Кіріспе

1985 жылы Тим Гейн Англияның Эссекс қаласындағы солшыл саясатымен белгілі McCarthy тобын құрды. Гейн 1988 жылы Парижде өткен McCarthy концертінде Францияда туған Лэтиция Садиермен танысты және екеуі бірден ғашық болды. Музыкаға бейім Садиер Франциядағы рок сахнасына көңілі толып, Ганемен бірге болу және мансабын дамыту үшін Лондонға көшті. Stereolab атауы Vanguard Records-тың жоғары сапалы дыбыс эффектілерін көрсеткен бөлімінен алынған. Гейн олардың "алғашқы жоспарының" бірнеше 7 және 10 дюймдік пластинкаларды шығару болғанын, "айына біреуден шығарып, оларды шағын тиражбен жасауды" көздегендерін айтты. 1991 жылдың мамырында жарық көрген 10 дюймдік Super 45 винил EP, Stereolab және лейбл үшін алғашқы шығарылым болды және пошта арқылы, сондай-ақ Лондондағы Rough Trade Shop дүкені арқылы сатылды. Super 45 тобының альбомдық дизайны мен қаптамасы Duophonic жазбаларының көптеген жеке және шектеулі нұсқаларының біріншісі болды. 1996 жылы The Wire журналына берген сұхбатында Гейн "өз қолымен жасау" эстетикасын "күш беруші" деп атады және өзінің музыкасын шығару арқылы "білім аласың, бұл көбірек музыка мен идеяларға жол ашады" деді. Stereolab 1991 жылдың қыркүйегінде Super Electric EP-ін шығарды, ал 1991 жылдың қарашасында "Stunning Debut Album" (дебюттік емес, альбом да емес) атты сингл жарық көрді. Алғашқы материалдар рок пен гитараға бағытталған; Super Electric туралы Джейсон Анкень AllMusic журналында "Дронинг гитаралар, қаңқа тәрізді ырғақтар және поп-мотивтер – ескі синтезаторлар мен нуқталық мелодиялар емес, олардың айқалтау белгілері" деп жазды. Too Pure тәуелсіз лейблі арқылы топтың алғашқы толық альбомы Peng! 1992 жылдың мамырында шықты. 1992 жылдың қазан айында Switched On атты жинақ жарық көрді, ол топтың сирек материалдарын жинаған жинақтар сериясының бір бөлігі болды. Осы кезде топ құрамына Гейн мен Садиер, сондай-ақ вокалист және гитарист Мэри Хансен, барабаншы Энди Рамзи, басист Дункан Браун және клавишашы Кэтрин Гиффорд кірді. Австралияда туған Хансен Гейнмен McCarthy кезеңінен бері байланыста болған. Ол топқа қосылғаннан кейін Садиермен бірге Stereolab дыбысын ерекшелендіретін вокалдық контрапункт стилін жасады. High Llamas тобының Шон О'Хаган олардың гастрольдік клавишашысының орнын тез алмастыру үшін қосылды, бірақ келесі жазбаларына шақырылып, "ұсыныс жасауға рұқсат алды".

1993-2001: Elektra-ға қол қою

Stereolab 1993 жылғы наурыз айында шыққан Space Age Bachelor Pad Music EP-мен дыбысына жеңіл тыңдау элементтерін қосты. Бұл жұмыс топтың танымалдығын арттырып, Elektra Records компаниясымен маңызды американдық жазбаларға келісімшарт жасасуға мүмкіндік берді. Elektra лейбелімен шыққан алғашқы альбомы Transient Random Noise Bursts with Announcements (1993 жылғы тамыз) АҚШ және Ұлыбританияда кең танылды. Ұлыбританияда альбом Stereolab-тың маңызды альбомдарының отандық шығарылымдарына жауапты Duophonic Ultra High Frequency Disks арқылы жарық көрді. Топ поп музыкасына көбірек, ал рокқа азырақ назар бөлді, нәтижесінде AllMusic оны «топтың ең қолжетімді, мұқият жазылған альбомы болуы мүмкін» деп сипаттады. Бұл О’Хаганның толық уақытты мүше ретіндегі соңғы альбомы болды. Ол кейінірек шыққан туындыларда қонақ ретінде пайда болды. Топ 1995 жылғы сәуір айында Music for the Amorphous Body Study Center атты EP шығарды. Бұл EP Нью-Йорк суретшісі Чарльз Лонгпен бірлесіп ұйымдастырылған интерактивті көркемдік көрменің музыкалық бөлігі болды. Олардың екінші жинағы Refried Ectoplasm (Switched On, Vol. 2) 1995 жылғы шілдеде жарық көрді. Топтың төртінші альбомы Emperor Tomato Ketchup (1996 жылғы наурыз) сыншылар тарапынан жоғары бағаланып, университеттердегі радиода жиі ойнатылды. Альбомда олардың ертедегі краут-рок дыбысы фанк, хип-хоп әсерлерімен және эксперименттік аспаптық аранжировкалармен үйлесім тапты. Tortoise тобының Джон МакЭнтайр да өндіріс процесіне көмектесті және альбомда ойнады. Катарина Гиффордты жазу алдында Морган Лотте, ал бассист Дункан Браунды кейін Ричард Харрисон ауыстырды. 1997 жылғы қыркүйекте шыққан Dots and Loops олардың Billboard 200 тізіміне енген алғашқы альбомы болды, ол 111-орынға жетті. Альбом босса-нова және 60-шы жылдардағы поп музыкасының ықпалымен джазға жақын болды. Барни Хоскинс Rolling Stone журналында жазғандай, бұл топ «алғашқы күндерінің бір аккордты Velvets drone mesh-інен алыстап, жеңіл тыңдау және европопқа қарай бет бұрды». Германияның Die Zeit газетінде жарияланған мақалада Stereolab Dots and Loops альбомында бұрынғы туындыларының Velvet Underground-қа ұқсас қатты рифтерін «жұмсақ дыбыстар мен шулы ойыншылдыққа» айналдырғаны айтылды. Альбомға Джон МакЭнтайр және неміс электропоп дуэті Mouse on Mars-тың Ян Сент-Вернер де үлес қосты. Stereolab жеті ай бойы гастрольдік сапарда болды және Гане мен Садиердің баласы дүниеге келгеннен кейін үзіліс жасады. NME журналында жарияланған рецензияда «бұл пластинканың кез келген эксперименттік арт-рок дәстүріне қарағанда жаман джаз және прогрессивті рокпен көбірек ортақ нәрсесі бар» делінген. 1999 жылғы Washington Post газетінде Марк Дженкинс Гейне альбомдағы гитаралардың жоқтығы туралы сұрақ қойды; Гейн: «Алдыңғы қатарда бұрмаланған гитаралар аз, бірақ бұл әлі де гитараға негіделген музыка. Әр тректе гитара бар». Stereolab-тың жетінші альбомы Sound Dust (2001 жылғы тамыз) Billboard 200 тізімінде 178-орынға көтерілді. Альбомда продюсерлер МакЭнтайр мен О’Рурк та қатысты. Sound Dust Cobra and Phases Group сыншысы Джошуа Клейн «бұл жолы назардан тыс эксперименттерге емес, британдық топтың мелодиясына және сәнді, құлшыныс тудыратын формасына оралуға көбірек назар аударылған» деді. Allmusic-тің Erlewine альбомы «топтың шығармашылық қуатын жаңаруға тырысып жатқанын» көрсетті, бірақ Sound Dust «тыныш таныс аумақта бекітілгенін» айтты.

2002-2008: Хансеннің өлімі және кейінгі релиздері

2002 жылы келесі альбомын жоспарлап жатқанда Stereolab Франциядағы Бордоның солтүстігінде студия салуды бастады. ABC Music: The Radio 1 Sessions; BBC Radio 1 сессияларының жинағы қазан айында жарық көрді. Сол жылы Гайн мен Садиердің романтикалық қарым-қатынасы аяқталды. 2002 жылдың 9 желтоқсанында Хансен Лондон қаласында велосипедпен келе жатқанда жүк көлігінің соқтығысынан қаза тапты. Instant 0 in the Universe (2003 жылдың қазаны) атты EP Францияда жазылды және Хансеннің қайтысынан кейін Stereolab-тың алғашқы шығармасы болды. Музыка журналисі Джим Дерогатис бұл EP олардың бұрынғы, күшті дыбысына оралуын білдірді, – «Шикаголық продюсер Джим О'Рурктан шабыттанған псевдо-фанк әрекеттері мен авангардтық тәжірибелерден босаған» деді. Stereolab-тың сегізінші альбомы Margerine Eclipse 2004 жылдың 27 қаңтарында жарық көрді, көбінесе оң пікірлер алды және АҚШ Billboard 200 тізімінде 174-ші орынға жетті. «Feel and Triple» әні Хансенге арналған құрмет ретінде жазылды; Садиер: «Мен онымен өткен жылдарымды еске алдым, кейде бір-бірімізге деген махаббатымызды жеткізу қиын болды» деді. Келефа Санне Rolling Stone журналында Margerine Eclipse «таныс дыбыстар мен мақсатсыз мелодияларға толы» екенін айтты. Margerine Eclipse – Stereolab-тың американдық Elektra Records лейблінде шыққан соңғы альбомы, ол сол жылы жабылды. Келешектегі материалдар Too Pure лейблінде шығарылатын болады, бұл топтың алғашқы материалдарының бір бөлігін шығарған лейбл. Топ 2005 және 2006 жылдары алты лимиттік сингл шығарды, олар 2006 жылғы Fab Four Suture жинағында топтастырылды және Марк Дженкинс топтың Хансеннен кейінгі жұмысының қарқынды дыбысын жалғастырды деп ойлаған материалды қамтыды. 2007 жылдың маусым айына қарай Stereolab құрамында Тим Гейн, Лэтиция Садиер, Энди Рамзи, Саймон Джонс, Доминик Джеффри, Джозеф Уотсон және Джозеф Уолтерс болды. 2008 жылы топ 4AD лейблімен келесі альбомын шығарды, Chemical Chords, ол «тірі музыкалық аспаптарға басымдық беріп, аналогты синтезаторлардың арсеналын азайтады». Бұл шығармадан кейін Еуропа, АҚШ және Канада бойынша күзгі тур өтті. 2009 жылдың ақпан айында олар St Jerome's Laneway Festival аясында Австралияда гастрольдік сапарда болды.

2009 жылдан қазіргі уақытқа дейін: үзіліс және қайта қосылу

2009 жылдың сәуірінде Stereolab менеджері Мартин Пайк олардың қызметін уақытша тоқтататынын хабарлады. Ол мүшелердің басқа жобаларға көшу үшін бұл ыңғайлы уақыт екенін айтты. Chemical Chords альбомымен бір уақытта жазылған, жарияланбаған материалдардан құралған Not Music жинағы 2010 жылы шықты. 2013 жылы Gane және Sadier, Cavern of Anti Matter жобасына және жеке жұмыстарына қатысып, Камбер-Сэндстегі Pontins кешенінде өткен All Tomorrow's Parties фестивалінде өнер көрсетті. 2019 жылдың ақпан айында топ Warp Records лейблымен шығарылған бірнеше альбомның кеңейтілген, жаңадан өңделген нұсқаларымен бірге Еуропа және АҚШ бойынша гастрольдік сапар жариялады.

Музыкалық стиль

Stereolab музыкасы дрондық рок дыбысын лаунж аспаптарымен, ән үнімен айтылатын әйел вокалымен және поп-мелодиялармен үйлестіреді, сонымен қатар, дәстүрден тыс уақыт өлшемдерін де қолданады. Ол көбінесе авангард-поп, инди-поп, арт-поп, инди-электроника, инди-рок, эксперименталды рок деп сипатталады. Садиер 2015 жылы "[топтың] жазбалары өте жылдам жазылған да, түсірілген, біз 35 трек жаздық, кейде тіпті одан да көп" деді. Топ Farfisa, Vox және Moog сияқты брендтердің көне электронды пернетақталары мен синтезаторларында орындады. Гейн аспаптардың жан-жақтылығын жоғары бағалады: "Біз көне эффектілерді қолданамыз, өйткені олар тікелей, күшті және пластилин сияқты: оларды көптеген нәрселерге өзгертуге болады". 1994 жылғы "Mars Audiac Quintet" альбомында Moog синтезаторлары ерекше көзге түседі. Садиер Мэри Хансенмен ән айтысқанда, олардың ән айту әдісі "күңкіреген" және "гипнотикалық", сондай-ақ "жағымды [және] сәл бөтен" деп сипатталды. Сұхбаттарында Гейн мен Садиер өздерінің музыкалық философиялары туралы әңгімеледі. Гейн "жақсы болудан гөрі ерекше болу маңызды" деді. 1996 жылғы сұхбатында ол "біздің қиын жағдайымыз, сізге біздің ісімізді түсіну үшін эзотерикалық музыка туралы терең білім қажет деген идеяда болуы мүмкін" деді. Садиер Гейнге жауап беріп, "біз Стив Рейх туралы білсе де, білмесе де көптеген адамдарға түсінікті болатын музыка жасадық деп ойлаймын" деді. Садиердің пікірінше, "біз одан да көп нәрсе бар екеніне және оны қызықтырақ етуге болатынына сенеміз".

Әсерлер

Олардың жазбаларына 1970-ші жылдардағы "Neu!" сияқты краутрок топтарының "motorik" техникасы зор әсер етті, сондай-ақ "Faust" тобының да ықпалы болды. PopMatters-тан Дейв Хитон олардың музыкасында "bubblegum, exotica, Beach Boys және bossa nova эхолары" бар екенін айтты, ал олардың ертерек туындыларында "Velvet Underground-тың айқын үлгілері" көрінеді. Фанк, джаз және бразилиялық музыка да топқа қосымша шабыттандырды. Минималист композиторлар Филип Гласс пен Стив Райхтың ықпалымен туған дыбыстарды 1999 жылғы "Cobra and Phases Group Play Voltage in the Milky Night" альбомында естіуге болады. Stereolab стиліне 1950-ші және 60-шы жылдардағы жеңіл музыка да кіреді. Washington Post-тан Джошуа Клейн былай деді: "Бәрі түсінгенге дейін көп бұрын Stereolab 1970-ші жылдардағы неміс топтары "Can" және "Neu!", мексикалық лаунж музыкасының шебері Эскивел және сәнді емес Бёрт Бакарахты атады". Тағы бір шолуда Дженкинс топтың тікелей орындалатын әндері "көбінесе шулы, гитараға басымдылық беретін аймаққа қарай бұрылады" деді, бұл олардың "Cobra" және "Phases Group" сияқты альбомдарынан өзгеше. Minneapolis Star Tribune газетінде Джон Брем топтың тікелей дыбысын "Velvet Underground", "Sonic Youth" және "My Bloody Valentine" сияқты фидбэкке негізделген рок-топтарымен салыстырды. The Oakland Tribune газетінен Джим Харрингтон "Садиер көбінесе жетекші вокалист емес, үшінші перкуссиялық аспап сияқты дыбыстайды" деді, сондай-ақ ол ағылшын және француз тілдерінде ән айтуына қатысты: "Stereolab концерті – бұл ең жақын тұрған жанкүйерлердің өзі ән мәтінімен бірге айтуға қиналатын сирек концерттердің бірі".

Мұра

Stereolab жазушылары Стивен Томас Эрлевин және Пьер Перрон оларды тиісінше "тоқсандардың ең ықпалды" және "қатаң тәуелсіз және түпнұсқа топтарының бірі" деп атады; Саймон Рейнольдс Rolling Stone журналында топтың ертеректегі жазбалары "мұңғажайсыз тартымды туындылар жиынтығы, ол әрқашан бірдей, әрқашан басқаша естіледі" деп түсіндірді. The Wire журналында Питер Шапиро топты бритпоп тобы Oasis және Blur-мен салыстырып, олардың музыкасын "оның құпия сілтемелерінің жиынтығынан басқа ештеңе жоқ" деген айыптан қорғады. Стилистикалық тұрғыдан музыка журналисі Дж.Д.Консидин топты 1990-шы жылдардың соңында инди-рок топтары арасында көне аналогты аспаптардың қайта жаңғыруын болжағандығы және оған жетекшілік еткені үшін мақтан тұтады. Warp Records компаниясының креативті директоры Стивен Кристианның айтуынша, топ "жер асты эксперименттері мен поп-музыканың кең әлемінің арасындағы бос орынды" мекендейді. Guardian журналында Дейв Симпсон: "[Stereolab] Крафтверктің ертедегі, белгісіз және хипстерлік көздерінен алғандарымен, музыканттар емес, рок сыншыларының тобы сияқты естіледі". Лэтиция Садиердің вокалы автор Стюарт Шидің айтуынша, көбінесе "аңғаруға келмейтін" болып келеді. 1990 жылдары топ Nurse With Wound индустриалды тобымен бірлесіп жұмыс істеді және Crumb Duck (1993) және Simple Headphone Mind (1998) атты екі альбомын шығарды, ал Stereolab француз авангард әншісі және ақыны Бриджит Фонтейнмен "Calimero" (1998) альбомын шығарды. Stereolab түлектері өздерінің топтарын құрды. Гитарист Тим Гейн "Cavern of Anti Matter" қосалқы жобасын құрды және өзінің жеке тобы "High Llamas" тобы құрған топ мүшесі Шон О'Хаганмен бірге Turn on тобының құрамын құрды. Кэтрин Гиффорд My Bloody Valentine бассысының бұрынғы орындаушысы Дебби Гугпен бірге Snowpony-ді құрды. Садиер өзінің төрт құрамды Monade жобасымен үш альбом шығарды, оның дыбысы Марк Дженкинс "Stereolab-қа қарағанда сәл көбірек париждік" деп атады. Беквокалшы Мэри Хансен Ховеркрафт мүшелерімен бірге Schema атты топ құрды және 2000 жылы өздерінің аттас EP-ін шығарды. 1999 жылдың тамызында АҚШ-та альбом сату 300 000 данаға жетті. Сынапқы мақтаулар мен үлкен жанкүйерлерге қарамастан, коммерциялық жетістік топтан қашып кетті. Карьерасының басында 1993 жылғы "Jenny Ondioline" атты EP-і Ұлыбританияның синглдар чартына кірді, бірақ қаржылық мәселелер топтың сұранысты қанағаттандыру үшін жеткілікті жазбаларды басып шығаруға кедергі жасады. Садиердің айтуынша, топ "PJ Harvey, Pulp және The Cranberries сияқты жер астынан шығудан аулақ болды", олардың барлығы тез арада атақ-даңққа ие болды, "Бұл атақ-даңқ әсіресе жақсы нәрсе емес, [және] сіз бұдан былай одан ләззат алмайсыз" деп қосты. 2004 жылы Warner Bros. Records компаниясы Elektra Records компаниясын жапқаннан кейін, Stereolab басқа көптеген суретшілермен бірге төмен сатылымға байланысты тоқтатылды. Тим Гэйн кейіннен былай деді: "Біз Elektra-ға қол қойдық, өйткені біз бір-екі альбом үшін сол жерде боламыз деп ойладық, содан кейін біз шығарыламыз. Алғашқы альбом шыға бастағанда, біз таңғалдық!" Содан бері Stereolab-тың жеке меншік лейблі Duophonic тәуелсіз Too Pure лейблімен дүниежүзілік дистрибьюторлық келісімге қол қойды. Duophonic арқылы топ өз музыкасына лицензия береді және оны тікелей шығарады (географиялық нарыққа байланысты). Гане былай деді: "Біз өз жазбаларымызға лицензия береміз және оларды адамдарға береміз, содан кейін оны пайдалану үшін рұқсат сұрауға міндетті емеспіз. Біз тек өз музыкамызды өзіміз бақылауда ұстағымыз келеді".