Кіріспе

Мэн жағалауындағы арал, АҚШ.

Аппледор аралы (бұрын Хог аралы деп аталған) – Мэн жағалауынан шамамен жеті миль қашықтықта орналасқан Шоал аралдарының ең ірісі. Ол Йорк округіндегі Киттерри қаласының құрамына кіреді.

Тарих

Аппледор аралын еуропалықтар колониялық дәуірде қоныстанды, онда су арқылы тасымалдаудың қолайлылығы аралдағы шаруашылықты экономикалық тұрғыдан тиімді етті. 1640 жылы шіркеу салынды. 1700 жылға таяу, Массачусетс штатының (ол кезде Мэн провинциясы болған) салықтарынан қашу үшін осы аралдағы барлық елді мекендер Нью-Гэмпширдегі Стар аралына көшіп кетті. Аралдың өркендеген кезеңі – 19 ғасырдың соңындағы суретшілер салоны болды, ол қазіргі суретшілер колонияларының пайда болуына дейін гүлдеді. Селия Такстер сол заманғы көрнекті суретшілер, музыканттар және жазушылардың керемет достар тобына жетекшілік етті. Олардың ішінде Эдвард Макдауэлл және оның әйелі; американдық пианист Уильям Мейсон, Лоуэлл Мейсонның ұлы, ол оның салонында күнделікті рояльде ойнайтын; және Джон Ноулз Пэйн, Американың алғашқы белгілі композиторы бар. Хильда Хассам Селияның әсем бағын Монедің Живерни картиналарына ұқсас стильде суреттеді. Бұл ерекше атмосфера 1894 жылы Такстердің қайтысымен аяқталды. 1914 жылы қонақ үй өртеніп, американдық өнердің осы кезеңіне нүкте қойды. Осы кезеңдегі шағын, түпнұсқа күнделік 1992 жылы Кейлеб Мейсонның "Шоал аралдарының естеліктері" атты кітабында жарияланды. Аралда 1970 жылдардың басынан бері Корнелл университеті мен Нью-Гэмпшир университеті бірлесіп басқаратын Шоалс теңіз зертханасы орналасқан. Аппледор аралының көп бөлігі Стар Айленд корпорациясына тиесілі. Аралдағы ең ірі нысан – екінші дүниежүзілік соғыста радар орнату үшін салынған бетондық бақылау мұнарасы. Радарды орнатуға арналған күмбез қазір жоқ, ал радарлық құрылғы ешқашан орнатылмаған.

Геология

Аппледордың ең биіктігі теңіз деңгейінен шамамен 80 фут көтеріледі. Аралдың көп бөлігі метаморфты құрамнан тұрады, ең көп кездесетіні гнейс. Мұздық сызықтары, абразия белгілері, жарықтардың болуы, мұздықтардың тау-кенге қатысты әрекеттері және тағы да басқалары осы құбылыстардың куәсі. Мысалы, мұздықтардың тау-кенге қатысты әрекеттері аралдың кит сияқты дөңгелек пішініне ықпал етті, бұл тас барабанының тік беткейлерінен пайда болған.