандардың 4,3% осы көрсеткішті құрады.
2000 жылғы АҚШ халық санағы
2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша қалада 29 072 адам, 11 484 үй шаруашылығы және 8038 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 11 869 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 95,18% ақ нәсілді, 1,53% афроамерикалық, 0,09% американдық үндістер, 1,73% азиялық, 0,10% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,51% басқа нәсілдер және 0,86% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 1,60% құрады. 11 484 үй шаруашылығының 35,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 60,7% -ы некеде тұрған жұбайлар, 7,1% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 30,0% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 24,2% жеке адамдардан тұрды, ал 7,2% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,51 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,02 адамды құрады. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 26,3%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,0%, 25-44 жас аралығындағылар – 31,3%, 45-64 жас аралығындағылар – 24,6% және 65 жастан асқандар – 10,8%. Орташа жас – 37 жас. Әр 100 әйелге 93,4 еркек шамасында. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 89,0 еркек шамасында.
Экономика
Урбандейл негізінен тұрғын үй қаласы болғанымен, соңғы жылдары басқа да дамулар, әсіресе Урбан айналымының ішінде орналасқан бизнес-парктерде күшейді. I 35/I 80 тас жолының 19 шақырымдық (12 мильдік) бөлігінде Урбандейлге бірнеше кіру жолы бар. Урбан айналымындағы кәсіпорындардың тас жолдан жақсы көрінуі және жоғары көлік қозғалысы осы аймақтың қарқынды өсуіне себеп болып табылады. Көп штаттық лотерея қауымдастығы (MUSL), көп штаттық ойындарының жұмысын қадағалайтын ұйым, Урбандейлде орналасқан, бірақ Powerball лотереясы қазір Флорида штатында өтеді.
Қалалық айналма
Қалалық Loop – Урбандейлдің солтүстік/орталық бөлігіндегі даму аймағы және оңай қолжетімді көлік желісімен ерекшеленеді, оған қалааралық магистральға шығу, тас жолға шығу және жергілікті жолдар кіреді. Бұрынғыда, жергілікті тұрғындар Урбандейл қаласынан өтетін 35/80 қалааралық жүйесіндегі тоқсан градустық бұрылысты белгілеу үшін «Rider Corner» деген атауды бейресми түрде қолданған. Аталған аудан 2017 жылдың күзінде ресми түрде аталды және Урбандейл қалалық әкімдігі, құрылыс салушылар мен жылжымайтын мүлік агенттері осы ауданды сипаттау үшін пайдаланады. Кейбір жергілікті бұқаралық ақпарат құралдары әлі де «Rider Corner» атауын қолдануда.
Саябақтар мен демалыс
Урбандейлде парктер мен 33 мильдік (53 шақырымдық) демалыс жолдары бар, олар Де-Мойн аймағындағы басқа да жолдармен байланысады. Урбандейлде 1979 жылдың 4 қазанында Папа Иоанн Павел II шамамен 350 000 адамдық көпшілік алдында сөз сөлдеген «Тірі тарих фермалары» және «Дес Мойн Буканеерс» хоккей командасының үйі – Buccaneer Arena орналасқан.
Үкімет
Урбандейлде кеңесші-басқарушы үкімет түрі қолданылады. Қалалық кеңес қала әкімі мен бес кеңес мүшесінен тұрады, олардың бәрі төрт жылдық мерзімге сайланады.
Білім
Көптеген мемлекеттік мектеп округтері Урбандейлдің бір бөлігіне қызмет көрсетеді: Урбандейл қауымдастық мектеп округі, Даллас орталығы–Гримс қауымдастық мектеп округі, Дес-Мойн мектеп округі, Джонстон мектеп округі, Уоки мектеп округі және Батыс Дес-Мойн мектеп округі. Урбандейл қауымдастық мектеп округі алты бастауыш мектептен, бір орта мектептен және бір жоғары мектептен (Урбандейл жоғары мектебі) тұрады. Дес-Мойн христиан мектебі Урбандейлде орналасқан. Дес-Мойн Рим-католик діоцезінің Әйін Піус X католик мектебі Урбандейлде орналасқан. Ол 1956 жылдың қыркүйегінде 120 оқушымен ашылды. Бастапқыда ғимараты бір қабатты, онда сегіз сынып бөлмесі болды, бірақ 1962 жылдың 1 мамырында тағы бір бөлімінің құрылысы басталғаннан кейін, тағы сегіз сынып бөлмесі қосылды. Бұл бөлім екі қабатты болды. Аймақтық католик жоғары мектебі – Батыс Дес-Мойндегі Доулинг католик жоғары мектебі.