Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы арал

Фолкнер аралы (кейде Фолкнер аралы деп те аталады) – Америка Құрама Штаттарының Коннектикут штатындағы Гилфорд қаласынан 5 шақырым қашықтықта, Лонг-Айленд бұғазында орналасқан, жарты ай пішіндес арал. Бұл аралға мыңдаған жылдар бойы жергілікті американдықтар келіп тұрған. Оның Куиннипиак тіліндегі атауы – "Масанкуммок", яғни "үлкен балықшыл бүркіттер мекені". 1641 жылы Генри Уитфилд және Гилфорд қаласын құрғандар бұл аралды Могеган тайпасының басшысы Ункастан, Шығыс өзенінен шығысқа қарайғы жерлерді сатып алу келісімі аясында сатып алды. 1715 жылы Стоун отбасы сатып алып, 1801 жылы үкіметке сатылғанға дейін отбасының меншігінде болды. Фолкнер аралындағы маяк 1802 жылы салынды және президент Томас Джефферсонның бұйрығымен іске қосылды. Бұл маяк Коннектикут штатындағы екінші ескі маяк және Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген. 1978 жылы маяк автоматтандырылды және жақын жердегі Ішкі су жолы үшін навигациялық көмек ретінде жұмыс істеуін жалғастыруда. Арал Стюарт Б. МакКинни ұлттық жануарлар қорығының бір бөлігі болып табылады және Солтүстік-Шығыс Америка Құрама Штаттарында ұялайтын қызылшалардың ең ірі бес колониясының біріне ие. Аралдың құрлық бөлігінің көп бөлігі эрозияға ұшырап, бастапқы көлемінен шамамен қысқарды. Америка Құрама Штаттарының инженерлік корпусы шығыс жағалауын нығайтып, бұзылуды баяулатты.

Атаулар шығу тегі

Фолкнер аралының алғашқы атауын жергілікті американдықтар берген. Куиннипиак тіліндегі аралдың атауы "Масанкуммок" – "үлкен балықшыл құстардың орны" деген мағынаны білдіреді. Алғашқы ағылшын қоныс терушілер оны "Фалькон аралы" деп атаған, бұл атау жергілікті американдықтардың берген атынан туындаған болуы мүмкін. 1997-1998 жылдары аралда жүргізілген археологиялық зерттеулерде Сквибнокет үшбұрышы түріне жататын кварцтан жасалған жебе ұшы табылды, ол б.з.д. 1000-3000 жылдарға дейін соққан. 1715 жылы Калеб және Эбенизер Стоун аралды сатып алды, ол 1801 жылға дейін Стоун отбасының меншігінде болды. 1800 жылы Ной Стоун оны Медад Стоун деген алыс туысына 158,34 долларға сатты (1800 жылғы 158,34 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең). Жағалауды қорғау жобасы аяқталды, бірақ "Ирен" және "Сэнди" дауылдары терндердің көбею ортасын қатты қысқартты. 1987 жылға қарай аралдың жалпы ауданы 2,87 акрға дейін азайды, ал маяк 2026 жылға қарай теңізге құлап, жыл сайын шамамен 12 дюймнан жоғалуы мүмкін деп болжам жасалды. Фолкнер аралына және маяққа кіру мамырдан тамызға дейін, қызылшақ құсбауырлардың ұялау маусымында шектеледі. Фолкнер аралы маяғы Коннектикут штатындағы екінші ең көне, әлі де тұрған маяқ болып табылады және Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген.

Жабайы табиғат

1985 жылы арал АҚШ Жағалау күзетінен сатып алынғаннан кейін Стюарт Б. МакКинни ұлттық жануарлар қорығының құрамына кірді. Коннектикут аудибон қоғамының мәліметінше, "қазіргі таңда Коннектикут штатында ұялайтын жалпы терн құстарының 95%-дан астамы осы аралда қоныстанған. Бұл Солтүстік Американың солтүстік-шығысындағы ең ірі қызылшалы терн (~45 жұп) колонияларының ондығына кіреді және штат аумағында осы федералды түрде қорғалатын құстың жалғыз тұрақты ұялау орны болып табылады."